حمله انبوه پهپادهای اوکراینی در میدان نبرد، عملکرد میدانی سیستم حفاظت فعال Arena-M نصب‌شده روی برخی تانک‌های روسی را تحت‌فشار قرار داد و چندین دستگاه T-72B3A را منهدم کرد.

رویارویی میدان نبرد

در جریان حمله‌ای به‌میزان یک گردان در استان دونتسک در شرق اوکراین در 22 ژوئیه، ویدئوها و گزارش‌های میدانی حداقل هفت تانک T-72B3A منهدم‌شده را نشان دادند؛ برخی از این تانک‌ها به سیستم حفاظت فعال Arena-M مجهز بودند. این موضوع در گزارشی که Euromaidan Press منتشر کرد نیز ذکر شده است.

عملکرد Arena-M در میدان

مشاهدات میدانی و گزارش نیروهای اوکراینی حاکی است Arena-M موفق شد چند پهپاد مهاجم را سرنگون کند، اما برای از کار انداختن هر تانک به حدود 15 تا 20 پهپاد نیاز بوده است. این نسبت نشان می‌دهد سامانه‌های حفاظت فعال می‌توانند تهدیدات را کاهش دهند، اما در برابر هجوم‌های متراکم و پرشمار کارایی محدودتری دارند.

سیستم‌های حفاظت فعال به‌طور کلی برای کشف و خنثی‌سازی تهدیدات هدایت‌شونده یا پرتابه‌های نزدیک طراحی شده‌اند؛ سیستم‌های حفاظت فعال نمونه‌هایی از این فناوری‌اند که تجربه اخیر نشان داد همچنان نیاز به توسعه در حسگرها، پردازش تهدید و الگوریتم‌های تصمیم‌گیری دارند.

تانک‌های منهدم‌شده در میدان نبرد اوکراین با حضور پهپادها

پیامدهای تاکتیکی و فنی

  • هزینه در برابر کارایی: پهپادهای تهاجمی از نظر هزینه نسبتاً ارزان‌اند و می‌توانند با نیروی عددی کم، خودروهای زرهی گران‌قیمت را تهدید کنند؛ بنابراین سامانه‌های حفاظت فعال باید از منظر عملکرد و هزینه بهینه‌سازی شوند.
  • تمرکز حمله روی نقاط آسیب‌پذیر: حتی با حفاظت فعال، نقاطی مثل سقف یا کناره‌های زره آسیب‌پذیر باقی می‌ماند و مهاجمان با افزایش تعداد پهپادها روی این نقاط تمرکز می‌کنند.
  • محدودیت راهکارهای فیزیکی: اجرای تدابیری مانند قفس‌های محافظ یا افزودن حفاظ‌های فلزی وزن و تحرک تانک را افزایش داده و می‌تواند عملکرد توپ اصلی و سیستم‌های حرکتی را محدود کند.

رقابت تسلیحاتی: پهپادها در برابر حفاظت فعال

نبود عملیات گسترده زرهی در میدان‌های نبرد مدرن تا حدی نتیجه ظهور جنگ پهپادی است. نیروهای نظامی در تلاش‌اند راه‌حل‌های ترکیبی برای محافظت از خودروهای زرهی در برابر موج‌های پهپادی ارزان و پرشمار بیابند. این راه‌حل‌ها فراتر از تقویت پوشش فیزیکی شامل بهبود حسگرها و الگوریتم‌های کشف و ردگیری، ادغام چندسنسوره و استفاده از حربه‌های جنگ الکترونیک یا سامانه‌های انرژی هدایت‌شده است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد روسیه در حال آزمون و تطبیق تاکتیک‌های زرهی برای مقابله با میدان نبرد اشباع‌شده از پهپاد است و انتظار می‌رود نمونه‌های بعدی Arena-M با حسگرها و پردازش سریع‌تر تهدید بهبود یابند.

نکات کلیدی

  • ایمن‌سازی تانک‌ها در برابر پهپادها نیازمند ترکیبی از تدابیر فیزیکی، الکترونیکی و تاکتیکی است.
  • تلفات زرهی حتی در حضور حفاظت فعال نشان می‌دهد برتری عددی دشمن راه‌حلی مؤثر برای شکست سامانه‌های دفاعی است.
  • پیشرفت‌های آینده احتمالاً شامل ارتقای حسگرها، پردازش سریع‌تر، و ادغام سامانه‌های جنگ الکترونیک خواهد بود.

چشم‌انداز

رویارویی اخیر یادآور اهمیت تطبیق سریع فناوری‌های دفاعی با تهدیدهای جدید است. تجربه میدانی Arena-M محرکی برای افزایش تحقیق و توسعه در زمینه حسگرها، الگوریتم‌های تصمیم‌گیری و ادغام سامانه‌ها خواهد بود؛ تا وقتی نسخه‌های مقاوم‌تر و مؤثرتر توسعه نیافته‌اند، تاکتیک‌های مبتنی بر تعداد و هزینه پایین همچنان تهدیدی قابل‌توجه برای زره‌های سنگین باقی می‌مانند. برای مطالعه بیشتر درباره تحولات جنگ پهپادی می‌توان به ویکی‌پدیا — جنگ پهپادی مراجعه کرد.