چهار سال از حمله روسیه به اوکراین و بهم‌ریختگی عرضه انرژی در اروپا می‌گذرد، اما نرخ برقی‌سازی در این قاره همچنان پایین است. فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، به صراحت اعلام کرده که اروپا در این زمینه دچار یک اشتباه بزرگ شده است.

چرا اروپا در برقی‌سازی عقب مانده است؟

سهم برق از کل مصرف انرژی در اتحادیه اروپا تنها حدود ۲۳ درصد است. این رقم در مقایسه با بحران‌های انرژی اخیر که ناشی از وابستگی به نفت و گاز روسیه بود، بسیار ناچیز به نظر می‌رسد. فاتح بیرول در این باره گفت: «به نظر من این یک اشتباه بزرگ برای اروپا است. به طور کلی، امیدوار بودم و انتظار داشتم که اروپا بیشتر به این بحران پاسخ دهد.»

مقایسه با آسیا: چین، ژاپن و کره جنوبی پیشتاز

بیرول تأکید کرد که اتحادیه اروپا باید عملکرد خود را بهبود بخشد و به چین، ژاپن و کره جنوبی برسد که همگی نرخ برقی‌سازی بالای ۳۰ درصد دارند. این شکاف نشان می‌دهد که اروپا در مسیر گذار انرژی کندتر از رقبای خود حرکت می‌کند.

نمودار مقایسه نرخ برقی‌سازی در اروپا و کشورهای آسیایی

پیامدهای بحران انرژی و نقش IEA

چند ماه پیش، در جریان تنش‌های آمریکا و ایران، IEA از مردم خواست که رفت‌وآمد خود را کاهش دهند و دورکاری کنند تا بحران انرژی مهار شود. اما با وجود این هشدارها، برقی‌سازی در اروپا همچنان کند و ناچیز بوده است.

وابستگی به سوخت‌های فسیلی وارداتی

دن جورگنسون، کمیسر انرژی اروپا، اذعان کرده که بخش‌های گرمایش، حمل‌ونقل و صنعت اتحادیه اروپا همچنان به سوخت‌های فسیلی وارداتی وابسته هستند. این وابستگی در بحبوحه درگیری‌های خاورمیانه، پس از حملات آمریکا به میادین نفتی، کشورهایی مانند بریتانیا را با چالش مواجه کرده است.

تلاش صنعت خودروسازی برای تضعیف استانداردها

به طرز طنزآمیزی، حتی در این شرایط، صنعت خودروسازی اروپا برای کاهش استانداردهای CO₂ و تضعیف الزامات برقی‌سازی فشار آورده و گاهی موفق نیز بوده است. با این حال، به نظر می‌رسد بهبودهای سیاستی در راه است.

چشم‌انداز آینده: برنامه‌های کمیسیون اروپا

کمیسیون اروپا قصد دارد هفته آینده برنامه‌هایی را اعلام کند که کشورها را ملزم به کاهش مالیات بر برق و ارائه مشوق‌هایی برای استفاده از پمپ‌های حرارتی، خودروهای الکتریکی و سایر فناوری‌های سبز می‌کند. این اقدامات می‌تواند اروپا را به هدف ۳۰ درصد برقی‌سازی نزدیک کند، اما اجرای آن برای کشورهایی که به مالیات برق وابسته هستند، پرهزینه خواهد بود.

طرح کاهش مالیات بر برق و تشویق انرژی پاک در اتحادیه اروپا

آیا اتحادیه اروپا می‌تواند در سال‌های آینده به نرخ ۳۰ درصد برقی‌سازی دست یابد؟ زمان پاسخ خواهد داد.