خزانه تراشههای هوش مصنوعی، انویدیا (Nvidia)، با اقدامی بیسابقه لیست مشتریان تأییدشده خود در قاره آسیا را بیش از ۵۰ درصد کاهش داده است. این حرکت استراتژیک بر اساس گزارش فایننشیال تایمز، در راستای ایجاد یک «لیست سفید» (Whitelist) برای شناسایی کسبوکارهای واقعی و جلوگیری از قاچاق پردازندههای گرافیکی به چین صورت گرفته است.
فشار واشنگتن و ریشهیابی قاچاقهای اخیر
منابع آگاه به فایننشیال تایمز گفتهاند که این تصمیم거 انویدیا پیروی از فشارهای شدید إدارة واشنگتن برای تشدید انطباق قانون صادراتی (Export Compliance) گرفته شده است. این فشارها ماهها پس از بازداشت یه-شیان «والی» لیائو (Yih-Shyan "Wally" Liaw)، أحد موسسان سوپرمایکرو (Supermicro) و دو متهم دیگر، به اتهام قاچاق تراشههای انویدیا به ارزش ۲.۵ میلیارد دلار به چین آغاز شد.
موج مهار این قاچاقها به速度 سرعت به سنگاپور و تایوان نیز کشیده شد؛ جایی که مقامات سنگاپوری یک مجتمع ۴۲ میلیون دلاری مرتبط با قاچاقچیان تراشههای هوش مصنوعی را مصادره کردند و در تایوان، دفاتر سوپرمایکرو و دو شریک زنجیره تأمین درגרת پرونده تحقیق قاچاق تراشه بازرسی شدند.
مکانیزم جدید تأیید: بازرسان میدانی و مصاحبه با کاربران نهایی
برای اطمینان از اینکه تراشههای پرقدرت مانند H100 و H200 در دست شرکتهای پوسته (Shell Companies) نمیروند، انویدیا اقدامات سختگیرانهای را اجرا کرده است:
- اعزام بازرسان میدانی: تیمهای تخصصی به مراکز داده (Data Centers) مشتریان مراجعه میکنند تا وجود فیزیکی و عملکرد واقعی زیرساختها را تایید کنند.
- تأیید قراردادها: بررسی دقیق اسناد قانونی و قراردادها برای ردیابی مقصد نهایی سختافزار.
- مصاحبه با کاربران نهایی: تماس مستقیم و پرسش از مشتریان واقعی برای احراز صحت نیاز محاسباتی آنها.
جنسون هوانگ (Jensen Huang)، مدیر عامل انویدیا، در ماه مه ۲۰۲۵ تاکید کرد: ما بر انطباق شرکای خود اصرار داریم. امیدواریم آنها انطباق مقررات خود را تقویت و بهبود بخشند و از تکرار این موضوع در آینده جلوگیری کنند.
معادله پیچیده ترامپ، پکن و کمبود تراشه در چین
با وجود ممنوعیت صادرات جدیدترین گرافیکپردازندههای هوش مصنوعی آمریکا به چین از سال ۲۰۲۲، تحقیقات نشان میدادند تا اخیر شرکتهای چینی به راحتی به این تراشهها دست مییافتند. سرکوب اخیر قاچاقها توسط واشنگتن و متحدانش، زنجیره تأمین را در چین دچار اختلال جدی کرده است.
در یک ترمポール منحنی، دونالد ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ مجوز صادرات تراشه H200 را برای مشتریان منتخب در منطقه صادر کرد. با این حال، پکن از اجازه دادن به شرکتهای داخلی برای خرید این پردازشگرها خودداری کرد و ترجیح داد روی تولیدکنندگان داخلی نیمرهنه مانند هواوی (Huawei) و Birentech حساب باز کند.
یک مدیر ارشد تکنولوژی به فایننشیال تایمز اعتراف کرد: همه تامینکنندگان داخلی فروش رفتهاند و ما حتی در نظر داریم از تراشههای کمقدرتتر استفاده کنیم، به شرطی که قابل اجرا باشند.
آینده زنجیره تأمین تراشههای AI در آسیا
این رویدادها نشاندهنده ورود جنگ تراشهها به فاز جدیدی است: مقابله با قاچاق فیزیکی به جای تنها محدودیتهای کاغذی صادراتی. انویدیا با تمیز کردن لیست شرکای خود، سعی دارد هم از نظر قانونی در امان بماند و هم سهم بازار خود را در میان مشتریان مشروع حفظ کند. درallèlement، چین با سیاست «خودکفایی تراشه» روبروی چالش جدی عرضه در مقیاس بزرگ قرار دارد که میتواند سرعت توسعه مدلهای زبانی بزرگ (LLM) و زیرساختهای هوش مصنوعی را در این کشور کند کند.
منبع اصلی: Tom's Hardware بر اساس گزارش فایننشیال تایمز
