فروپاشیِ بازارِ گوشی‌های ارزان‌قیمت؛ کمبودِ حافظه، فروش را ۲۲٪ کاهش داد

کمبود جهانی حافظه که پیش‌تر بازار رایانه‌های شخصی، کنسول‌های بازی و سرورهای سازمانی را تحت‌تأثیر قرار داده بود، اکنون قربانی جدیدی گرفته است: گوشی‌های هوشمند ارزان‌قیمت. براساس جدیدترین گزارش «Omdia»، بازار گوشی‌های زیر ۴۰۰ دلار امسال با کاهش ۲۲٪ در فروش مواجه خواهد شد و این افت، کل بازار جهانی گوشی را ۱۲٪ نسبت به سال گذشته پایین می‌کشد. دلیل اصلی این بحران، افزایش سرسام‌آور قیمت قراردادهای حافظه DRAM و NAND‌Flash است که حاشیه سود ناچیز تولید گوشی‌های ارزان‌قیمت را به صفر رسانده است.

چرا حافظه این‌قدر گران شده است؟

برای درک علت باید به صورت‌حساب مواد (BOM) نگاه کرد. حتی اگر از تراشه‌های کم‌ظرفیت استفاده شود، هزینه پایه تولید، آزمایش و بسته‌بندی این سیلیکون در چهار فصل گذشته به‌شدت افزایش یافته است. علت اصلی، تغییر جهت تولید غول‌های حافظه مانند SK hynix، سامسونگ و Micron از حافظه معمولی به‌سمت حافظه با پهنای‌باند بالا (HBM) است که برای تأمین تقاضای پرسود مراکز داده هوش‌مصنوعی استفاده می‌شود. در نتیجه، حافظه معمولی گوشی‌ها با کمبود شدید مواجه شده است.

سهم ۶۴٪ حافظه در هزینهٔ گوشی‌های فوق‌ارزان

گزارش فصلی «Omdia» نشان می‌دهد که بین سه‌ماههٔ سوم ۲۰۲۵ و سه‌ماههٔ اول ۲۰۲۶ سهم حافظه در هزینه تولید گوشی‌های زیر ۴۰۰ دلار تقریباً دو برابر شده و به ۶۰٪ رسیده است. در گوشی‌های زیر ۹۹ دلار این رقم به ۶۴٪ می‌رسد. وقتی دو‌سوم هزینه تولید یک گوشی صرف رم و حافظه ذخیره‌سازی می‌شود، دیگر برای پردازنده، صفحه‌نمایش، باتری و دوربین پولی باقی نمی‌ماند.

• گوشی‌های ۱۵۰ دلاری ناگهان به ۲۲۰ دلار می‌رسند و تقاضا از بین می‌رود.
• برندهای چینی مانند شیائومی (ردمی/پوکو)، اوپو، ویوو و ترنشن (تکنو و اینفینیکس) دیگر فضایی برای کاهش هزینه ندارند.
• تحلیلگر «Omdia»، زاکر لی، می‌گوید تولیدکنندگان مجبور به افزایش قیمت خرده‌فروشی برای حفظ حاشیه سود ناچیز هستند.

عقب‌نشینی از بازار پایین‌رده

در مواجهه با اقتصاد غیرقابل‌تداوم، فروشندگان گوشی به‌آرامی در حال عقب‌نشینی از بازار پایین‌رده هستند و توجه خود را به رده‌های قیمتی بالاتر معطوف می‌کنند. پیش‌بینی می‌شود بازار گوشی‌های بالای ۴۰۰ دلار با ۵.۷٪ رشد مقاومت نشان دهد، اما این بقا نیازمند کاهش هزینه در بخش‌های دیگر است. برای مثال، تولیدکنندگان چینی از صفحه‌نمایش‌های LTPO OLED به LTPS OLED روی آورده‌اند تا ۳ تا ۵ دلار در هر دستگاه صرفه‌جویی کنند. همچنین در گوشی‌های بالای ۶۰۰ دلار از پردازنده‌های نسل قبل استفاده می‌شود تا هزینه SoC کاهش یابد.

به‌نظر می‌رسد دوران گوشی‌های ارزان‌قیمت به پایان رسیده است و مصرف‌کنندگان باید برای خرید یک گوشی جدید بودجه بیشتری در نظر بگیرند.