تا حالا شده از اینکه گوشی ناگهان وسط یک جمله برایت ایمیل بنویسد یا خلاصهای از متنتان تحویل دهد، کلافه شوید؟ این موج جدیدی از خستگی از هوش مصنوعی است و حالا کتابخانههای عمومی آمریکا تبدیل به پناهگاهی برای فرار از آن شدهاند.
چارلی بیلی، کتابدار منطقه ساوت فیلادلفیا، با دیدن ناامیدی کاربران از ابزارهای هوش مصنوعی که بدون اجبار به سیستمها و دستگاههایشان تحمیل میشوند، دست به کار شده است. او در کارگاهی به نام «دوری از هوش مصنوعی» (Avoiding AI) به مردم یاد میدهد چطور اپل اینتلیجنس، جمینای و دهها قابلیت مزاحم دیگر را خاموش کنند.
چرا «دوری از هوش مصنوعی» وایرال شد؟
استقبال از این کارگاهها فراتر از پیشبینیها بوده است. هانا سیرس، کتابدار ایالت مین، که اولین بار ایده این کارگاه را مطرح کرد، مجبور شد ثبتنام در اولین جلسه را به 30 نفر محدود کند و لیست انتظار بگذارد؛ اما در نهایت 70 نفر در هر جلسه (با احتساب پخش زوم) شرکت کردند. به گزارش تککرانچ، پست اینستاگرام بیلی درباره این رویداد بیش از 2000 لایک و 220 بار اشتراکگذاری گرفته است، در حالی که پستهای معمولی کتابخانهها به ندرت از چند ده لایک فراتر میروند.
سیرس به تککرانچ گفت: «مردم مدام میپرسیدند چطور این جعبههای هوش مصنوعی را خاموش کنم؟ چرا سعی میکند ایمیل یک خطی من را هم خلاصه کند؟» این حجم از سوالات تکراری او را به فکر برگزاری کلاسی انداخت که مثل کلاسهای «مقدمات کامپیوتر» باشد، اما با تمرکز بر خاموش کردن قابلیتهای اجباری هوش مصنوعی.
خلاصی از شر هوش مصنوعی؛ یک ترفند ساده گوگل
یکی از نکات جذاب این کارگاهها، به اشتراک گذاشتن ترفندهای عملی توسط شرکتکنندگان است. به عنوان مثال، یک نفر نحوه اضافه کردن عبارت &udm=14 به انتهای جستجوی گوگل را آموزش داد که نتایج هوش مصنوعی را حذف میکند. این ترفند آنقدر کارآمد بود که روی تخته سفید کتابخانه نوشته شد.
بازپسگیری اختیار؛ مأموریت جدید کتابداران
بیلی با اشاره به مأموریت کتابخانهها در عصر دیجیتال میگوید: «به عنوان یک کتابدار، فکر میکنم ارتقای سواد دیجیتال و کمک به مردم برای بازپسگیری حق انتخابشان در قبال استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، وظیفهای حیاتی است. مخصوصاً وقتی طراحی محصولات ظاهراً استفاده از این فناوری را به کاربر تحمیل میکند.»
این جنبش تازه از مرزهای کتابخانهها عبور کرده و به یک پدیده رسانهای تبدیل شده است. شرکتکنندگان در کارگاه بیلی با اشاره به نگرانیهای محیط زیستی و مصرف انرژی کلان دیتاسنترهای هوش مصنوعی، احساس میکنند که این موج، فراتر از یک بحث فنی، یک موضع اخلاقی و سیاسی است.
آینده کارگاههای «دوری از هوش مصنوعی»
با افزایش نفوذ ناگزیر هوش مصنوعی در اپلیکیشنها، مرورگرها و سیستعاملها، به نظر میرسد تقاضا برای این نوع آموزشها زیاد خواهد ماند. کتابخانههای عمومی که سالها پناهگاه یادگیری و ابزارهای رایگان بودهاند، این بار به خط مقدم مقاومت کاربران در برابر ابزارهای تحمیلی فناوری تبدیل شدهاند.
