شرکت ASML، بزرگترین تولیدکننده دستگاههای لیتوگرافی جهان، قصد دارد مدل قیمتگذاری ابزارهای Low-NA EUV خود را فراتر از بهرهوری صرف تغییر دهد. این شرکت میخواهد ارزش تمام مزایایی که سیستمهایش ارائه میدهند، از جمله تصویربرداری بهتر و دقت همپوشانی بالاتر را در قیمتها منعکس کند. این تصمیم اگرچه منطقی به نظر میرسد، اما خشم TSMC، بزرگترین مشتری ASML را برانگیخته است.
چرا ASML به دنبال افزایش قیمت است؟
راجر داسن، مدیر ارشد مالی ASML، در تماس درآمد فصلی شرکت توضیح داد که با افزایش بهرهوری ابزارهای Low-NA EUV، بستر مناسبی برای بهبود قیمتها در آینده فراهم شده است. او گفت: «وقتی صحبت از قیمتگذاری Low-NA میشود، ما به افزایش بهرهوری ادامه میدهیم که بستر مناسبی برای بهبود قیمت فراهم میکند. با توجه به زمانهای طولانی تحویل سفارش، این تأثیر فوری بر قیمتها نخواهد داشت.» اما با فروش تقریباً کامل تولید سال 2027 و ثبت سفارشات قابل توجه برای 2028، افزایشهای واقعی احتمالاً از اواخر 2028 اعمال میشوند.
به گزارش The Information، حتی طرح اولیه این ایده باعث عصبانیت TSMC شده است. TSMC که بزرگترین ناوگان Low-NA EUV جهان را اداره میکند، برای نقشه راه خود تا سال 2030 به این سیستمها وابسته است و افزایش قیمت میتواند برنامههای آن را مختل کند.
قیمتگذاری مبتنی بر ارزش به روشی جدید
ASML سالها از رویکرد قیمتگذاری مبتنی بر ارزش پیروی کرده است. برای مثال، سیستمهای اولیه Low-NA EUV حدود 100 تا 120 میلیون یورو قیمت داشتند، در حالی که نسخههای پیشرفته امروزی از 170 میلیون یورو شروع میشوند. این رقم هنوز بسیار پایینتر از قیمت شایعهشده 350 میلیون یورویی اسکنرهای High-NA EUV است. بهرهوری Low-NA از 160-170 ویفر در ساعت (WPH) به 220-260 WPH در مدلهای جدید رسیده است و مدلهای آینده NXE:4200G احتمالاً از 300 WPH فراتر میروند.
داسن تأکید کرد که ASML قصد دارد رویکرد مبتنی بر ارزش را حتی در شرایط تقاضای بالا حفظ کند، اما اکنون میخواهد برای عواملی فراتر از بهرهوری مانند بهبود تصویربرداری و همپوشانی هزینه دریافت کند. او گفت: «ما همیشه توانستهایم ارزش تصویربرداری بهتر و تطابق بهتر را به مشتریان نشان دهیم، اما تاکنون همبستگی قوی بین بهبود توان عملیاتی و متوسط قیمت فروش (ASP) وجود داشت. اکنون میخواهیم این همبستگی را گسترش دهیم.»
بدون افزایش قیمت در کوتاه مدت
ASML قادر نخواهد بود قیمت سیستمهای Low-NA EUV را برای چند سال آینده افزایش دهد، زیرا سفارشات موجود در عقبمانده (Backlog) قیمتهای قراردادی ثابتی دارند. بنابراین، افزایشها احتمالاً برای محمولههای 2028 و بعد از آن یا برای سفارشات جدید اعمال میشوند. مدل NXE:4200G که در سال 2029 عرضه میشود، به دلیل بهبودهای عمده عملکرد، به طور طبیعی متوسط قیمت فروش را افزایش خواهد داد.
واکنش TSMC و چشمانداز آینده
TSMC که استراتژی آن بر استفاده از Low-NA EUV با ماسکهای بهتر و لیتوگرافی محاسباتی تا فناوری 10A (کلاس 1 نانومتر) متمرکز است، از این تغییر قیمتگذاری ناراضی است. هرگونه افزایش قیمت میتواند هزینههای تولید را برای TSMC افزایش دهد و برنامههای توسعه آن را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، ASML معتقد است ارزش ابزارهایش برای مشتریان به حدی است که افزایش قیمت موجه است. این رویارویی بین دو غول صنعت نیمههادی احتمالاً در ماههای آینده شدت خواهد گرفت.
به نظر میرسد ASML با این حرکت، راه را برای افزایش تدریجی قیمتها در بلندمدت هموار میکند، اما این موضوع میتواند روابطش با مشتریان بزرگ را تحت فشار قرار دهد.
