وزارت بازرگانی آمریکا در حال بررسی گسترش تعرفههای نیمهرسانا فراتر از خود تراشهها به محصولاتی مانند لپتاپ، کنسولهای بازی و سرورهای دیتاسنتر است، گزارشی که به نقل از منابع آگاه در POLITICO منتشر شده است.
ماهیت پیشنهاد و سقف معافیتها
در پیشنهاد تحت حمایت هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی، سهمیه واردات تراشه معاف از تعرفه به میزان تولید متعهدشده شرکتها در خاک آمریکا گره زده میشود؛ به این معنی که شرکتهایی که تعهد تولید داخلی بیشتری بدهند، مجاز به واردات مقدار بیشتری تراشه بدون پرداخت تعرفه خواهند بود.
معافیتهای ژانویه در معرض تغییر
مقامهای وزارت بازرگانی میگویند معافیتهایی که همراه با تعرفه ۲۵٪ در ۱۴ ژانویه اعلام شده بود — و دستههایی مثل دیتاسنترها، تحقیق و توسعه، استارتاپها و دستگاههای مصرفی را شامل میشد — ممکن است در بازنگری جدید اعمال نشود. آن اقدامِ ژانویه در اعلامیه Proclamation 11002 ذکر شده و برای نمونه به شتابدهندههای پیشرفته انویدیا و ایاِمدی در «فاز یک» اشاره کرده بود.
چرایی طرح و پیامدهای احتمالی برای صنعت
طرفداران این سیاست هدف را بازگرداندن زنجیره تولید تراشه به آمریکا و کاهش وابستگی به تامینکنندگان خارجی معرفی میکنند. منتقدان هشدار میدهند که تخصیص سهمیه بر اساس ظرفیت تولید فعلی داخلی، نمیتواند پاسخگوی نیازهای فشرده شرکتهای بزرگ ابری و موج سرمایهگذاری مرتبط با هوش مصنوعی باشد؛ زیرا تقاضا فعلاً از ظرفیتهای داخلی فراتر است.
برخی تولیدکنندگان مانند TSMC تعهدات سرمایهگذاری بزرگی در آمریکا اعلام کردهاند؛ رسانهها از تعهدی در حدود حدود ۲۶۵ میلیارد دلار برای سایت آریزونا خبر دادهاند، اما گزارشها حاکی است تنها حدود ۳۰٪ از پیشرفتهترین ظرفیت تولید این شرکت ظرفیتی خواهد بود که در آمریکا محقق میشود. برای مرور تاریخی و فنی نقش TSMC در زنجیره جهانی نیمهرسانا میتوان به صفحه ویکیپدیا این شرکت مراجعه کرد: TSMC.
نگرانی عرضه و زمانبندی ساخت
نمایندگان صنعت و انجمنهای شرکتهای بزرگ ابری (شرکتهای hyperscaler مانند آمازون، گوگل و متا) افزایش هزینه و ایجاد عدمقطعیت را تهدیدی برای سرمایهگذاری عظیم در دیتاسنترها توصیف میکنند. جاناتان مکهیل از انجمن صنعت کامپیوتر و ارتباطات توسعه دیتاسنترها را با «ساخت راهآهن سراسری» قیاس کرده و هشدار داده که تغییر ناگهانی سیاستها میتواند این سرمایهگذاریها را در معرض خطر قرار دهد. منابع نزدیک به مذاکرات میگویند راهاندازی کامل تولید داخلی بیش از پنج سال طول میکشد و این زمانبندی از هر دوره مرحلهبندی قبلی طولانیتر است.
ابعاد بینالمللی و توافقات تجاری
گزارشها حاکی است که در گفتوگوهای تجاری ژانویه با تایوان توافق شده بود تراشههای تایوانی تا سطح ۲.۵ برابر ظرفیت فعلی تولید هر شرکت در آمریکا در دوران ساخت کارخانههای جدید از تعرفه صفر برخوردار شوند، و پس از تکمیل کارخانهها این نسبت به ۱.۵ برابر کاهش یابد. از آنجا که تایوان بیش از ۹۰٪ تولید تراشههای پیشرفته جهان را در اختیار دارد، هر تغییر در سازوکار معافیتها میتواند بازار جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. برای زمینه تاریخی و فنی صنعت نیمهرسانا میتوان به صفحه ویکیپدیا درباره صنعت نیمهرسانا مراجعه کرد.
گفتوگوهای لابی و موضع کاخ سفید
منابع گزارش میدهند لابیگران فناوری از اوایل تابستان دیدارهای مکرری با رییس و معاونان وزارت بازرگانی داشتهاند، اما جهتگیری اخیر مذاکرات تا حدودی برخلاف منافع گسترده صنعت توصیف شده است. سخنگوی کاخ سفید، کوش دسای، سیاست بازگرداندن تولید تراشه به داخل کشور را یک اولویت ملی خوانده و از آن دفاع کرده است.
زمان اعلام تصمیم نهایی
سند ژانویه وزارت بازرگانی را ملزم کرده تا گزارش بازار تراشههای مورد استفاده در دیتاسنترهای آمریکا را تا تاریخ ۱ ژوئیه به رئیسجمهور ارائه کند. منابع میگویند چارچوب نهایی هنوز قابل تغییر است و احتمال اعمال دورههای مرحلهبندی وجود دارد، اما در هفتههای آتی مذاکرات فشردهای میان دولت و بازیگران صنعت ادامه خواهد یافت.
چشمانداز: در صورت اجرای گسترش تعرفه تراشه، صنایع سختافزار، بازی و خدمات ابری باید بهسرعت خود را با نرخها و قواعد سهمیهای جدید وفق دهند؛ حرکتی که میتواند ساختار زنجیره تامین جهانی را بازتنظیم و منازعات تجاری تازهای ایجاد کند.
