شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی شانگهای از ایجاد «سازمان همکاری هوش مصنوعی جهان» (WIKO) خبر داد؛ نهادی که بهوضوح نشاندهنده تلاش پکن برای ایجاد ساختاری موازی در حکمرانی هوش مصنوعی، جدا از نفوذ غرب است.
این سازمان که مقر آن در شانگهای خواهد بود، با عضویت ۲۹ کشور از جمله روسیه، برزیل، آفریقای جنوبی، پاکستان و اندونزی بهطور رسمی تأسیس شد. نکته قابل توجه، отсутствие هرگونه کشور غربی در فهرست اعضای مؤسس است. این اقدام قاطعانهترین گام چین تا به امروز برای شکلدهی به یک نظم حاکمیتی موازی در حوزه هوش مصنوعی، مبتنی بر اتحادهای منطقهای در جهان در حال ظهور تلقی میشود.
۵۰۰۰ فرصت آموزشی برای کشورهای جنوب جهانی
شی جینپینگ در این کنفرانس اعلام کرد که چین طی پنج سال آینده ۵۰۰۰ فرصت آموزشی در حوزه هوش مصنوعی برای کشورهای موسوم به «جنوب جهانی» فراهم خواهد کرد. این حرکت نه تنها یک ابتکار آموزشی، بلکه ابزاری برای گسترش نفوذ فناورانه و دیپلماتیک چین در میان کشورهای در حال توسعه است.
انتقاد پنهان از کنترلهای صادراتی آمریکا
رئیسجمهور چین در سخنرانی خود بر لزوم باقی ماندن هوش مصنوعی تحت کنترل انسان تأکید کرد. او با انتقاد از «توجیهات بیش از حد گسترده امنیت ملی» در سیاستهای هوش مصنوعی، که اشارهای آشکار به کنترل صادراتی تراشهها و فناوریهای پیشرفته از سوی ایالات متحده بود، مخالفت کرد. به گفته شی، این محدودیتها نه تنها مانع توسعه متوازن فناوری در جهان میشود، بلکه همکاری بینالمللی در این حوزه را نیز تضعیف میکند.
اقتصاد هوشمند چین؛ ارزشی بالغ بر ۱۴۰ میلیارد دلار
شی جینپینگ همچنین اعلام کرد که «اقتصاد هوشمند» چین که شامل هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سایر فناوریهای دیجیتال میشود، اکنون ارزشی بیش از یک تریلیون رنمینبی (حدود ۱۴۰ میلیارد دلار) دارد. این رقم نشاندهنده رشد شتابان چین در تبدیل شدن به یک ابرقدرت هوش مصنوعی است.
پیامدهای ژئوپلیتیک تأسیس WIKO
به نظر میرسد تأسیس «سازمان همکاری هوش مصنوعی جهان» بیش از یک همکاری فنی، حرکتی ژئوپلیتیک از سوی پکن است. در شرایطی که ایالات متحده و متحدانش به دنبال وضع قوانین سختگیرانهتر برای انتقال فناوریهای حساس هستند، چین تلاش میکند با جذب کشورهای در حال توسعه، استانداردها و چارچوبهای خود را در سطح جهانی حاکم کند. این سازمان میتواند به نماد جدیدی از دوقطبی شدن جهان در حوزه فناوریهای پیشرفته تبدیل شود.
در مجموع، به نظر میرسد جهان در آستانه یک رقابت جدید و جدی برای تعیین استانداردهای جهانی هوش مصنوعی قرار گرفته است؛ رقابتی که در آن چین با استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک و اقتصادی خود، به دنبال ایجاد جایگزینی برای نظم فعلی تحت رهبری غرب است.
