دو غولِ تراشه‌هایِ حافظهٔ جهان، یعنی سامسونگ و اس‌کی هاینیکس، قرار است ۵۱۸ میلیارد دلار (حدودِ ۸۰۰ هزار میلیارد وون) برای احداثِ چهار کارخانهٔ جدید در جنوب‌غربیِ کرهٔ جنوبی هزینه کنند. این منطقه تاکنون جذابیتِ چندانی برای سرمایه‌گذاری‌هایِ کلانِ نیمه‌هادی نداشت؛ اما اکنون به خط‌مقدمِ نبردِ جهانی برای تأمینِ قطعاتِ هوش‌‍مصنوعی تبدیل‌شده‌است.

اجرایِ این پروژه‌هایِ عظیم بخشی از طرحِ ملی و همه‌جانبهٔ کرهٔ جنوبی است که طیِ آن بر حوزه‌هایِ نیمه‌هادی، مراکزِ دادهٔ هوش‌‍مصنوعی و هوش‌‍مصنوعیِ فیزیکی تمرکز می‌شود. این طرح در نشستیِ رسمی با حضورِ رئیس‌جمهورِ کرهٔ جنوبی و رؤسایِ هیئت‌مدیرهٔ سامسونگ و اس‌کی هاینیکس رونمایی شد.

تقسیمِ بودجهٔ ۹۰۰ میلیاردِ دلاریِ کرهٔ جنوبی

طرحِ کلانِ دولتِ کرهٔ جنوبی به سه بخشِ عمده تقسیم می‌شود. بخشِ اول به‌ارزشِ ۵۱۸ میلیارد دلار به ساختِ چهار فب‌ِ جدیدِ حافظه در منطقهٔ جنوب‌غربی اختصاص دارد. علاوه‌برِ این، ۵۲ میلیارد دلارِ دیگر برای ایجادِ یک قطبِ بسته‌بندیِ حافظه‌هایِ پهنای‌باندِ بالا (HBM) در مناطقِ مرکزیِ کشور در نظر گرفته شده است.

در بخشِ دوم، مبلغِ ۳۵۶ میلیارد دلار (معادلِ ۵۵۰ هزار میلیارد وون) به ساختِ مراکزِ دادهٔ هوش‌‍مصنوعی اختصاص یافته است. غول‌هایِ فناوری و انرژیِ این کشور، نظیرِ اس‌کی، جی‌اس و ناور، وظیفهٔ اجرایِ این پروژه‌ها را تا سالِ ۲۰۳۵ بر عهده دارند. در مجموع، شرکت‌هایِ فناوریِ کره‌ای متعهّد شده‌اند بیش از ۹۰۰ میلیارد دلار مستقیماً برای ارضایِ نیازهایِ زیرساختیِ هوش‌‍مصنوعی هزینه کنند.

رئیس‌جمهور در سخنرانیِ تلویزیونیِ خود با اشاره به این طرحِ گسترده گفت:

«نیمه‌هسادی‌ها، هوش‌‍مصنوعیِ فیزیکی و مراکزِ دادهٔ هوش‌‍مصنوعی، سه‌محورِ اصلیِ عصرِ صنعتیِ جدیدِ کرهٔ جنوبی را تشکیل‌دهند.»

وی سالِ ۲۰۲۶ را نقطهٔ عطفی دانست که کرهٔ جنوبی باید خود را به‌عنوانِ یک قدرتِ صنعتیِ کاملاً غیرقابل‌جایگزین در جهان تثبیت کند.

اتمامِ ظرفیتِ کمربندِ نیمه‌هادیِ فعلی

تأسیساتِ فعلیِ تولیدِ تراشه در شهرهایِ یونگین و پیونگ‌تائک که قلبِ تپندهٔ کمربندِ نیمه‌هادیِ کره در جنوبِ سئول محسوب می‌شوند، به بالاترین حدِ ظرفیتِ خود رسیده‌اند. دولت اکنون از شرکت‌ها می‌خواهد روندِ سرمایه‌گذاری را در مناطقِ جنوب‌غربی تسریع کنند تا منافعِ اقتصادیِ این رونقِ فناوری از پایتخت فراتر رفته و در سراسرِ کشور توزیع شود.

رئیس‌جمهور گزارش‌هایی مبنی‌بر تحتِ فشار قرار دادنِ شرکت‌هایِ خصوصی توسطِ دولت برای انجامِ این سرمایه‌گذاری‌ها را تکذیب کرد و تأکید نمود که این تصمیمات بازتابِ عقلانیت و ارادهٔ شرکت‌هاست. به گفتهٔ وی، وظیفهٔ دولت تنها فراهم‌کردنِ زیرساخت‌هایِ لازم است تا شرکت‌ها با کمترین ریسک و بهترین چشم‌اندازِ اقتصادی به سرمایه‌گذاری بپردازند.

سامسونگ و اس‌کی؛ نقشه‌راهِ تریلیونِ دلاری

سامسونگ در بیانیهٔ رسمیِ خود اعلام کرد که قصد دارد طیِ یک‌دههٔ آینده مبلغِ ۲۶۵۵ هزار میلیاردِ وون (حدودِ ۱.۷ تریلیون دلار) را سرمایه‌گذاری کند. سهمِ منطقهٔ هونام در جنوب‌غربیِ شبه‌جزیره از این مبلغ، ۴۲۵ هزار میلیاردِ وون خواهد بود. سامسونگ دلیلِ انتخابِ شهرِ گوانگجو (۳۰۰ کیلومتریِ جنوبِ سئول) برای ساختِ کارخانهٔ جدیدِ نیمه‌هادی و شهرِ هانام برای احداثِ مرکزِ دادهٔ هوش‌‍مصنوعی را دسترسیِ بهتر به برق، آب، نیرویِ کارِ متخصص و مشوق‌هایِ زندگی عنوان کرد.

در نقطهٔ مقابلِ این رقابت، گروهِ اس‌کی نیز از یک نقشه‌راهِ سرمایه‌گذاریِ میان‌مدت و بلندمدت پرده برداشت که ارزشِ آن ۲۱۰۰ هزار میلیاردِ وون (معادلِ ۱.۴ تریلیون دلار) اعلام شده است. بر این اساس، ۱۱۰۰ هزار میلیاردِ وون برای ارتقایِ ظرفیتِ تولیدِ نیمه‌هادی‌ها و ۱۰۰۰ هزار میلیاردِ وونِ دیگر برای توسعهٔ مراکزِ داده در سطحِ کشور هزینه خواهد شد. در این میان، شرکتِ اس‌کی هاینیکس موتورِ محرکِ توسعهٔ تراشه‌هاست و بخشِ اس‌کی تلکام وظیفهٔ راه‌اندازیِ ظرفیتِ ۱۵ گیگاواتیِ مراکزِ داده را بر عهده خواهد داشت.

آیا این سرعتِ سرمایه‌گذاری پاسخگویِ تقاضایِ جهانی است؟

حجمِ این سرمایه‌گذاری‌ها در کنارِ هزینه‌هایِ غول‌هایِ فناوریِ آمریکایی قابلِ بررسی است. بر اساسِ گزارش‌ها، شرکت‌هایی نظیرِ آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت تنها در سالِ جاری بالغ‌بر ۶۵۰ میلیارد دلار برای زیرساخت‌هایِ هوش‌‍مصنوعی هزینه خواهند کرد.

با این حال، چالشیِ بزرگ در مسیرِ اجرایِ این طرح‌ها وجود دارد. صنایعِ پیشرفته‌ای مانندِ نیمه‌هادی‌ها و هوش‌‍مصنوعی هماهنگ با وعده‌هایِ سیاسی یا حتی تقاضایِ آنیِ مشتریان حرکت نمی‌کنند. احداثِ یک کارخانهٔ تولیدِ تراشه سال‌ها زمان می‌برد و همواره ریسکِ جدی وجود دارد که تا زمانِ آماده‌شدنِ خطوطِ تولید، موجِ تقاضایِ فعلی فروکش کند و بازار با پدیدهٔ عرضهٔ مازاد و سقوطِ قیمت‌ها مواجه شود.

هم‌اکنون غول‌هایِ فناوری در سراسرِ جهان با بحرانِ شدیدِ کمبودِ حافظه مواجه‌اند و تمامیِ زنجیرهٔ تأمین، به‌ویژه در بخشِ تراشه‌هایِ هوش‌‍مصنوعی، با دقّتِ نقشهٔ راهِ کرهٔ جنوبی را رصد می‌کنند تا ببینند آیا این کشور می‌تواند بارِ دیگر انحصارِ بازارِ حافظه را در دست بگیرد یا خیر.