پیشنمایش جهانی در بخش Pardi di Domani لوکارنو
فیلم پویانمایی «پیلوک» در بخش Pardi di Domani جشنواره لوکارنو به نمایش درآمد. خالقان فیلم با ابزارهای ساده—مداد، ذغال، کاغذ و صدای انسانی—روایتی تصویری و صوتی عرضه کردهاند که از تکنیکهای دستی و آوازهای گلویی بهره میبرد.
زبان تصویری و صوتی؛ بازگشت به کارِ دستی
کارگردانی مشترک مارک سگن و الیسپی آیزاک، بههمراه تولید مارک برتراند و يلنا پوپوویچ از سازمان ملی فیلم کانادا (NFB)، مجموعهای بیش از 8,000 طراحی ارائه دادند که با مداد و ذغال ترسیم شدهاند و همراه با ضبطِ صدای انسانی اجرا شدهاند. سگن در گفتوگو با ورایتی بر اهمیت کارِ دستی و اجتناب از دخالت ماشینها و هوش مصنوعی تاکید کرده است.
بیکلام؛ تصویر و آواز به جای دیالوگ
داستان پیلوک دخترکی با بالهایی روی پشت را دنبال میکند که از روستاها تا شهری بینام همراه حیوانات سفر میکند. روایت بدون دیالوگ است و احساسها از طریق پویانمایی اسکِسی و آواز منتقل میشوند؛ خطوط خراشخورده و پاکشده، برداشتهایی از انسانها و مکانها ارائه میدهند و پسزمینهها عمدتاً حذف شدهاند تا مخاطب فضای دیداری را تکمیل کند.
صدای انسانی و الهام از سنت قصهگویی شفاهی
الیسپی آیزاک که از پیشینه اینوک (Inuit) برخوردار است، از سنتهای قصهگویی شفاهی الهام گرفته و به رویکردی مینیمالیستی در تلفیق صدا و تصویر رسیده است. هدف، ایجاد «فضا برای احساس» بود؛ ابهامِ حسابشده در ترکیبِ آوازهای گلویی و پویانمایی امکان تفسیرهای متعدد را برای هر مخاطب فراهم میکند. برای آشنایی با تکنیک آواز گلویی به توضیحات آواز گلویی مراجعه کنید.
نقش سازمان ملی فیلم کانادا؛ حمایت از خلاقیت و حاکمیت روایی
یلنا پوپوویچ پس از جایگزینی برتراند در تیم تولید اشاره کرده که اگرچه سگن و آیزاک پیشینهای در هنرهای تجسمی و فیلم دارند، پویانمایی برای آنها تجربهای نو بود. سازمان ملی فیلم کانادا نقشِ «لابراتوار خلاق» را ایفا کرد تا هنرمندان بتوانند بدون آنکه صدای اصلیشان تغییر کند، شیوههای جدید را تجربه کنند. این نهاد متعهد به حمایت از آثار هنرمندان بومی و حفظ حاکمیت روایی تولیدکنندگان بوده است.
حمایت فنی و مشاورهای
تیم تولید در استودیوی NFB، با هدایت پریسا موهیت و همراهی مدیر فنی اریک پولیو و تیمی از متخصصان، روی آرایش صحنه و ایجاد توهم حرکت کار کردند تا دید خلاقانهٔ کارگردانان با دقت اجرایی همراه شود. این مدل همکاری بین هنرمند و نهادِ عمومی امکان انجام آزمایشهایی را فراهم میآورد که در بستر خصوصی کمتر میسر است.
پیام برای آینده پویانمایی مستقل و بومی
«پیلوک» نمونهای از بازگشت به ابزارهای ساده در مقابل سیل فناوری است؛ اثری که نشان میدهد با امکانات محدود اما با دقتِ هنری میتوان همزمان وجهی جهانی و بومیمحور ساخت. موفقیت در لوکارنو میتواند مسیر دیدهشدن آثار پویانمایی دستی و روایتگران بومی را هموار کند و پرسشهایی درباره ارزش تولید رسانهای غیربازاری و نقش مؤسسات عمومی در حفظ تنوعِ روایتها مطرح نماید.
نگاهی رو به جلو
اگر مخاطبان جشنوارهها با تجربهٔ پیلوک ارتباط برقرار کنند، احتمال شکلگیری موجی از توجه به پروژههای پویانمایی کمهزینه و خلاقانه بیشتر میشود؛ آثاری که زبانِ دیداری و صوتی خود را در دلِ دستساخت بودن جستوجو میکنند و روایتهای جایگزین را برجسته میسازند.
منابع مرتبط: بخشی از متن بر پایه مصاحبه منتشرشده در Variety و اطلاعات مربوط به جشنواره لوکارنو از ویکیپدیا نگارش شده است.
