آرتور هیز، همبنیانگذار BitMEX، نسبت به رشد سریع زیرساختهای هوشمصنوعی که عمدتاً با بدهی تأمین مالی میشوند هشدار داده و میگوید این وضعیت میتواند به یک بحران اعتباری شبیه 2008 منجر شود و موجی از نقدینگی دولتی را به بازار بیتکوین هدایت کند که قیمت را به بالای 1,000,000 دلار برساند.
ادعای هیز و منطق پشت آن
هیز معتقد است سرمایهگذاران هزینههای ساخت مراکز داده و زیرساختهای انرژی را بهعنوان «سرمایهگذاری تکنولوژیک با رشد بالا» اشتباه گرفتهاند؛ در حالی که این هزینهها شباهت بیشتری به «املاک و مستغلات اهرمی» دارند و از طریق وامها و تعهدات بلندمدت تأمین میشوند. او پیشبینی کرده وامدهندگان ممکن است تا زمانی که ضعف مالی برخی بدهکاران آشکار نشود، تسهیلات ساخت را ادامه دهند و در نهایت این روند به یک رخداد اعتباری بدل گردد.
حجم تعهدات و تفاوت وضعیت مالی شرکتها
گزارش رویترز نشان میدهد شرکتهایی مانند Microsoft، Meta، Oracle، Amazon و Alphabet حدود 1.09 تریلیون دلار در قالب اجارههای آتی (عمدتاً برای مراکز داده) متعهد شدهاند که هنوز اجرایی نشدهاند؛ رقمی که نزدیک به چهار برابر تعهدات فعلی شناساییشده آنهاست. رویترز تأکید میکند این رقم پرداختهای بدون تنزیل را در طول چند سال نشان میدهد و نباید مستقیماً معادل بدهی فعلی در نظر گرفته شود.
فشار مالی بین شرکتها یکنواخت نیست: تحلیل دیگری از رویترز نشان میدهد نسبت بدهی به EBITDA برای Oracle حدود 4.3 است، در حالی که برای Alphabet، Amazon، Microsoft و Meta کمتر از 1 برآورد میشود. S&P Global به ریسک قراردادهای طولانیمدت اجاره مراکز داده اوراکل (۱۵ تا ۱۹ سال) در برابر قراردادهای کوتاهمدت مشتریان اشاره کرده است؛ یعنی تناسب زمانی وجوه ورودی و تعهدات هزینهای میتواند بهعنوان منبع اصلی آسیبپذیری عمل کند.
مکانیزم انتقال نقدینگی به بیتکوین
هیز توضیح میدهد در صورت تبدیل رشد اعتباری به بحران، دولتها و بانکهای مرکزی احتمالاً برای ثباتبخشی بازارها وارد عمل خواهند شد و از طریق تزریق نقدینگی فشار خرید بر داراییهای ریسکپذیر و غیرسنتی مانند بیتکوین افزایش مییابد. او پیشبینی کوتاهمدت خود را نوسان بیتکوین بین 60,000 تا 70,000 دلار و احتمال سقوط تا 50,000 دلار در مرحله اصلاح میداند؛ اما پس از واکنش سیاستگذاران، جهشهای قابلتوجهی ممکن است رخ دهد.
پیشبینیهای تکمیلی هیز
- پیشبینی رسیدن اتر (ETH) به 5,000 دلار تا پایان سال.
- اعلام نام تجاری Maelstrom مبنی بر ساخت موقعیت بزرگ و فروش آپشنهای فروش اتر خارج از پول.
- تأکید بر نقش رقابت میان آمریکا و چین در تسهیل وامدهی بانکی و خلق پول که میتواند بازارهای دارایی را جابهجا کند.
نکات احتیاطی و تردیدها
چند نقطهضعف مهم در سناریوی هیز وجود دارد: وقوع بحران اعتباری، واکنش هماهنگ دولتی با بسته نجات، و هدایت حجم بزرگی از نقدینگی به بازار کریپتو مجموعهای از فرضیات است که لزوماً همزمان محقق نمیشوند. افزون بر این، شواهد کنونی نشان میدهد استرس مالی میان شرکتهای فناوری پراکنده است و احتمال وقوع یک شوک یکپارچه جهانی که مسیر مستقیم و فوری به بازار کریپتو باز کند، پایینتر از سناریوی سادهسازیشده است.
راهنمای عملی برای سرمایهگذاران
سناریوی هیز هم هشدار است و هم فهرستی از شاخصهایی که میتوانند به تشخیص تغییرات جریان نقدینگی کمک کنند. موارد کلیدی برای ردیابی عبارتاند از:
- گزارشها و بهروزرسانیهای مربوط به تعهدات اجارهای و سرمایهای شرکتهای بزرگ فناوری.
- نسبتهای بدهی به EBITDA و پوشش بدهی برای شرکتهای ارائهدهنده زیرساخت.
- تناقضهای زمانی بین قراردادهای طولانیمدت اجاره و دورههای درآمدزایی مشتریان.
- نشانههای اقدامات پولی بانکهای مرکزی: کاهش نرخ، تسهیل کمّی یا تزریقهای اضطراری.
- جریان سرمایه به بازارهای کریپتو: ورود سرمایه نهادی، تغییر در حجم معاملات و شاخصهای درونزنجیرهای (on-chain).
تحولات رقابت سرمایهگذاری در هوشمصنوعی و واکنشهای نظام بانکی و سیاستگذاری در ماههای پیشرو تعیینکننده خواهد بود. حتی در صورت تحقق بخشی از سناریو، گستردگی اثرات و زمانبندی آن وابسته به شدت بحران اعتباری و میزان و نحوه مداخله سیاستگذاران است؛ بنابراین رصد مداوم شاخصهای کلیدی و مدیریت ریسک توصیه میشود.
