پروژهٔ بزرگترین دیتاسنترِ هوشمصنوعیِ کالیفرنیا رسماً علیه منطقهٔ آبیاریِ امپریال به دادگاه شکایت برده است. این پروژه در پی جذبِ سالانهٔ ۲۸۷ میلیون گالن آب از رودخانهٔ کلرادو است؛ رقمی که تنها ۰٫۰۳ درصد از کل منابعِ آبیِ منطقه را تشکیل میدهد، اما طوفانی از واکنشها را برانگیخته است. شاکیها ادعا میکنند مصرفِ این تأسیسات معادلِ یک مزرعهٔ ۱۶۰ جریبفرنگی است، اما نگرانیِ واقعیِ جامعهٔ محلی به حجمِ آب بازنمیگردد؛ بلکه به نابودیِ مشاغلِ کشاورزی و تغییرِ کاربریِ اراضیِ زرخیز مربوط میشود.
رقمِ دقیقِ شکایت و جایگاهِ رودخانهٔ کلرادو
شرکتِ سازنده برای راهاندازیِ یک دیتاسنترِ ۳۳۰ مگاواتی که قرار است عظیمترین تأسیسِ هوشمصنوعیِ ایالتِ کالیفرنیا باشد، نیازمندِ خنککاریِ مداوم است. درخواستِ اصلیِ این شرکت دریافتِ سالانهٔ ۲۸۷ میلیون گالن آب (معادلِ روزی ۷۵۰ هزار گالن یا ۸۸۰ جریبپا) از طریقِ منطقهٔ آبیاریِ امپریال (IID) است. این در حالی است که IID سهمِ سالانهای حدودِ ۳٫۱ میلیون جریبپا از آبِ رودخانهٔ کلرادو را در اختیار دارد و درخواستِ پروژه تنها کسری ناچیز معادلِ ۰٫۰۲۸ درصد از کلِ سهمیهٔ منطقه محسوب میشود. همانطور که در ویکیپدیا آمده، رودخانهٔ کلرادو شریانِ حیاتیِ تقریباً ۴۰ میلیون نفر در هفت ایالتِ غربیِ آمریکا است و در امپریال نیز تنها منبعِ آبِ شیرین برای ۱۸۰ هزار نفر محسوب میشود. کشاورزی با مصرفِ حدودِ ۸۰ درصدِ سهمِ کالیفرنیا و جذبِ ۹۵ تا ۹۷ درصدِ آبی که IID توزیع میکند، همواره اولویتِ اصلی در مدیریتِ این منابع بوده است.
گذار از پسابِ تصفیهشده به آبِ رودخانه
طرحِ اولیهٔ این پروژه بر پایهٔ کاهشِ فشار بر منابعِ آبی استوار بود. سازندگان متعهد شده بودند که خنککاریِ دیتاسنتر را صرفاً با استفاده از پسابِ تصفیهشدهٔ شهری انجام دهند تا فشاری بر رودخانهٔ کلرادو وارد نشود. اما پس از ردِ رسمیِ درخواستها توسطِ شهرهایِ السنترو و امپریال برایِ تأمینِ پساب، پروژه ناچار به بازنگریِ استراتژیِ خود شد. اکنونِ مالکانِ دیتاسنتر بهجایِ خریدِ پساب، قصد دارند از طریقِ مکانیزمِ «بخر و خشککن» زمینهایِ کشاورزیِ مجاور بههمراهِ سهمیههای آبیِ آنها را خریداری کنند. اسپاستین روچی، مدیرِ حقوقیِ پروژه، استدلال میکند که با انتقالِ سهمیههای آبِ کشاورزی به بخشِ صنعت، فشارِ کلان بر رودخانه افزایش نیافته و صرفاً مسیرِ جریانِ آب تغییر میکند.
معضلِ شغلهایِ کشاورزی در برابرِ سرمایهگذاریهایِ کلان
بحث بر سرِ مصرفِ آب در واقع سایهای کوچک بر یک چالشِ بزرگترِ اقتصادی و اجتماعی است. معترضینِ محلی بیش از آنکه نگرانِ کسریِ ۰٫۰۳ درصدیِ آب باشند، از توقفِ آبیاری و از کارِ افتادنِ مشاغلِ وابسته به زنجیرهٔ کشاورزی هراس دارند. یک پژوهشگرِ ارشدِ مؤسسهٔ اقیانوسِ آرام تأکید میکند که در هر جامعهٔ کشاورزی، عبارتِ «بخر و خشککن» به معنایِ نابودیِ شغل است. دیتاسنترِ ۳۳۰ مگاواتی قرار است در طولِ فازِ ساختوساز ۱۶۸۸ شغلِ موقت ایجاد کند و پس از بهرهبرداری، بیش از ۱۰۰ موقعیتِ شغلیِ دائم ارائه دهد. این در حالی است که منطقهای مثلِ درهٔ امپریال پیش از این با نرخِ بیکاریِ ۱۷ درصد دستوپنجه نرم میکرده و طبقِ برآوردها، این پروژه میتواند ۲٫۹۵ میلیارد دلار سرمایهگذاریِ مستقیم در اقتصادِ محلی طیِ ۳۰ سال رقم بزند. اما سؤالِ اساسی این است: آیا این تعدادِ محدودِ موقعیتِ شغلیِ دائم میتواند جبرانکنندهٔ از دسترفتنِ اشتغالِ گسترده در بخشِ کشاورزی و صنایعِ خدمتیِ مرتبط مانندِ تأسیساتِ آبیاری، حملونقل ادوات و فروشِ نهادهها باشد؟
پیامدهایِ بلندمدت بر امنیتِ غذایی و بومِ اقتصادِ دیجیتال
کارشناسانِ سیاستگذاریِ منابعِ آب هشدار میدهند که تبدیلِ اراضیِ آبیاریشده به تأسیساتِ صنعتی الگویِ جبرانی ندارد. جامعهٔ محلی ممکن است از فروشِ حقابه سودی کلان ببرد، اما پس از خروجِ سرمایه، شبکهٔ پیچیدهٔ اقتصادِ کشاورزی که روستاها و تجارتهایِ کوچک را احاطه کرده است، کاملاً از بین میرود. از سویِ دیگر، دوستها و کارشناسانِ امنیتِ غذایی اشاره میکنند که مزارعِ درهٔ امپریال در کالیفرنیا و مناطقِ همجوار در آریزونا نقشِ حیاتی در تأمینِ محصولاتِ کشاورزیِ زمستانیِ ایالاتِ متحده دارند. تغییرِ ماهیتِ این حوزه از تولیدِ خوراکی به تولیدِ زیرساختِ هوشمصنوعی پرسشی باز دربارهٔ تعادلِ میانِ توسعهٔ فناوریهای نوین در عصرِ دادهکاوی و هوشمصنوعی و پایداریِ جوامعِ سنتی برجای میگذارد. با تکمیلِ فرآیندِ حقوقی و تغییرِ کاربریِ زمینها، سرنوشتِ دامنگذارِ این تغییرِ فناوری بر آیندهٔ اقتصادیِ جنوبِ کالیفرنیا آشکار خواهد شد.
