دو غول تراشههای حافظه جهان، یعنی سامسونگ و SK هاینیکس، قرار است ۵۱۸ میلیارد دلار (حدود ۸۰۰ هزار میلیارد وون) برای احداث چهار کارخانه جدید در جنوب غربی کره جنوبی هزینه کنند. این منطقه تاکنون جذابیت چندانی برای سرمایهگذاریهای کلان نیمههادیها نداشت، اما اکنون به خط مقدم نبرد جهانی برای تأمین قطعات هوش مصنوعی تبدیل شده است.
این اجرای پروژههای عظیم بخشی از طرح ملی و همهجانبه کره جنوبی است که طی آن بر حوزههای نیمههادیها، مراکز داده هوش مصنوعی و هوش مصنوعی فیزیکی تمرکز میشود. این طرح در یک نشست رسمی با حضور رئیسجمهور کره جنوبی و رؤسای هیئتمدیره سامسونگ و SK هاینیکس رونمایی شد.
تقسیم بودجه ۹۰۰ میلیارد دلاری کره جنوبی
طرح کلان دولت کره جنوبی به سه بخش عمده تقسیم میشود. بخش اول به ارزش ۵۱۸ میلیارد دلار به ساخت چهار فب (Fab) جدید حافظه در منطقه جنوب غربی اختصاص دارد. علاوه بر این، ۵۲ میلیارد دلار دیگر برای ایجاد یک قطب بستهبندی حافظههای با پهنای باند بالا (HBM) در مناطق مرکزی کشور در نظر گرفته شده است.
در بخش دوم، مبلغ ۳۵۶ میلیارد دلار (معادل ۵۵۰ هزار میلیارد وون) به ساخت مراکز داده هوش مصنوعی اختصاص یافته است. غولهای فناوری و انرژی این کشور نظیر اسکی (SK)، جیاس (GS) و ناور (Naver) وظیفه اجرای این پروژهها را تا سال ۲۰۳۵ بر عهده دارند. در مجموع، شرکتهای فناوری کرهای تعهد کردهاند بیش از ۹۰۰ میلیارد دلار مستقیماً برای ارضای نیازهای زیرساختی هوش مصنوعی هزینه کنند.
رئیسجمهور کره جنوبی در سخنرانی تلویزیونی خود با اشاره به این طرح گسترده گفت:
«نیمههادیها، هوش مصنوعی فیزیکی و مراکز داده هوش مصنوعی، سه محور اصلی عصر صنعتی جدید کره جنوبی را تشکیل میدهند.»
وی سال ۲۰۲۶ را نقطه عطفی دانست که کره جنوبی باید خود را به عنوان یک قدرت صنعتی کاملاً غیرقابل جایگزین در جهان تثبیت کند.
اتمام ظرفیت کمربند نیمههادی فعلی
تأسیسات فعلی تولید تراشه در شهرهای یونگین و پیونگتائک که قلب تپنده کمربند نیمههادی کره در جنوب سئول محسوب میشوند، به بالاترین حد ظرفیت خود رسیدهاند. دولت اکنون از شرکتها میخواهد تا روند سرمایهگذاری را در مناطق جنوب غربی تسریع کنند تا منافع اقتصادی این رونق فناوری، از پایتخت فراتر رفته و در سراسر کشور مستعد شود.
رئیسجمهور کره جنوبی گزارشهایی مبنی بر تحت فشار قرار دادن شرکتهای خصوصی توسط دولت برای انجام این سرمایهگذاریها را تکذیب کرد و تاکید کرد که این تصمیمات بازتابدهنده عقلانیت و اراده خود شرکتهاست. به گفته وی، وظیفه دولت تنها این است که زیرساختهای لازم را فراهم کند تا شرکتها با کمترین ریسک و بهترین چشمانداز اقتصادی به سرمایهگذاری بپردازند.
سامسونگ و اسکی؛ نقشهراه تریلیون دلاری
سامسونگ در بیانیه رسمی خود اعلام کرد که قصد دارد طی یک دهه آینده مبلغ ۲۶۵۵ هزار میلیارد وون (حدود ۱.۷ تریلیون دلار) را سرمایهگذاری کند. سهم منطقه هونام در جنوب غربی شبهجزیره از این مبلغ، ۴۲۵ هزار میلیارد وون خواهد بود. سامسونگ دلیل انتخاب شهر گوانگجو (۳۰۰ کیلومتری جنوب سئول) برای ساخت کارخانه جدید نیمههادی و شهر هانام برای احداث مرکز داده هوش مصنوعی را دسترسی بهتر به امکانات برق، آب، نیروی کار متخصص و مشوقهای زندگی عنوان کرد.
در نقطه مقابل این رقابت، گروه SK نیز از یک نقشه راه سرمایهگذاری میانمدت و بلندمدت به ارزش ۲۱۰۰ هزار میلیارد وون (معادل ۱.۴ تریلیون دلار) پرده برداشت. بر این اساس، ۱۱۰۰ هزار میلیارد وون برای ارتقای ظرفیت تولید نیمههادیها و ۱۰۰۰ هزار میلیارد وون دیگر برای توسعه مراکز داده در سطح کشور هزینه خواهد شد. در این میان، شرکت SK Hynix موتور محرک توسعه تراشههاست و بخش SK Telecom وظیفه راهاندازی ظرفیت ۱۵ گیگاواتی مراکز داده را بر عهده خواهد داشت.
آیا این سرعت سرمایهگذاری پاسخگوی تقاضای جهانی است؟
حجم این سرمایهگذاریها در کنار هزینههای غولهای فناوری آمریکایی قابل بررسی است. بر اساس گزارشها، شرکتهایی نظیر آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت تنها در سال جاری بالغ بر ۶۵۰ میلیارد دلار برای زیرساختهای هوش مصنوعی هزینه خواهند کرد.
با این حال، چالشی بزرگ در مسیر اجرای این طرحها وجود دارد. صنایع پیشرفتهای مانند نیمههادیها و هوش مصنوعی هماهنگ با وعدههای سیاسی یا حتی تقاضای آنی مشتریان حرکت نمیکنند. احداث یک کارخانه تولید تراشه سالها زمان میبرد و همواره این ریسک جدی وجود دارد که تا زمان آماده شدن خطوط تولید، موج تقاضای فعلی فروکش کرده و بازار با پدیده عرضه مازاد و سقوط قیمتها مواجه شود.
هماکنون غولهای فناوری در سراسر جهان با بحران شدید کمبود حافظه مواجه هستند و تمامی زنجیره تأمین به ویژه در بخش تراشههای هوش مصنوعی، با دقت نقشهراههای کره جنوبی را رصد میکنند تا ببینند آیا این کشور میتواند بار دیگر انحصار بازار حافظه را در دست بگیرد یا خیر.





