کمیسیون اروپا (EC) امروز بهطور رسمی اعلام کرد که متا (Meta) را به دلیل طراحی اعتیادآور اینستاگرام و فیسبوک به نقض قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا (DSA) متهم کرده است. این اقدام اولیه میتواند جریمهای تا ۶٪ از گردش مالی سالانه متا را به دنبال داشته باشد.
جزئیات نقض قانون خدمات دیجیتال
تحقیقات کمیسیون اروپا بر ویژگیهایی مانند اسکرول بینهایت، پخش خودکار، اعلانهای فشاری و سیستمهای توصیهگر بسیار شخصیسازی شده متمرکز است. به گفته کمیسیون، متا نتوانسته است ریسکهای این طراحی اعتیادآور بر سلامت جسمی و روانی کاربران، بهویژه خردسالان و بزرگسالان آسیبپذیر، را بهدرستی ارزیابی کند.
چگونه طراحی اعتیادآور کاربران را درگیر میکند؟
کمیسیون اروپا در بیانیه رسمی خود میگوید: «توصیههای بسیار شخصیسازی شده، پخش خودکار و اسکرول بینهایت، اشتیاق کاربر را برای ادامه اسکرول کردن تقویت میکند و مغز را به حالت «خلبان خودکار» سوق میدهد. این امر به عادات ناسالم و استفاده اجباری از خدمات کمک میکند.» همچنین ادعا میشود که متا اطلاعات مربوط به زمان استفاده خردسالان در شب از اینستاگرام یا فیسبوک را نادیده گرفته و بهینهسازی فرمتهایی مانند ریلز و استوری منجر به استفاده بیش از حد میشود.
ابزارهای مدیریت زمان و کنترل والدین ناکارآمد
کمیسیون اروپا معتقد است ابزارهای مدیریت زمان اینستاگرام و فیسبوک، از جمله آنهایی که بهطور پیشفرض برای نوجوانان فعال میشوند، «به راحتی قابل نادیده گرفتن هستند و منجر به کاهش و کنترل معنادار استفاده از سرویس نمیشوند». همچنین کنترلهای والدین تنها در صورتی مؤثر است که والدین و سرپرستان «تخصص فنی کافی داشته باشند»، که این موضوع کارایی چنین اقداماتی را تضعیف میکند.
مرکز ایمنی متا نیز کافی نیست
کمیسیون اروپا دریافته است که مرکز ایمنی متا (Safety Center) که شامل نکات و لینکهایی به منابع سلامت روان است، «به اندازه کافی خطر طراحی اعتیادآور در فیسبوک و اینستاگرام را کاهش نمیدهد». کمیسیون تأکید میکند که متا باید تغییرات طراحی را اعمال کند، از جمله غیرفعال کردن ویژگیهای اعتیادآور کلیدی مانند «پخش خودکار» و «اسکرول بینهایت» بهطور پیشفرض، پیادهسازی «وقفههای زمانی صفحه نمایش» مؤثر، و تطبیق سیستم توصیهگر خود بهطوری که کمتر بر تعامل متمرکز باشد.
مراحل بعدی و جریمه احتمالی
متا اکنون میتواند از حق دفاع از خود استفاده کند. اگر پس از بررسی نظرات کمیسیون تأیید شود، کمیسیون اروپا میتواند تصمیم عدم انطباق صادر کند. این تصمیم میتواند منجر به جریمهای «متناسب با ماهیت، شدت، تکرار و مدت تخلف» تا سقف ۶٪ از کل گردش مالی سالانه متا در سراسر جهان شود.
این پرونده میتواند تأثیر عمیقی بر نحوه طراحی پلتفرمهای اجتماعی بزرگ در اروپا داشته باشد و پیام روشنی برای سایر شرکتهای فناوری ارسال کند.
