جشنواره فیلم سن سباستین در دوره هفتاد و چهارم مجموعهای ۲۰ فیلمی از آثار ژوزه جووانی را نمایش میدهد و نقش او در شکلگیری سینمای جنایی فرانسه را برجسته میسازد.
دامنه برنامه و آثار نمایشی
این بازنگری شامل فیلمهایی تولیدشده بین سالهای 1960 تا 2001 است؛ تقریباً تمام فیلمهایی که جووانی در مقام کارگردان ساخته به همراه هشت عنوانی که او بهعنوان فیلمنامهنویس برای کارگردانهایی چون ژاک بکر، ژان-پیر ملویل، کلود سوتِ، ژاک دره، روبر انریکو و آنری ورنوئیل نوشته شدهاند، در برنامه گنجانده شدهاند.
زندگی، تجربه شخصی و منبع آثار
جوزف آنتوان راجر دامیا، مشهور به ژوزه جووانی، سال 1923 در پاریس متولد شد. تجربههای شخصی او — از مواجهه با مجازات سنگین تا دوران محکومیت — بهطور مستقیم در رمانها و سپس فیلمنامهها و فیلمهای او بازتاب یافت. رمان 1958 او، «Le Trou»، به فیلم «The Hole» (1960) به کارگردانی ژاک بکر تبدیل شد؛ جووانی ابتدا بهعنوان مشاور فنی همکاری کرد و سپس در نگارش فیلمنامه نقش یافت. اطلاعات بیشتر در صفحه ژوزه جووانی در ویکیپدیا در دسترس است.
ویژگیهای سبک و مضامین تکرارشونده
آثار جووانی با لحنی مستقیم، زمخت و بدنی شناخته میشوند. تمهایی چون مقاومت فرانسه، فضای کورسیکا، خیانت، وفاداری و کدهای شرف میان مجرمان و محکومان بارها در فیلمهای او دیده میشود. در 15 فیلمی که خودش کارگردانی کرده، اغلب شخصیتهایی ظاهر میشوند که از دنیای زیرزمینی، زندان یا معاملات غیراخلاقی بازمیگردند و بر اساس مناسبات شخصیِ شرافت و وفاداری عمل میکنند.
عناوین برجسته در برنامه
از میان فیلمهای نمایش دادهشده میتوان به «Birds of Prey»، «Last Known Address»، «One Way Ticket»، «Hit Man»، «Two Men in Town»، «The Gypsy» و «Une robe noire pour un tueur» اشاره کرد. بازنگری همچنین آخرین آثار جووانی، از جمله «My Friend the Traitor» و «My Father Saved My Life»، را که رابطهای نزدیکتر با تجربههای زندگانی و تضادهای اخلاقی او دارند، دربر میگیرد.
فیلمهایی که تاثیرگذار بودند
- رمان «Le Trou» و اقتباس ژاک بکر: بازنمایی ملموس تجربهٔ زندان.
- «Classe tous risques» و همکاری با کلود سوتِ: تصویر کشمکش میان خشونت و وفاداری در محیط جنایی.
- «Le Deuxième souffle» به کارگردانی ملویل: نمونهای شاخص از پلار کلاسیکِ فرانسه.
- «The Sicilian Clan» اثر ورنوئیل: تجمیع ستارگانی چون آلَن دلون، لینو ونتورا و ژان گابن در یک پروژهٔ جناییِ بزرگ.
سازماندهی برنامه و محتوای پژوهشی
این برنامه با مشارکت جشنواره و آرشیو فیلم اسپانیا و آرشیو فیلم باسک برگزار میشود. مجموعه با یک مطالعهٔ دوزبانه ارائه میشود که فیلیپه کابِریریزو نویسنده و کیم کاساس ویراستار آن است.
چرا آثار جووانی هنوز اهمیت دارند
- تأکید بر واقعگرایی و تجربهٔ بدنی که فیلمهای جنایی معاصر از آن بهره بردهاند.
- نمایش آمیختهای از موضوعات اخلاقی و اجتماعی که فراتر از زمان و مکان نشانهگذاری میشوند.
- همکاری با کارگردانان برجسته که به تثبیت ژانر «پلار» کمک کرد.
پیام و تاثیر برنامه برای سینمای امروز
این بازنگری بازخوانشی از ریشههای پلار ارائه میدهد و نشان میدهد چگونه تجربههای شخصی فیلمساز میتواند فرم و مضمون ژانری را شکل دهد. نمایش مجموعه میتواند الهامبخش نسلهای جدید فیلمساز برای بازکاوی روایتهای پساجنگ و پرداختن به مولفههای اخلاقی در قصهگویی جنایی باشد.
هفتاد و چهارمین جشنواره فیلم سن سباستین از 18 تا 26 سپتامبر برگزار میشود و بازنگری آثار ژوزه جووانی یکی از برنامههای برجسته آن خواهد بود.
