بازداشت نخستین کارمند انویدیا در پرونده قاچاق تراشه
دادستانی منطقه کیلانگ در تایوان روز سهشنبه فردی بهنام چانگ را به اتهام جعل اسناد تجاری بازداشت کرد. بازرسی خانه و محل کار او در دفتر شرکت انویدیا در تایپه، این رویداد را به نخستین اقدام قانونی شناختهشده علیه پرسنل این کمپانی در پرونده انحراف مسیر تراشههای هوش مصنوعی تبدیل کرده است. بازپرسها مدارک کافی برای اتهام جدی او ارائه داده و برای جلوگیری از خروج غیرمجاز از کشور یا مخدوش کردن شواهد دست به این اقدام زدهاند. تاکنون هیچگونه تخلفی متوجه خود شرکت انویدیا نشده است.
تمرکز بر جعل اسناد به جای جرمانگاری صادرات
در تایوان، صادرات تراشههای پیشرفته به چین جرم محسوب نمیشود. به همین دلیل، تمامی بازداشتها و احضاریههای صادرشده در این پرونده در ماههای گذشته با محوریت تخلفات مالی و غیرواقعیبودن اظهارنامههای صادراتی دنبال شده است. سه نفر دستگیرشده در ماه 5 و شش مدیر احضارشده در جریان بازرسیهای شرکت سوپرمیکرو و شرکای زنجیره تأمین، همگی بر سر همین مبنای حقوقی مورد پیگرد قرار گرفتهاند.
سخنگوی انویدیا این روند را تأیید کرده و تأکید دارد که فروشهای شرکت عمدتاً به تولیدکنندگان تجهیزات اصلی (OEM) انجام میشود که خود را ملزم به رعایت دقیق قوانین نظارتی ایالات متحده میدانند. در این سیستم، حتی محمولههای کوچک نیز تحت غربالگری دو سوی اقیانوس قرار میگیرند و هرگونه محصولی که از کانال رسمی منحرف شود، فاقد گارانتی، پشتیبانی سختافزاری و بهروزرسانیهای فنی خواهد بود.
لیستهای تحریمی و تقابل قوانین واشنگتن و تایپه
در سال گذشته، اداره تجارت بینالملل ایالات متحده نام سیامسی (SMIC) و هوآوی را در فهرست کالاهای استراتژیک با فناوری پیشرفته ثبت کرد. بر اساس این طرح، هر فروش قطعات به نهادها یا شرکتهای لیستشده نیازمند مجوز مستقیم دولتی است. این فهرستها صرفاً بر اساس نام خریدار تنظیم میشوند و آستانه عملکردی در نظر نمیگیرند. بدین معنا که فروش شتابدهندهها به شرکتهای خارج از لیست، همچنان بدون نیاز به تأییدیههای ویژه امکانپذیر است.
پکن و تایپه در ماههای اخیر در حال بررسی مکانیسمهای جدید نظارتی هستند. وزارت امور اقتصادی تایوان رسماً تأیید کرده که برای محدود کردن صادرات تراشههای نسل جدید با مبنای آستانه عملکرد، با مقامات واشنگتن در تعامل است. دادستانها همچنان بر اساس مواد قانون مجازات کیفری در حال تکمیل پرونده هستند و برنامه زمانی مشخصی برای تغییر رویه اعلام نشده است.
فشارهای کنگره آمریکا و بازار خاکستری تراشهها
الیزابت وارن، عضو ارشد کمیته بانکی سنای آمریکا، در نامهای صریح خواستار شفافسازی درباره ادعاهای جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، مبنی بر عدم وجود مدارک انحراف تراشهها شد. این پیامک حقوقی پس از کیفرخواست ماه 3 علیه یکی از مدیران ارشد سوپرمیکرو در پرونده سرورهای 510 میلیون دلاری ارسالی به چین ارسال شد. نماینده سنای آمریکا مهلت 18 ژوئن را برای ارائه سوابق کنترلی تعیین کرده بود.
از دسامبر سال گذشته، اداره صنعت و امنیت آمریکا مکانیسمی جدید تحت عنوان مجوزهای موردی H200 با سهم درآمد 25 درصدی راهاندازی کرد که تاکنون مجوز خروج حدود 75 هزار واحد را برای 10 خریدار چینی صادر کرده است. جفری کسلر، معاون وزیر بازرگانی، حجم این محمولهها را ناچیز توصیف کرده و تأکید دارد که قطعات سری بلکویل (Blackwell) همچنان کاملاً از قفسه صادراتی حذف شدهاند. همین محدودیتها باعث شده تقاضای پنهان چین برای سختافزارهای قدیمیتر، قیمت سرورهای پنجساله A100 را در بازارهای غیررسمی به مرز 82 هزار دلار برساند.
تلاقی قوانین سختگیرانه نظارتی و تقاضای بیپایان مراکز دیتاسنتر چینی، فضای تجارت سختافزارهای پیشرفته را به منطقهای پرتنش تبدیل کرده است. تا زمانی که چارچوبهای حقوقی بینالمللی برای ردیابی دقیق حرکت قطعات سازگار با هوش مصنوعی تکمیل نشود، کمپانیهای سازنده تراشه و نهادهای نظارتی در یک بازی آینهای بر سر شفافیت مالی و فنی باقی خواهند ماند.





