مگی گیلنهال، رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم ونیز، در نشست خبری گفت فیلمها «ذاتاً و ناگزیر سیاسی» هستند و فقدان نمایندگی زنان در بخش رقابتی را نشانهای از یک مشکل ساختاری خواند.
همدلی؛ محور سیاستآمیز بودن سینما
گیلنهال که تازه فیلم «عروس» را کارگردانی کرده است، به پرسش مجری درباره سیاسی بودن سینما با لبخند پاسخ داد: فیلم این امکان را فراهم میکند که درِ همدلی درون انسانها گشوده شود. او تاکید کرد که سینما فرصت شنیدن صداهای متفاوت—از جمله «فاسدترین» یا «منحرفترین» افراد—را فراهم میآورد و از طریق این شنیدن میتوان به فهم و همدلی رسید. این دیدگاه را میتوان در گستره نگرشها به نقش فرهنگ و هنر در بحرانهای جهانی قرار داد؛ برای زمینه تاریخی جشنواره ونیز به صفحه ویکیپدیا مراجعه کنید: ویکیپدیا — جشنواره فیلم ونیز.
انتقاد از ساختار تامین مالی و معیارهای ارزشگذاری آثار
در واکنش به سوال درباره نبود کارگردانان زن در فهرست رقابتی، گیلنهال ابتدا با طعنهای کوتاه گفت «بالاخره معلوم شده مردها فیلمهای بهتری میسازند»، اما بعد موضع خود را جدیتر مطرح کرد: «یک مشکل ساختاری وجود دارد. برای زنان تامین مالی فیلم سختتر است.»
او پرسید چه کسانی تعیین میکنند یک فیلم «هنر والا» است و چرا تجربیات متفاوت زنان در سطوح تصمیمگیری و بازار اغلب کمتر ارزشگذاری میشود؛ پرسشهایی که به چالشهای صنعت فیلمسازی—از انتخاب موضوع و جذب سرمایه تا معیارهای انتخاب جشنوارهها—گوشزد میکنند.
اعضای هیئت داوران
- مگی گیلنهال (رئیس)
- کوثر بن هنیه (تونس)
- جانی تو (هنگکنگ)
- شهربانو سادات (افغانستان)
- ژاویر جیانولی (فرانسه)
- دنیل بلومبرگ (بریتانیا)
- فرانچسکو کازتی (ایتالیا)
اعضای هیئت داوران نماینده طیف جغرافیایی و سبکهای مختلف سینمایی هستند. گیلنهال تاکید کرد که حضورش در مقام ریاست هیئت داوران یکی از جلوههای تلاش برای ایجاد تغییر است.
سیاست و جشنوارهها؛ از برلین تا ونیز
این نشست در فضای پرتنش رویدادهای بینالمللی برگزار شد و بحث درباره حضور سیاست در جشنوارهها همچنان ادامه دارد. نمونهٔ دیگرِ بحثبرانگیز، جنجالهای گذشته در جشنواره برلین بود؛ برای مطالعه بیشتر: ویکیپدیا — جشنواره بینالمللی برلین.
در ونیز گروهی با عنوان Venice4Palestine نامهای سرگشاده منتشر کرد و از جشنواره خواست اقداماتی ملموس در حمایت از مردم فلسطین انجام دهد؛ این نامه توسط چهرههایی چون آنی ارنو و راجر واترز امضا شد و فشار سیاسی بر جشنواره را افزایش داد.
حساسیتها و برنامهریزی نشست خبری
نشست خبری هیئت داوران در ابتدا به دلیل «مسائل برنامهریزی» در خطر لغو قرار گرفت؛ اقدامی که برداشتهایی درباره تلاش برای دور نگه داشتن داوران از سوالات سیاسی به دنبال داشت. پس از واکنشهای عمومی، جشنواره نشست را از سر گرفت و اعلام کرد مشکلات برنامهریزی برطرف شدهاند.
پیامها و گامهای لازم
اظهارات گیلنهال فراتر از یک پاسخ ساده درباره «سیاسی بودن» هنر است و پرسشهای بنیادینی درباره عدالت در دسترسی به منابع، معیارهای ارزشگذاری هنری و نقش جشنوارهها در بازتوزیع فرصتها مطرح میکند. اگر ونیز و دیگر فستیوالهای بزرگ قصد دارند «تنوع نمایندگی» را جدی پیگیری کنند، لازم است در مراحل تامین مالی، انتخاب آثار و تصمیمسازی تغییرات ساختاری رخ دهد.
نکات کلیدی
- سینما بهواسطه همدلی، بستر ورود به مسائل سیاسی و اجتماعی را فراهم میکند.
- عدم نمایندگی زنان در بخش رقابتی ونیز نمودی از موانع ساختاری در تامین مالی و ارزشگذاری است.
- تغییرات ساختاری در فازهای سرمایهگذاری و انتخاب آثار برای تحقق تنوع نمایندگی ضروریاند.
منابع مرتبط: ویکیپدیا — مگی گیلنهال
