اپل در روز چهارشنبه، همزمان با معرفی آیفون ۱۸ و اولین گوشی قابلمطوي خود، آیفون دو، حرکتی غیرمنتظره اما نه بیسابقه انجام داد: افزایش قیمت تمام مدلهای موجود در فروشگاه resmi. این تصمیم، سنت سالهای شرکت کوپرتینو در کاهش قیمت نسلهای پیشین با ورود نسل جدید را میشکند.
افزایش قیمت آیفون چقدر است؟
از لحظه رونمایی، قیمتهای آغازین در اپل استور بهروزرسانی شدهاند. آیفون ۱۶ اکنون از ۷۹۹ دلار، آیفون ۱۷e از ۶۹۹ دلار، آیفون ۱۷ از ۸۹۹ دلار و مدل آیفون ایر از ۱٬۰۹۹ دلار آغاز میشود. هر کدام دقیقاً ۱۰۰ دلار گرانتر از قیمت دیروز.
موج شوک در بازارهای بینالمللی شدیدتر به نظر میرسد. گزارشهای رسیده از هند نشان میدهد قیمتها تا سقف ۲۰.۵ درصد بالا رفتهاند — افزایشی که فراتر از نرخ ارز و مالیاتهای محلی است و مستقیماً سیاست جدید قیمتگذاری اپل را بازتاب میدهد.
حذف پرچمدارهای سال گذشته: آیفون ۱۷ پرو و پرو ماکس
در حرکت موازی، اپل دو مدل پرچمداری سال قبل، آیفون ۱۷ پرو و آیفون ۱۷ پرو ماکس، را از لیست محصولات رسمی حذف کرد. این یعنی کاربری که امروز قصد خرید پرچمدار سال گذشته را دارد، تنها پیش رو گزینههای آیفون ۱۸ پرو و پرو ماکس نوظهور قرار دارد — با قیمتهای بالاتر از پیش.
چرا اپل ریسک افزایش قیمت را پذیرفت؟
دلیل اصلی، فشارهای هزینههای سختافزاری است. کمبود جهانی تراشههای حافظه (DRAM) و ذخیرهسازی (NAND) — ناشی از تقاضای فزاینده غولهای هوش مصنوعی و ارائهدهندگان ابری برای مراکز داده — قیمت بیل مواد (BOM) را به شدت بالا برده است. تیم کوک، مدیرعامل اپل، در ژوئن در مصاحبه با وال استریت ژورنال صراحتاً هشدار داد که اپل دیگر نمیتواند کل این هزینهها را جذب کند و باید به استراتژی قیمتگذاری بازنگری کند. یک هفته پس از آن، قیمتهای مک و آیپد بالا رفتند و اکنون نوبت به آیفون رسیده است.
فشار رقبا و بافر روانی برنامه ارتقا
علاوه بر هزینههای قطعات، دو عامل استراتژیک دیگر در کارند:
- رقابت قیمتی: سامسونگ و گوگل در سالهای اخیر سقف قیمت پرچمدارها را به تدریج بالا بردهاند. اپل اکنون فضای حرکتی دارد تا هممرتبه شود، بدون اینکه به نظر برسد «گرانتر از رقبا» شده است.
- برنامه ارتقای آیفون (iPhone Upgrade Program): با تقسیم هزینه به اقساط ماهیانه ۰٪ بهره، افزایش ۱۰۰ دلاری در قیمت نهایی برای بسیاری از خریداران در مدل قسطی «نامحسوس» میماند. این مکانیسم روانی، تحمل قیمتی مصرفکنندگان را به شدت بالا میبرد.
تأثیر افزایش قیمت آیفون بر بازار ایران
با توجه به نرخ دلار در بازار آزاد و تعرفههای گمرکی، افزایش ۱۰۰ دلاری در قیمت پایه میتواند در ایران به افزایشی معادل چند میلیون تومان در قیمت نهایی تبدیل شود. اگر قصد خرید آیفون ۱۶ یا ۱۷ را داشتید، پنجره خرید با قیمت دیروز بسته شده است. گزینههای باقیمانده: پیگیری موجودی فروشندگان داخلی که ممکن است هنوز با قیمت قدیم عرضه کنند، یا تغییر مسیر به سمت بازار دستدوم و بازآرایی شده (Refurbished).
نکته کلیدی:
این اولین بار است که اپل در روز لانچینگ نسل جدید، قیمت نسل قبلی را افزایش میدهد، نه کاهش. سیگنال تغییر استراتژی بلندمدت قیمتگذاری در اکوسیستم اپل است.
اپل ثابت کرد قدرت برندش اجازه میدهد سنتهای صنعت را بشکند. آیا این استراتژی در بلندمدت پایدار خواهد بود، یا خریداران به سمت رقبا و مدلهای قدیمیتر در بازار ثانویه راحل میشوند؟ ماههای آینده پاسخ خواهند داد.
