دهلی نو، پایتخت هند، یکی از آلودهترین شهرهای جهان است. هر زمستان، مه دود غلیظی شهر را فرا میگیرد و زندگی میلیونها نفر را مختل میکند. اکنون، این بحران بهداشتی، دولت دهلی را به اتخاذ یکی از جسورانهترین سیاستهای خودروهای برقی در جهان سوق داده است. سیاست جدیدی که نه تنها به دنبال کاهش آلودگی هوا، بلکه تغییر چهره حملونقل در این کلانشهر است.
دولت دهلی با تصویب «سیاست خودروهای برقی ۲۰۲۶»، برنامهای جامع برای برقیسازی حملونقل و کاهش آلودگی هوا ارائه کرده است. این طرح شامل مشوقهای مالی قابل توجه برای اسقاط خودروهای فرسوده و جایگزینی آنها با مدلهای برقی است. مالکان خودروهای شخصی که پیش از آوریل ۲۰۲۰ خریداری شدهاند، میتوانند تا ۱۰۰,۰۰۰ روپیه (حدود ۱۰۶۰ دلار) برای اسقاط و خرید خودروی برقی دریافت کنند. همچنین، خودروهای برقی با قیمت تا ۳ میلیون روپیه از مالیات جاده و هزینههای ثبتنام معاف خواهند بود.
بحران مه دود زمستانی؛ راننده اصلی تغییر
هر سال با آغاز فصل سرما، دمای پایین و هوای ساکن، آلایندهها را در نزدیکی زمین به دام میاندازد. سوزاندن بقایای کشاورزی در ایالتهای همسایه، انتشار گازهای صنعتی، گرد و غبار ساختمانی و اگزوز میلیونها خودرو، شاخص کیفیت هوا را به سطوح «بسیار ضعیف» و «شدید» میرساند. به گزارش رویترز، این رویدادهای مکرر یکی از دلایل اصلی فشار برای گسترش خودروهای برقی بوده است.
چارچوب ملی هوای پاک؛ از CPCB تا PRANA
نبرد دهلی با آلودگی هوا توسط «هیئت مرکزی کنترل آلودگی هند» (CPCB) مستند و پیگیری میشود. از طریق پورتال PRANA از برنامه ملی هوای پاک (NCAP)، CPCB روندهای کیفیت هوا را در بیش از ۱۳۰ شهر «عدم تحقق» که استانداردهای ملی را برآورده نمیکنند، ردیابی میکند. PRANA به عنوان داشبورد مرکزی، منابع آلودگی شامل حملونقل، صنعت، ساختمان، سوزاندن زیستتوده و مدیریت پسماند را ارزیابی میکند. دهلی همواره در صدر چالشبرانگیزترین شهرهای این گزارشها قرار دارد و انتشار حملونقل مهمترین عامل ذرات معلق (PM2.5 و PM10) شناخته میشود.
سیاست خودروهای برقی ۲۰۲۶ دهلی؛ بودجه و ممنوعیتها
در این زمینه ملی، سیاست جدید دهلی ۱۵,۰۰۰ کرو روپیه (حدود ۱.۷۵ میلیارد دلار) در چهار سال اختصاص میدهد. از سال ۲۰۲۸، ثبت نام خودروهای دوچرخ بنزینی جدید ممنوع میشود و تمام ریکشاهای جدید باید برقی باشند. طرح شامل نصب بیش از ۳۰,۰۰۰ ایستگاه شارژ عمومی در سراسر شهر است تا یکی از بزرگترین موانع پذیرش خودروهای برقی – کمبود زیرساخت شارژ – برطرف شود.
خودروهای دوچرخ و سهچرخ که اکثریت ناوگان حملونقل دهلی را تشکیل میدهند، سهم نامتناسبی در آلودگی دارند. بنابراین، این سیاست روی برقیسازی این بخش تمرکز ویژهای دارد. علاوه بر مشوقهای اسقاط، خودروهای برقی از مالیات جاده و عوارض ثبت نام معاف میشوند و خرید اسکوتر و موتورسیکلت برقی نیز مشوق اولیه دریافت میکند.
دیدگاه کارشناسان و چالشهای پیش رو
کارشناسان محیط زیست از این طرح استقبال کردهاند. «شورای بینالمللی حملونقل پاک» (ICCT) حذف تدریجی خودروهای دوچرخ و سهچرخ بنزینی را بالقوه تحولآفرین توصیف کرده است. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که موفقیت به توسعه سریع زیرساخت شارژ و مقرونبهصرفه بودن خودروهای برقی برای رانندگان کمدرآمد بستگی دارد. بسیاری از رانندگان ریکشا و دوچرخسواران در دهلی از اقشار کمدرآمد هستند و خرید خودروی برقی بدون یارانههای کافی برای آنها دشوار است.
طرح ملی «انقلاب برقی PM» در چارچوب «ارتقای نوآورانه خودرو» (PM E-DRIVE) نیز از این سیاست حمایت میکند، اما هماهنگی بین دولت مرکزی و ایالتی برای اجرای موفق ضروری است. کارشناسان همچنین به نیاز به برق پاک برای شارژ این خودروها اشاره میکنند؛ اگر برق از منابع فسیلی تأمین شود، مزایای زیستمحیطی کاهش مییابد.
نتیجهگیری؛ دهلی به عنوان آزمایشگاه جهانی
سیاست خودروهای برقی دهلی نه تنها یک برنامه محلی، بلکه یک آزمایشگاه برای جهان است. اگر این طرح موفق شود، میتواند الگویی برای دیگر کلانشهرهای آلوده جهان – از پکن تا مکزیکوسیتی – باشد. اما مسیر پر از چالش است: از تأمین مالی و زیرساخت گرفته تا پذیرش اجتماعی. آنچه مسلم است، آلودگی هوا دیگر یک بحران است که نمیتوان نادیده گرفت و خودروهای برقی بخشی از راهحل هستند.
بیشتر بخوانید: ویکیپدیا: خودروی برقی | اخبار هند از رویترز
