فدرالرزرو دالاس هشدار میدهد گسترش سپرده توکنیزهشده و تسویه آنی ممکن است ثبات تأمین مالی بانکها را تضعیف کند و هزینه اعتباری برای خانوارها و کسبوکارها در ایالات متحده را افزایش دهد.
علت مخاطرهآمیز بودن سپرده توکنیزهشده
تحلیل فدرالرزرو دالاس نشان میدهد قابلیت تسویه فوری و برنامهپذیری توکنهای سپرده باعث میشود سپردهگذاران سریعتر بین مؤسسات مالی جابهجا شوند. این جابهجایی هر زمان که توکنها با ابزارهای اتوماسیون و هوشمصنوعی ترکیب شوند میتواند خودکار و آنی شود و میانگین زمان حضور سپردهها در هر بانک را کاهش دهد. گزارش کامل فدرالرزرو دالاس در dallasfed.org قابلدسترسی است.
اثرات مالی: سناریوها و ارقام
در تحلیل دو سناریوی نمونهمحور بررسی شده است:
- افزایش حساسیت سپردهها به نرخ بهره: اگر حساسیت سپردهها به نرخهای بهره تقریباً ۱۰ درصد افزایش یابد، ظرفیت بانکها برای نگهداری وامهای بلندمدت و سایر داراییها معادل حدود ۷۰۰ میلیارد دلار کاهش خواهد یافت (بر اساس معادلهای دهساله).
- کاهش زمان ماندگاری سپردهها: اگر سپردهها بهطور میانگین ۱۰ درصد کمتر در بانکها بمانند، ظرفیت نگهداری داراییها تقریباً ۵۸۰ میلیارد دلار کاهش مییابد.
این ارقام سناریویی هستند و بهمعنای کاهش یکبهیک وامدهی نیستند، بلکه نشاندهنده تغییر بالقوه در ظرفیت بانکها برای نگهداری داراییهای بلندمدتاند.
شبکههای بانکی نوظهور و نمونههای عملیاتی
تحرکات عملیاتی اخیر وضعیت را ملموستر کرده است. ۳۹ انجمن بانکی ایالتی اتحادیه BankChain را برای ایجاد شبکهای ملی برای پشتیبانی از سپرده توکنیزهشده و استیبلکوینها تشکیل دادهاند. همچنین The Clearing House با حمایت چند بانک بزرگ از جمله جیپیمورگان و بانک آو آمریکا شبکهای موازی در حال توسعه دارد.
در سطح بینالمللی، نمونهای عملیاتی ثبت شده است: استاندارد چارترد و HSBC در ۲۰ آگوست تراکنش برونمرزی زندهای از طریق دفترکل بلاکچین سوئیفت انجام دادند که سیستمهای مجزا را به هم متصل کرد و تعهدات را قبل از تسویه در زیرساخت پرداخت موجود ثبت نمود. توضیحات فنی سوئیفت در swift.com در دسترس است.
واکنش محتمل بانکها
برای مقابله با نوسان بیشتر سپردهها، بانکها احتمالاً یکی از رویکردهای زیر را در پیش خواهند گرفت:
- افزایش ذخایر نقدی و نگهداری اوراق خزانه آمریکا با نقدشوندگی بالا.
- اتکا بیشتر به بدهیهای مدتدار یا تأمین مالی از بازار عمدهفروشی برای پشتیبانی از پرتفوی وامدهی.
گزینه دوم بهطور معمول هزینهبردار است و بهتبع میتواند هزینه اعتباری برای مصرفکنندگان و کسبوکارها را افزایش دهد.
درس مقایسهای: تجربه Pix در برزیل
تحلیلگران به سامانه پرداخت فوری برزیل، Pix، به عنوان یک مقایسه اشاره میکنند اما تأکید دارند Pix معادل سپرده توکنیزهشده نیست. مطالعهای در ۲۰۲۵ نشان داد افزایش استفاده از Pix منجر به افزایش داراییهای نقدشونده در بانکها و کاهش میانجیگری اعتباری شده است؛ این یافته میتواند نمایی از چالشهای احتمالی نظام بانکی آمریکا ارائه کند. جزئیات بیشتر در صفحه Pix موجود است.
توصیهها برای سیاستگذاران و مدیران بانکی
گسترش فناوریهای توکنیزه و تسویه آنی ساختار تأمین مالی را دگرگون خواهد کرد. محورهای اصلی ملاحظات عبارتاند از:
- طراحی سازوکارهای حمایت از سپردهها و پوششهای بیمهای مناسب برای شرایط جدید.
- افزایش شفافیت درباره رفتار توکنهای برنامهپذیر و امکانهای خودکار انتقال وجوه.
- بررسی چارچوبهای نظارتی که امکان انتقال خودکار و آنی وجوه را کنترل یا محدود کند تا از تشدید بیثباتی جلوگیری شود.
برای تنظیم مقررات کارآمد، لازم است بانکهای مرکزی و ناظران بهسرعت سناریوها را مدلسازی و ابزارهای سیاستی مناسب را آماده کنند.
نگاهی رو به جلو
اگر شبکههای توکنیزهشده و ابزارهای عاملمحور رشد کنند، بیثباتی در عرضه و ماندگاری سپرده میتواند فشار قیمتی روی هزینههای اعتباری ایجاد کند. آمادهسازی زودهنگام و تعیین قواعد روشن میتواند از افزایش ناگهانی هزینه وام و فشار بر وامگیرندگان جلوگیری کند.
