دولت ترامپ بهجای ممنوعیت ناگهانی، مسیری تدریجی اما مؤثر برای محدود کردن مدلهای هوش مصنوعی چینی در پیش گرفته است. ترکیبی از تحریمها، هشدارهای امنیتی و فشارهای پشتپرده، میتواند شرکتهای آمریکایی را بدون نیاز به قانون صریح، از این مدلها دور کند.
برنامهای چندلایه با تایید NSA و کاخ سفید
به گزارش آکسیوس، وزارت بازرگانی، آژانس امنیت ملی (NSA) و کاخ سفید از سال ۲۰۲۵ روی گزینههایی کار میکنند که از قرار دادن آزمایشگاههای چینی در لیست سیاه گرفته تا استفاده از فرمان اجرایی برای مسئولسازی شرکتهای میزبان این مدلها را شامل میشود. پیشنویس قوانین اولیه از تابستان ۲۰۲۵ برای حفاظت از زنجیره تأمین داخلی تهیه شده بود، اما مشاوران سختگیرتر در ابتدا موفق نشدند آن را تصویب کنند.
با این حال، انتشار مدل قدرتمند Kimi K3 چین و تغییرات نیروی انسانی در کاخ سفید، اهرم فشار را به دست مخالفان مدلهای چینی داده است. یک منبع نزدیک به دولت میگوید: «آنچه در عمل داریم، یک ممنوعیت کند اما ماندگار است» و اشاره میکند که قوانین تدارکاتی، تهدید به تحریم و کمپینهای فشار عمومی، جایگزین ممنوعیت مستقیم میشوند.
استراتژی FUD؛ رگولاتوری از راه ترس
یکی از سناریوهای محتمل، تمرکز بر درهای پشتی و آسیبپذیریهای امنیتی است. این دقیقاً همان استراتژی FUD (مخفف Fear, Uncertainty, Doubt) است که دین دبلیو بال، استراتژیست OpenAI، پیشبینی کرده بود. در این روش، نهادهای نظارتی با انتشار دستورالعملهای نرم و هشدارهای عمومی، فضایی از عدم اطمینان ایجاد میکنند که شرکتها را از همکاری با مدلهای چینی بازمیدارد.
بال در یادداشتی تأکید کرده: «فقط باید ریسک نظارتی را به اندازهای بالا ببرید که شرکتهای بزرگ عقبنشینی کنند. اما نباید آنقدر زیادهروی کنید که شرکتهای ابری بزرگ را هم از ارائه مدلهای چینی بترسانید، چون استارتآپها ناچار به سراغ ارائهدهندگان زیرزمینی میروند.»
اقتصاد و رقابت زیر پوست سیاست
این فشار تنها معطوف به امنیت سایبری نیست. منافع تجاری گوگل، OpenAI و Anthropic در خطر است. مدلهای متنباز چینی بسیار ارزانتر بوده و از نظر عملکرد به رقبای آمریکایی نزدیک شدهاند. اگر این روند ادامه یابد، سهم عمدهای از رشد بازار سهام آمریکا که مدیون هوش مصنوعی است، به چالش کشیده میشود.
از سوی دیگر، کارشناسان هشدار میدهند که ممنوعیت کامل منطقی نیست. مدلهای باز میتوانند در دفاع سایبری مفید باشند و شرکت Hugging Face نیز به برتری آنها در این حوزه اذعان دارد. محدودیت دسترسی ممکن است خطرات جدیدی ایجاد کند و در عین حال، تهدیدات موجود را از بین نمیبرد.
به نظر میرسد واشنگتن به دنبال خط باریکی است: حفظ برتری اقتصادی غولهای فناوری آمریکا بدون خفه کردن کامل نوآوری یا وادار کردن استارتآپها به استفاده از منابع ناامن. اینکه این بازی ظریف تا کجا پیش میرود، به تحولات سیاسی و فناوری هفتههای آینده بستگی دارد.
