در شب 27 به 28 اوت، احتمال دیدن شفق قطبی سرخ همزمان با گرفتِگی جزییِ ماه وجود دارد؛ ترکیبِ سطحِ مسیـسرخِ ماه با نوارهای قرمزِ شفق، صحنهای کمنظیر در آسمان رقم میزند.
چه رخ میدهد و چه زمانی رخ خواهد داد
ماه در این شب وارد سایهٔ زمین میشود و حدود 96٪ از سطح آن در تاریکی قرار میگیرد که باعث ظاهر شدن رنگِ سرخ در سطحِ ماه میشود. همزمان، NOAA هشدار فعالیت ژئومغناطیسی سطح G1–G2 را برای همان بازهٔ شبانه اعلام کرده است. زمانهای اعلامشده معمولاً به وقت EDT ارائه میشوند؛ برای دقت، زمانها را بر اساس منطقهٔ زمانی محلی خودتان بررسی کنید.
کجا شانس دیدن شفق قطبی سرخ بیشتر است
نواحی شمالیتر، از جمله بخشهایی از کانادا و آلاسکا، بهترین احتمال برای مشاهدهٔ همزمان ماهِ سرخ و شفق قطبی سرخ را دارند. هرچه به عرضهای جغرافیایی بالاتر و مناطق کمنورتر بروید، فرصت رصد بهتر و ثبت تصویر واضحتر افزایش مییابد.
علت رنگهای مختلف شفقها
شفق قطبی زمانی شکل میگیرد که ذرات باردار باد خورشیدی با اتمها و مولکولهای جو زمین برخورد میکنند. رنگها به نوع گاز و ارتفاعِ برخورد بستگی دارند: در ارتفاعات پایینتر معمولاً اکسیژن سبز میتابد، اما در ارتفاعهای بسیار بالا (بیش از 200 کیلومتر) اکسیژن قرمز میدرخشد و شفق قطبی سرخ را ایجاد میکند. برای توضیحات بیشتر میتوانید به منابعی مانند ویکیپدیا دربارهٔ شفق قطبی یا مطالب ناسا مراجعه کنید.
منشاء شرایط کنونی
در روزهای اخیر شرارههای خورشیدی و یک بیرونریزی تاج خورشیدی (CME) گزارش شدهاند که انتظار میرود بار الکترونها و یونهای اضافه را به جو زمین برسانند و احتمال وقوع شفق را افزایش دهند. مراکز هوافضایی و خبری مانند Space.com و NOAA میزان احتمال وقوع طوفانهای ژئومغناطیسی را در بازهٔ شبِ موردنظر ردهبندی کردهاند؛ این بازه با دورهٔ اصلیِ گرفتِگی ماه همپوشانی دارد.
چرا این گرفتِگی میتواند ویژه باشد
اگرچه ماه کاملاً وارد سایهٔ زمین نمیشود و از نظر فنی «ماه خونین» کامل نیست، عمق گرفتگی اینبار قابلتوجه است و یکی از عمیقترین گرفتگیها تا زمان گرفت کامل بعدی به شمار میآید. تاریکی نسبیِ سطح ماه میتواند رقابت نوری با شفق را کاهش دهد و شانس دیدن شفقهای قرمزِ ضعیفتری که معمولاً از دید ناظران دور میماند، افزایش یابد.
نکات عملی برای رصد و عکاسی
- مکان: بهدنبال نقاطی با آلودگی نوری کم و دید رو به شمال یا افق باز باشید.
- زمانبندی: ساعتها را بر اساس منطقهٔ زمانی محلی تنظیم کنید؛ زمانهای عمومی اغلب به وقت EDT اعلام میشوند.
- تجهیزات: دوربین با لنز واید، ISO مناسب و سهپایه برای ثبت همزمان جزئیات ماه و گسترهٔ شفق مفید است.
- اطلاعرسانی: هشدارها و بهروزرسانیهای NOAA و دیگر مراکز هوافضایی را دنبال کنید تا از شدت رویدادهای ژئومغناطیسی آگاه بمانید.
جمعبندی و نگاه رو به جلو
ترکیب نادرِ ماهِ سرخ و شفق قطبی سرخ فرصتی عالی برای رصد و عکاسی نجومی فراهم میکند. در صورت ثبت تصاویر، به اشتراکگذاری آنها میتواند به مستندسازی این شب خاص کمک کند. برای شرحهای علمی دقیقتر و بهروزرسانیها به منابع رسمی مانند آژانس فضایی اروپا و ناسا مراجعه کنید.
