دولت استرالیا با پایان یک برنامه ملی نظارت بر پهن‌باند، هزاران روتر سالم و فعال را به‌اجبار از کار انداخت. این اقدام که توسط کمیسیون رقابت و مصرف‌کننده استرالیا (ACCC) اجرا شد، نه‌تنها موجب نارضایتی داوطلبان شده، بلکه نگرانی‌های جدی در مورد تولید زباله الکترونیکی قابل‌اجتناب را برانگیخته است.

برنامه اندازه‌گیری پهن‌باند استرالیا (MBA)

در سال ۲۰۲۰، ACCC به عنوان نهاد اصلی تنظیم‌گر رقابت در استرالیا، برنامه‌ای به نام «اندازه‌گیری پهن‌باند استرالیا» (MBA) را آغاز کرد. در چارچوب این برنامه، هزاران داوطلب روترهای مخصوصی دریافت کردند تا سرعت و عملکرد واقعی طرح‌های پهن‌باند ثابت را اندازه‌گیری و گزارش دهند. این آزمایش‌ها عمدتاً روی شبکه ملی پهن‌باند (NBN) و سایر شبکه‌های دسترسی انجام می‌شد.

پایان برنامه و غیرفعالسازی روترها

ماه گذشته، برنامه MBA به‌طور رسمی پایان یافت و ACCC گزارش نهایی خود را منتشر کرد. به‌دنبال آن، کلیه روترهای موسوم به «جعبه سفید» که توسط SamKnows (زیرمجموعه سیسکو) تأمین شده بودند، از تاریخ ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ به‌اجبار غیرفعال شدند.

ایمیلی که Ars Technica از یکی از داوطلبان دریافت کرده، حاکی از آن است که در اواسط ژوئن به داوطلبان اطلاع داده شده بود که «جعبه سفید شما غیرفعال خواهد شد و حساب SamKnows One شما بسته خواهد شد.» همچنین در این ایمیل تأکید شده بود که پس از غیرفعال شدن، داده‌های جمع‌آوری‌شده نیز حذف می‌شوند.

اعتراض داوطلبان و نگرانی از زباله الکترونیکی

با این حال، همان‌طور که یکی از داوطلبان به Ars Technica اطلاع داد، این روترها هنوز کاملاً کار می‌کنند و تصمیم به غیرفعال کردن آنها، یک خطر زباله الکترونیکی قابل‌اجتناب است. این داوطلب می‌گوید: «دستگاه‌ها سالم هستند و می‌توانستند به‌عنوان روترهای معمولی استفاده شوند، اما دولت ترجیح داد آنها را به زباله تبدیل کند.»

روترهای غیرفعال شده برنامه MBA که اکنون به زباله الکترونیکی تبدیل شده‌اند

عدم شفافیت ACCC در تعداد روترها

ACCC از اعلام تعداد دقیق روترهای غیرفعال شده خودداری کرد، اما در گزارش دسامبر ۲۰۲۰ خود اعلام کرده بود که در ابتدا قصد توزیع حدود ۴۰۰۰ دستگاه را داشته و تا آن زمان بیش از ۲۶۰۰ روتر توزیع کرده است. همچنین ACCC تأکید کرده بود که «مجموعه کافی از جعبه‌های سفید را برای گسترش گزارش‌دهی در آینده نگه می‌دارد.»

آمار اولیه توزیع روترها

بر اساس همان گزارش، انتظار می‌رفت که تعداد نهایی روترهای توزیع‌شده به حدود ۴۰۰۰ برسد، اما اکنون مشخص نیست که آیا این تعداد محقق شده است یا خیر. با فرض تحقق این تعداد، حجم زباله الکترونیکی تولیدشده قابل توجه خواهد بود.

این رویداد بار دیگر اهمیت مدیریت چرخه عمر سخت‌افزارهای شبکه و برنامه‌های دولتی را یادآور می‌شود. بسیاری از کارشناسان معتقدند که می‌توانستند با برنامه‌ریزی بهتر، از این حجم زباله الکترونیکی جلوگیری کنند.