مجمع عمومی ملل متحد در چهارم سپتامبر با ۱۶۴ رأی موافق، شش خودداری و تنها یک رأی مخالف (آمریکا)، قطعنامهای غیرملزم را تصویب کرد که در آن حکومتها، مدارس، سازمانهای بینالمللی و شرکتهای تکنولوژی تشویق میشوند برای نمایش اندازههای نسبی قارهها از پرژکشنهای «مساحت-محافظ» مانند Equal Earth استفاده کنند. اما در عمل، این قطعنامه تأثیری بر روی نقشههایی نخواهد داشت که میلیاردها کاربر روزانه با آنها تعامل دارند: گوگلمپ، اپلمپ و سایر پلتفرمهای ناوبری همچنان از پرژکشن مرکاتور (بهویژه Web Mercator) بهره میبرند.
چرا مرکاتور همچنان پادشاه ناوبری است؟
گراردوس مرکاتور، کارتوگراف فلمنکی، در سال ۱۵۶۹ این پرژکشن را برای هدف بسیار مشخصی طراحی کرد: نمایش خطوط راست (لکسیموترها) که با زاویه ثابت به قطبنما میخورند. این ویژگی به ملوانان اجازه میداد تا با کشیدن یک خط مستقیم روی نقشه، مسیری با جهت ثابت قطبنما را دنبال کنند — ابزاری حیاتی برای ناوبری اقیانوسیایی در قرن شانزدهم.
این کاربرد در عصر دیجیتال منسوخ نشده است. الگوریتمهای مسیریابی و نمایش زوم در اپلیکیشنهای مدرن همچنان از هندسه مرکاتور بهره میبرند، چون محاسبه مختصات، زوم و پیمایش در این پرژکشن محاسباتی ساده و کارآمد است. گوگلمپ تنها با بیش از ۲ میلیارد کاربر ماهانه، بزرگترین حامل این پرژکشن در تاریخ است.
قیمت دقت جهت: انحراف دراماتیک اندازهها
معاملهای که مرکاتور برای دقت جهت انجام میدهد، بزرگنمایی مساحتی است که به اندازهای که به قطبها نزدیک میشویم، دراماتیكتر میشود. آفریقا که ۱۴ برابر گرینلند است، روی نقشههای معمول مرکاتور تقریباً هماندازه به نظر میرسد. این انحراف تنها یک اشتباه بصری نیست؛ محققان در مجله Communication Reports نشان دادهاند که ترکیب استدلالهای امنیت ملی با دید ویرانیدهشدهی مرکاتور میتواند افکار عمومی را درباره مباحثههای ژئوپلیتیکی — مانند پیشنهاد خرید گرینلند در دوره ترامپ — القا کند.
Equal Earth و رقبا: جایگزینهای علمی برای دید جهانی
پرژکشن Equal Earth که توسط بومین کان، لئوناردو اچ. ریچاردز و داوید ام. گرینهولز توسعه یافته، تلاش میکند سه هدف را همزمان برآورده کند: حفظ مساحت، ظاهر بصری لذتبخش و دقت نسبی در شکلها. پرژکشنهای دیگر نیز در زمینههای آموزشی و تحلیلی کاربرد دارند، اما هیچکدام هنوز وارد محیط ناوبری روزمره نشدهاند:
- گال-پیترز (Gall–Peters): حفظ کامل مساحت، اما با कुربکردگی شدید در شکل قارهها در نواحی استوایی و قطبی.
- مولواید (Mollweide): پرژکشن بیضی الشكل، حفظ مساحت، مناسب برای نمایش دادههای آماری جهانی.
- ونکل τριپل (Winkel Tripel): پرژکشن تسویهشده که توسط Соciosity جغرافیایی ملی به عنوان استاندارد نقشههای جهانی پذیرفته شده (حفظ تعادل بین مساحت، شکل و فاصله).
آیا غولهای تکنولوژی تغییری خواهند داد؟
تا کنون هیچ یک از غولهای ناوبری اعلامیهای درباره تغییر پرژکشن پیشفرض منتشر نکردهاند. انگیزه تجاری و فنی برای حفظ статусکو قوی است: کاربران به دید مکانی که قرنها در کلاسهای درس و رسانهها دیدهاند عادت دارند، و تغییر مدل مختصات میتواند زنجیرهای از مشکلات در مسیریابی، جستجوی محلی و لایههای دادهی شخص ثالث ایجاد کند. قطعنامه ملل متحد فشار سیاسی ایجاد میکند، اما در جدال هزینه-فایده توسعهدهندگان نقشه، کفه هنوز به نفع مرکاتور سنگینتر است.
آینده: رویکرد هاییبریدی؟
شاید آینده تعلق به مدلهای هاییبریدی باشد که در زومهای پایین (نمای جهانی) از پرژکشن مساحت-محافظ و در زومهای بالا (ناوبری خیابان) از مرکاتور استفاده کنند — شيئا که برخی کتابخانههای اوپنسورس مانند MapLibre GL JS در حال آزمایش آن هستند. تا آن زمان، ما همچنان دنیا را از منظر یک ملوان قرن شانزدهم میبینیم.
