دهها نویسنده این هفته گزارش دادند ایمیلهایی دریافت کردهاند که نشان میدهد ناشران یا نمایندگان دیگری ادعاهایی دربارهٔ سهم آنها از تسویهحساب Anthropic مطرح کردهاند. این اختلافها حول بازگشت حقوق، نسبت تقسیم پرداختها و مستندسازی زمان بازگشت حق نشر میچرخد.
خلاصهٔ پرونده و شرایط پرداخت
Anthropic پس از یک دعوی حقوقی دربارهٔ استفاده از آثار دارای حق نشر به توافقی رسید که پرداختهای غرامت را برای نویسندگان ممکن میسازد. قاضی پرونده آموزش مدلهای هوش مصنوعی با محتوای دارای حق نشر را در چارچوب قاعدهٔ «استفادهٔ منصفانه» مجاز شناخت، اما ادعای تکثیر غیرمجاز آثار را رد کرد. قرارداد نهایی در ماه ژوئیه تصویب شد و بر اساس آن برای حدود ۵۰۰٬۰۰۰ عنوان، مبلغ پایهٔ ۳٬۰۰۰ دلار به ازای هر اثری که «دزدیده» تشخیص داده شود تعیین شده است.
قاعدهٔ تقسیم پرداختها به این صورت است: اگر کتاب هنوز تحت قرارداد ناشر سنتی و در چاپ باشد، مبلغ میان نویسنده و ناشر به نسبت ۵۰-۵۰ تقسیم میشود. اگر کتاب خودنشر باشد یا ناشر قبلاً حقوق را به نویسنده بازگردانده باشد، نویسنده واجد دریافت ۱۰۰٪ مبلغ خواهد بود. معیار زمانبندی کلیدی برای دریافت ۱۰۰٪، بازگشت حقوق قبل از ۱۰ اوت ۲۰۲۲ است؛ این تاریخ در توافق بهعنوان «تاریخ دانلود» در نظر گرفته شده است.
گزارشها: ادعاهای اضافه از سوی ناشران و نمایندگان
نویسندگان در شبکههای اجتماعی و فرومها از مواردی خبر دادهاند که ناشران یا نمایندگان برای آثاری ادعا مطرح کردهاند که به گفتهٔ نویسندگان حقوق آنها پیش از مهلت مقرر بازگشته یا کتاب دیگر در چاپ نبوده است. نمونهٔ برجسته، توییتی از نویسندهٔ ژانر معمایی آوریل هنری است که نوشت ناشر بزرگ HarperCollins برای یکی از کتابهایش ادعا ثبت کرده، در حالی که او میگوید حقوق آن کتاب حداقل ۱۷ سال پیش بازگشته بود.
وبلاگ Writers Beware دو نوع شکایت را برجسته کرده: ۱) ناشرانی که برای آثاری ادعا میکنند که دیگر ادعای مشروع ندارند و ۲) ناشرانی یا نمایندگانی که درخواست دریافت ۱۰۰٪ مبلغ را مطرح میکنند در حالی که قانوناً مستحق تنها ۵۰٪ هستند.
واکنش نهادها و فعالان نشر
ویکتوریا استراوس از Writers Beware مشکلات موجود را تا حدی ناشی از نگهداری نامناسب سوابق میداند، اما تکرار خطاها در گزارشهای متعدد نشاندهندهٔ احتمال وجود یک نقص سیستماتیک است. مری ریزنبرگر، مدیرعامل Authors Guild، اغلب این رخدادها را نتیجهٔ فرآیندهای پیچیده و سوابق ناکافی دانسته است تا تلاش عمدی برای محروم کردن نویسندگان.
همچنین شکایاتی علیه برخی نمایندگان ادبی مطرح شده است؛ موضوعی تعجبآور چرا که نمایندگان معمولاً دارندهٔ حقوق مادی آثار نیستند. کورتنی میلان، نویسنده و حقوقدان، در واکنش به تلاش برخی نمایندگان برای ادعای درصدی از پرداختها انتقاد کرده است.
چگونه نویسندگان میتوانند اعتراض کنند
اقدام سریع و مستندسازی دقیق برای نویسندگان حیاتی است. مراحل پیشنهادی:
مدارک لازم
- نسخهٔ ایمیلها و اسناد ارسالی از سوی تسویهکننده که اطلاعات ادعاکننده و دلایل ادعا را نشان میدهد.
- مدارک بازگشت حقوق: نامهٔ رسمی ناشر، قراردادهای پیشین، اطلاعیههای بازگردانی حقوق یا هر سندی که نشان دهد حقوق قبل از ۱۰ اوت ۲۰۲۲ به نویسنده بازگشته است.
- سنداتی که وضعیت نشر اثر (خارج از چاپ، خودنشر یا قرارداد فعال با ناشر) را نشان دهد.
مراحل عملی اعتراض
- بررسی دقیق ایمیلها و اسناد ارسالی از طرف سامانهٔ تسویه برای فهم نام ادعاکننده و مستندات ارائهشده.
- تماس مستقیم با ناشر یا نماینده برای درخواست توضیح و ارائهٔ مدارک؛ ثبت گفتگوها و مکتوبات.
- ثبت اعتراض رسمی در سامانهٔ تسویه در صورت ناکافی بودن پاسخ؛ همراه کردن مدارک پشتیبان.
- در صورت لزوم، پیگیری از طریق نهادهای صنفی (مثل Authors Guild) یا اقدام حقوقی با مشورت وکیل حقوق نشر.
گروههایی مانند Authors Guild و برخی انجمنهای صنفی راهنمایی و قالبهای مدرکسازی منتشر کردهاند؛ نویسندگان تشویق میشوند فوراً اقدام کنند، زیرا حل اختلافها وابسته به مستندات و زمانبندی است.
اهمیت موضوع و چشمانداز پیش رو
اختلاف بر سر تسویهحساب Anthropic تنها موضوع مالی نیست؛ موضوعاتی مانند سرنوشت حقوق مؤلف، کیفیت نگهداری سوابق حقوقی و شفافیت در فرآیند تسویهٔ جمعی را برجسته میکند. در صورت اثبات سیستماتیک بودن خطاها، احتمال تقاضای بازبینی جامعتر دادههای ادعاکنندگان، درخواست شفافسازی از Anthropic و ناشران و حتی پیگیریهای نظارتی و حقوقی وجود دارد.
نویسندگان اکنون به دنبال توضیح روشن دربارهٔ سازوکار تخصیص پرداختها، احراز زمان بازگشت حقوق و تضمین اینکه ادعاکنندگان واقعاً مالک حقوق مادی آثار باشند. در روزهای آتی انتظار میرود جزئیات بیشتر دربارهٔ اصلاحات در سامانهٔ تسویه و پاسخ Anthropic و ناشران منتشر شود.
منابع مرتبط
- توضیحات حقوقی دربارهٔ «استفادهٔ منصفانه»: Wikipedia
- پوششهای تحلیلی و خبری از جمله گزارشهای رسانهای مانند The New York Times
- نکات و هشدارهای صنفی: Writers Beware و Authors Guild
