علم و فضا

اکتشافات علمی، نجوم، کیهان‌شناسی و زیست‌فناوری

زیرمجموعه‌ها

پلوتو؛ ۲۰ سال پس از تنزل — آیا دوباره سیاره خواهد شد؟
نجوم و کاوش‌های فضایی

پلوتو؛ ۲۰ سال پس از تنزل — آیا دوباره سیاره خواهد شد؟

۲۰ سال پس از رأی IAU، جدل دربارهٔ وضعیت پلوتو دوباره اوج گرفته؛ آیا معیارهای قدیمی نیاز به بازنگری دارند تا پلوتو و دیگر جهان‌های مشابه دوباره «سیاره» خوانده شوند؟

بیتا هدایی۲ شهریور ۱۴۰۵
بحران آب کلرادو؛ تهدید آب ۴۰ میلیون نفر در جنوب‌غرب آمریکا
فناوری‌های پایدار و انرژی

بحران آب کلرادو؛ تهدید آب ۴۰ میلیون نفر در جنوب‌غرب آمریکا

دولت فدرال آمریکا برنامه جدید تخصیص آب رودخانه کلرادو را از اکتبر پیاده می‌کند؛ کاهشی تا 40% که می‌تواند تامین آب 40 میلیون نفر و اقتصاد جنوب‌غرب را به خطر اندازد.

مهسا خالقی۲ شهریور ۱۴۰۵
برون‌ریزی جرمی تاجی نامتقارن: ردیابی غیرمعمول یک فوران خورشیدی توسط 17 فضاپیما
نجوم و کاوش‌های فضایی

برون‌ریزی جرمی تاجی نامتقارن: ردیابی غیرمعمول یک فوران خورشیدی توسط 17 فضاپیما

ردیابی بی‌سابقهٔ یک CME توسط 17 فضاپیما نشان داد فوران‌های خورشیدی می‌توانند به‌صورت دو لوب نامتقارن ظاهر شوند؛ یافته‌ای که اهمیت شبکه‌های رصدی گسترده برای هشدار آب‌وهوای فضایی را برجسته می‌کند.

بیتا هدایی۱ شهریور ۱۴۰۵
فوران کرکاتو: انفجاری که جهان را تکان داد و اقلیم را تغییر داد
علم و فضا

فوران کرکاتو: انفجاری که جهان را تکان داد و اقلیم را تغییر داد

فوران کرکاتو در 1883 دو جزیره را محو کرد، بیش از 36,000 نفر را کشت و با تزریق گوگرد به جو، تابستان‌ها را تا 0.6 درجه سانتی‌گراد خنک کرد.

محمد علی ذاکری۱ شهریور ۱۴۰۵
پهپاد مزارع خورشیدی: فناوری Meteoric برای پراکندسازی ابر و افزایش تولید
فناوری‌های پایدار و انرژی

پهپاد مزارع خورشیدی: فناوری Meteoric برای پراکندسازی ابر و افزایش تولید

استارتاپ Meteoric می‌گوید پهپادهای خودرانش می‌توانند با تغییر قطرات آب در ابرهای پایین، تولید مزارع خورشیدی را تا 10–30٪ افزایش دهند؛ هزینهٔ پرواز پهپادها تنها $30–60 در ساعت است.

محمد علی ذاکری۱ شهریور ۱۴۰۵
برنامه NIAC ناسا 18 پروژه نوآورانه فضایی از فمتوسَت تا کاوش زیرزمین ماه را حمایت کرد
نجوم و کاوش‌های فضایی

برنامه NIAC ناسا 18 پروژه نوآورانه فضایی از فمتوسَت تا کاوش زیرزمین ماه را حمایت کرد

برنامه NIAC ناسا 18 پروژه نوآورانه را برای فاز اول انتخاب کرد؛ از پرتاب 10,000 فمتوسَت به حلقه‌های زحل تا روبات‌های کاوشگر زیرسطحی ماه، هر طرح تا 175000 دلار کمک پژوهشی دریافت می‌کند.

بیتا هدایی۱ شهریور ۱۴۰۵
آیا حیوانات یکدیگر را با نام صدا می‌زنند؟ شواهد نام‌گذاری در حیوانات
علم و فضا

آیا حیوانات یکدیگر را با نام صدا می‌زنند؟ شواهد نام‌گذاری در حیوانات

تحقیقات نشان می‌دهد دلفین‌ها، فیل‌ها و برخی پرندگان ممکن است برای اشاره به افراد از برچسب‌های صوتی استفاده کنند، اما تعیین اینکه این رفتار معادل «نام» انسانی است، به معیارها و شواهد دقیق‌تری نیاز دارد.

محمد ابراهیمی فر۱ شهریور ۱۴۰۵
شارژ هیدروژنی کشتی: چرا هیدروژن برای شارژ یک کشتی برقی به‌کار رفت؟
فناوری‌های پایدار و انرژی

شارژ هیدروژنی کشتی: چرا هیدروژن برای شارژ یک کشتی برقی به‌کار رفت؟

GeoPura در بندر Tilbury نشان داد هیدروژن می‌تواند برق تولید و یک کشتی باتری‌برقی را شارژ کند. اما پرسش تجاری اصلی این است که آیا این مسیر هیدروژنی در مقیاس بندری منطقی است یا باتری‌های ثابت گزینهٔ به‌صرفه‌تری‌اند.

مهسا خالقی۱ شهریور ۱۴۰۵
۸ رمان علمی‌تخیلی که پایان عصرها را رقم زدند
علم و فضا

۸ رمان علمی‌تخیلی که پایان عصرها را رقم زدند

هشت رمان مهم که هرکدام به‌نوعی پایانی برای دوره‌ای از تاریخ علمی‌تخیلی بودند؛ از سایبرپانک تا اپرای فضایی و پرسش‌های بنیادین دربارهٔ هویت و سیاست.

دانیال لطفی۳۱ مرداد ۱۴۰۵
اسپیس‌ایکس؛ پرتاب 27 ماهوارهٔ استارلینک و ثبت صدمین مأموریت خانوادهٔ فالکون
نجوم و کاوش‌های فضایی

اسپیس‌ایکس؛ پرتاب 27 ماهوارهٔ استارلینک و ثبت صدمین مأموریت خانوادهٔ فالکون

اسپیس‌ایکس با پرتاب امروز 27 ماهوارهٔ استارلینک از وندنبرگ، صدمین مأموریت خانوادهٔ فالکون در 2026 را ثبت کرد؛ بوستر B1100 نهمین پروازش را کامل کرد و استارلینک حالا بیش از 11,000 فضاپیما دارد.

بیتا هدایی۳۱ مرداد ۱۴۰۵
آدام کیرش: بررسی واقعیت یوفوها و نقد تفسیرهای نادرست
علم و فضا

آدام کیرش: بررسی واقعیت یوفوها و نقد تفسیرهای نادرست

آدام کیرش در کتاب تازه‌اش با بازخوانی تاریخ و شواهد می‌گوید احتمال اشتباه در گزارش‌های یوفو بیشتر از وجود پدیده‌ای فراطبیعی یا بیگانه است.

بیتا هدایی۳۱ مرداد ۱۴۰۵
پرواز X-15؛ صعود تاریخی تا ارتفاع 108 کیلومتر
نجوم و کاوش‌های فضایی

پرواز X-15؛ صعود تاریخی تا ارتفاع 108 کیلومتر

در 22 اوت 1963 کاپیتان جو واکر با X-15 به ارتفاع 108 کیلومتر رسید؛ پروازی که مرزهای فنی میان هوانوردی و فضانوردی را جابه‌جا کرد و ایدهٔ قابلیت استفادهٔ مجدد را تقویت کرد.

بیتا هدایی۳۱ مرداد ۱۴۰۵