در بولونیا، هنگام جراحی اورژانسی برای رفع انسداد رودهٔ زن 82 ساله، تیم جراحی هنگام خارجکردن تودهٔ مسدودکننده با موجود زندهای مواجه شد که از درون فیتوبیزوار پرید و روی پوشش استریل حرکت کرد.
مشخصات بیمار و تظاهرات بالینی
بیمار زن 82 ساله با درد شکمی پیشرونده طی چهار روز، یبوست و دورههای تهوع و استفراغ مراجعه کرد. معاینهٔ بالینی نشاندهندهٔ شکم متسع و حساس به لمس بود و آزمایشهای خونی افزایش شمار گلبولهای سفید را نشان داد که با التهاب یا پاسخ ایمنی همخوانی دارد.
تصاویر تشخیصی و تشخیص اولیه
رادیوگرافی شکم نشاندهندهٔ متسعبودن قطعاتی از روده همراه با تنگ شدن قطعات دیگر بود. سیتیاسکن حلقههای روده را دور یک جسم جامد نشان داد؛ وضعیتی که بهعنوان انسداد رودهٔ کوچک (SBO) شناخته میشود و علل آن میتواند شامل تومور، ولولوس یا اجسام خارجی باشد.
شرح جراحی و کشف غیرمنتظره
برای پیشگیری از ایسکمی و مرگ بافتی ناشی از strangulation، لاپاراتومی اورژانسی انجام شد. تیم جراحی توده را از لومن روده خارج کرد؛ طول توده حدود 5.5 سانتیمتر بود و از گیاهان هضمنشده تشکیل شده بود که بهعنوان یک فیتوبیزوار طبقهبندی شد.
در حین خارجسازی، چیزی که در ابتدا بهعنوان «حشرهٔ کوچک زنده» توصیف شد، ناگهان از توده پرید و روی پوشش جراحی حرکت کرد. نمونه گرفته و به آزمایشگاه ارسال شد تا هویت موجود مشخص شود.
شناسایی موجود: ایزوپود زمینی
تحلیل آزمایشگاهی نشان داد که موجود موردنظر حشره نیست؛ بلکه از راستهٔ ایزوپودا (Isopoda) است. ایزوپودهای زمینی (مانند pill bug یا woodlouse) سختپوستانی بندبند با بدن پهن و اسکلت خارجی هستند که معمولاً از گیاهان در حال پوسیدگی تغذیه میکنند. این گونهها بهطور معمول بهعنوان انگل انسان ثبت نشدهاند.
مکانیزم ورود به دستگاه گوارش
- سناریوی محتمل بلع تصادفی ایزوپود همراه لقمهای از میوه یا سبزیجات شستهنشده است.
- فشردگی و ساختار کپسولی فیتوبیزوار احتمالاً ایزوپود را در برابر محیط اسیدی و آنزیمی دستگاه گوارش محافظت کرده و امکان بقای موقت آن تا زمان عمل را فراهم کرده است.
نتایج درمان و پیگیری
بیمار از جراحی بهبود یافت و سپس به خانهٔ سالمندان منتقل شد. گزارش موردی که این رخداد را توصیف میکند (Di Saverio و همکاران، 2010) حاکی است بیمار در مراجعات پیگیری تا 18 ماه بعد در شرایط پایدار زندگی میکرد (DOI).
نکات کلیدی بالینی
- در برخی گزارشها بیزوارها بهعنوان یکی از عوامل انسداد روده مطرح شدهاند؛ در افراد مسنتر علل دیگری مانند ولولوس نیز شایع است.
- ایزوپودهای زمینی گونههای متنوعی دارند (بیش از 11,000 گونه)، اما موارد ثبتشده از حضور زندهٔ آنها در دستگاه گوارش انسان نادر است.
پیشگیری و توصیهها
- شستن کامل میوهها و سبزیجات قبل از مصرف بهویژه برای افراد مسن یا دارای مشکلات بلع توصیه میشود.
- در صورت بروز درد شکمی پیشرونده، تهوع یا یبوست، مراجعه زودهنگام به مراکز درمانی و بررسیهای تصویربرداری میتواند از عوارض جدی پیشگیری کند.
منابع
برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ انسداد رودهٔ کوچک و بیزوارها به صفحات Small-bowel obstruction و Bezoar در ویکیپدیا و گزارش موردی منتشرشده در BMJ Case Reports مراجعه کنید.
این گزارش جهت اطلاعرسانی پزشکی تهیه شده و جایگزین مشاورهٔ تخصصی پزشکی نیست.
