تحلیل جدید سازمان Transport & Environment (T&E) نشان میدهد چین با سرعت بیشتری واحدهای تولیدی سوختهای الکترونیکی دریایی را مقیاسدهی میکند و این خطر وجود دارد که اروپا در این بازار استراتژیک عقب بماند.
وضعیت پروژهها در اروپا: ظرفیت محدود اما پتانسیل قابلتوجه
براساس دادههای بهروز، در اروپا مجموعاً 69 پروژهٔ مرتبط با سوختهای الکترونیکی (e-fuels) تعریف شده است، اما تنها 6 پروژه در حال حاضر عملیاتیاند. اگر همهٔ پروژهها به مرحلهٔ تولید برسند، تا سال 2033 قادر خواهند بود حداکثر 4.09 Mtoe سوخت الکترونیکی تولید کنند که معادل حدود 14 درصد از نیاز سوختی کشتیرانی اروپا برآورد میشود. برای آشنایی بیشتر با مفهوم سوختهای الکترونیکی به صفحهٔ Wikipedia رجوع کنید.
نمونهای از پیشرفت: درهٔ هیدروژن سبز آندلس
یکی از پروژههای برجسته «درهٔ هیدروژن سبز آندلس» است که در فوریه تصمیم سرمایهگذاری نهایی (FID) را نهایی کرد. هدف این پروژه تولید حدود 474,000 toe در سال از آمونیاک و متانول الکترونیکی است؛ نمونهای از ترکیب سرمایهگذاری بزرگ و ثبات مقررات که امکان اجرای پروژههای مقیاسپذیر را فراهم میکند.
چرا چین جلو افتاده است؟
T&E سه پروژهٔ عملیاتی در چین شناسایی کرده که هر کدام ظرفیت تولید بهمراتب بالاتری نسبت به واحدهای فعال اروپایی دارند؛ بهطور متوسط تولید این واحدها حدود ده برابر ظرفیت واحدهای اروپایی برآورد شده است. مقیاسدهی سریعتر این واحدها میتواند منجر به عرضهٔ گستردهٔ محصولات چینی در بازار جهانی و بهویژه بازار اروپا شود؛ شرایطی که بدون پاسخ سیاستی و صنعتی از سوی اروپا میتواند بازار داخلی را اشباع کند و فرصتهای صنعتی و اشتغالزایی را کاهش دهد.
چشمانداز و راهکارهای سیاستی برای حفظ رقابتپذیری
برای حفظ جایگاه صنعتی و تسریع تجاریسازی، T&E چند توصیهٔ مشخص مطرح میکند که هدفشان ایجاد تقاضای داخلی و کاهش شکاف قیمتی بین سوختهای الکترونیکی و سوختهای فسیلی است:
- حمایت مالی هدفمند — یارانهها، تضمینهای سرمایه و ابزارهای مالی برای کاهش ریسک و شکاف قیمتی میان e-fuels و سوختهای فسیلی.
- اهداف الزامآور در سطح اتحادیه — اجرای کامل و تقویت مقرراتی مانند FuelEU Maritime برای ایجاد تقاضای بازار داخلی.
- مشوق برای شرکتهای کشتیرانی — طرحهای تشویقی برای پذیرش زودهنگام سوختهای پاک و شکلگیری مصرفکنندگان اولیه.
- سرمایهگذاری در زیرساخت — توسعهٔ شبکهٔ تأمین، بندرها و ظرفیت الکترولیزرها برای تولید هیدروژن سبز و تبدیل به e-fuel.
- همکاری صنعتی-بینالمللی — ایجاد زنجیرهٔ ارزش منطقهای برای کاهش وابستگی به واردات و تقویت تولید داخلی.
نکتهٔ کلیدی از زبان سیاستگذار دریایی
کانستانس دیکسترا، مدیر سیاستهای دریایی در T&E، میگوید: «در حالی که اروپا تردید میکند، چین عملاً سوختهای الکترونیکی را عملیاتی میکند. اگر اروپا میخواهد تولیدکنندهٔ پیشرو باشد، باید شکاف قیمتی بین سوختهای e تولیدشده در اتحادیه و سوختهای فسیلی را پر کند و شرکتهای کشتیرانی را به استفاده از این سوختها ترغیب کند.»
فرصت تا 2033 و ریسک تأخیر
پتانسیل تولید حدود 4.09 Mtoe تا سال 2033 نشاندهندهٔ بازار قابلتوجهی است؛ اما تحقق این ظرفیت مشروط به سرعت تصمیمگیری سرمایهای و سیاستگذاری در سطح اتحادیه است. تأخیر در اتخاذ سیاستهای حمایتی میتواند به سلطهٔ تولیدکنندگان خارجی، از دست رفتن مشاغل و تحلیل رفتن زنجیرههای ارزش راهبردی منجر شود.
اروپا اکنون در نقطهٔ انتخاب مهمی قرار دارد: تدوین بستههای حمایتی و تقویت اهداف بازار داخلی برای حفظ پیشتازی در تولید سوختهای دریایی پاک، یا پذیرش رشد بازیگران خارجی و کاهش نفوذ بازار خود.
منابع: گزارشها و دادههای تحلیلی T&E و اطلاعات مرتبط با FuelEU Maritime.
