مراکز کنترل و پیشگیری بیماریها (CDC) و ادارۀ غذا و داروی آمریکا (FDA) خبر دادند که بیش از ۳۰ نفر در چهار ایالت، در پی دریافت سیروم وریدی حاوی گلوآتئون در کلینیکهای سلامت، دچار مسمومیت شدید شدهاند. عامل اصلی این مسمومیت، حضور سموم باکتریایی در محالیل تزریقی بوده که باید به طور کامل معقم و استریل تولید میشدند.
گلوآتئون: آنتیاکسیدانی بدون مدرک درمانی برای تزریق
گلوآتئون یک تریپپتاید آنتیاکسیدانی است که به طور طبیعی در بدن انسان سنتز میشود. اگرچه در پژوهشهای آزمایشگاهی برای کاربردهای درمانی گوناگون بررسی شده، اما تاکنون هیچگونه مدرک علمی قوی و تأییدشده برای اثربخشی تزریق آن در سمزدایی، تقویت ایمنی، افزایش انرژی یا روشنایی پوست وجود ندارد. نکته حیاتیتر این است که هیچ محصول گلوآتئون تزریقیای در ایالات متحده تأیید FDA ندارد.
با این حال، صنعت کلینیکهای سلامت (Wellness Clinics) این ماده را با برچسب «معجزه درونریزی» تبلیغ و عرضه میکند. رایجترین فرم مصرف، مکملهای خوراکی است، اما برای حاشیه سود بالا، بسیاری از کلینیکها نسخه وریدی را با ادعای جذب بهتر و اثر سریعتر تدارک میبینند.
ریشه مسئله: داروخانههای ترکیبی و استفاده از مواد درجه مکمل
تحقیقات FDA نشان میدهد حداقل دو داروخانه ترکیبی (Compounding Pharmacy) محالیل وریدی را با پودر گلوآتئون درجه مکمل غذایی (Dietary Supplement Grade) تهیه کرده بودند. این التصنيف با مواد اولیه درجة معقم و تزریقی (Sterile Injectable Grade) تفاوت بنیادی و حیاتی دارد:
- استاندارد استریلیت: مواد درجه مکمل برای عبور از سیستم گوارش طراحی شدهاند و استانداردهای سختگیرانه استریلیت لازم برای تزریق مستقیم در جریان خون را ندارند.
- ریسک إندوتوکسین: هرگونه آلودگی باکتریایی یا إندوتوکسین در این مواد، با تزریق وریدی، واکنشهای سمی، شوک سپتیک و عوارض وحشتناک سیستمی ایجاد میکند.
- فرآیند کنترل کیفیت: مراحل اعتبارسنجی استریلیت، فیلتراسیون و کنترل کیفیت برای مواد تزریقی بسیار دقیقتر و گرانتر از مکملهای خوراکی است.
تامینکننده ماده اولیه: شرکت Medisca Inc.
گلوآتئون مورد استفاده، توسط شرکت Medisca Inc. مستقر در پلاتسبرگ، نیویورک تامین شده بود. این شرکت برچسبگذاری محصول خود را به صراحت «مکمل غذایی» کرده و اعلام داشته که این کالا برای استفاده تزریقی مناسب و مجاز نیست. Medisca در پاسخ به FDA نیز تاکید کرده که مشتریان داروخانهای خود را از عدم استفاده تزریقی این پودر آگاه ساخته است.
خلأ نظارتی در بازار درمانیهای اثباتنشده
داروخانههای ترکیبی در آمریکا تحت نظارت مقطعی FDA فعالیت میکنند، اما نظارت بر کیفیت مواد اولیه و فرآیندهای تولید، به شدت و دقتی از داروهای تجاری کامل برخوردار نیست. این رخنه قانونی نشان میدهد که چگونه کالاسازی درمانهای بدون مدرک علمی در بستر نظارت ناکافی، جان مراجعان را در معرض خطر مستقیم قرار میدهد.
هشدار حیاتی برای مراجعان:
به گزارش FDA، تحقیقات برای شناسایی تمام مراجعان بیمار و ردگیری تکتک محالیل توزیعشده ادامه دارد. اگر شما یا آشنایانی پس از دریافت سیروم وریدی گلوآتئون، علائمی نظیر تب بالا، قرقره، هیپوتانسی (فشار خون پایین) یا علائم عفونت سیستمیک داشتهاید، بلافاصله مراجعه پزشکی کنید.
نکات کلیدی برای ایمنی بیمار
- هرگز از تزریق مواد با برچسب «مکمل غذایی» یا «برای تحقیق» در ورید مجاز نیست.
- قبل از هر درمان درمانی در کلینیکهای سلامت، مجوز FDA و گواهی استریلیت مواد را درخواست کنید.
- گلوآتئون وریدی در ایران نیز فاقد مدرک درمانی معتبر از سوی وزارت بهداشت و FDA است.
