آنا اوروشادزه، کارگردان گرجستانی که با فیلمهای «مادر هراسان» و «نقش فرعی» توجه جشنوارهها را جلب کرد، سومین فیلم بلند خود را با عنوان «ترس از پروانهها» آماده میکند. این اثر روایت زنی نزدیک به ۳۰ سالگی است که با وقایعی عجیب در ابعاد روانی و جسمی روبهرو میشود و در قالب داستانی کارآگاهی با لایههای رمزآلود به موضوعاتی مانند تنشهای هویتی و تجربه بدنِ زنانه میپردازد.
خلاصه طرح و لحن «ترس از پروانهها»
اوروشادزه پروژه را «یک داستان کارآگاهی با رنگوبویی رمزآلود و مؤلفههایی از وحشتِ بدنی» توصیف میکند. عنوان فیلم برگرفته از فوبیای شخصی او نسبت به پروانههاست؛ ترسی که از کودکی همراهش بوده و بهعنوان استعارهای برای اضطراب نسبت به بیماری، ناتوانی و انکار بدن مطرح میشود. فیلم قصد دارد تجربهٔ درونی شخصیت اصلی را از منظر روانی و بدنی کاوش کند و همزمان ساختار معمایی را برای پیشبرد روایت حفظ کند.
لحظهٔ تعیینکننده در شکلگیری ایده
اوروشادزه روایت کرده است که در جلسهای با یک دوست روانشناس از او پرسیده شد: «اگر یک پروانه انسانی بود، چه شکلی داشت؟» تصویر ذهنی اوروشادزه از پروانهای شبیه یک انسان بیمار یا ناتوان، نقطهٔ عطفی در شکلگیری ایده شد. این پرسش و پاسخ بهسرعت به محور استعاری پروژه تبدیل شد و راه را برای پرداختی شخصی و ملموس به ترسها و نگرانیهای مرتبط با بدن باز کرد.
تأمین مالی و چشمانداز تولید
اوروشادزه قصد دارد بار دیگر با کمپانی استونیایی Allfilm به تهیهکنندگی ایوو فلت همکاری کند؛ همان شرکتی که در تولید «نقش فرعی» نیز حاضر بود. در عین حال، چالشهای ساختاری در سینمای گرجستان—از جمله تحریمها و اختلافات با مرکز ملی فیلم—اوروشادزه را مجبور کرده تا برای تأمین بودجه به بازارها و همکاریهای بینالمللی چشم بدوزد. او تأکید کرده که هنوز قطعی نیست فیلم در گرجستان فیلمبرداری شود و برای همکاریها و منابع مالی کاملاً باز است.
مسیر هنری اوروشادزه و سابقه جشنوارهای
اوروشادزه با «مادر هراسان» در ۲۰۱۷ توجه جشنواره لوکارنو را جلب کرد و برای فیلم اول خود جایزهٔ بهترین فیلم اول را دریافت کرد. «نقش فرعی» نیز جوایز و بازتابهای جشنوارهای را ادامه داد؛ از جمله جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران و جایزهٔ فیپرسی در روتردام و راهیابی به بخش مسابقهٔ جشنواره فیلم سارایوو که نقدهای مثبت زیادی برایش به همراه داشت. در آثار او ترکیبِ طنز تلخ، ملانکولی و نقدِ اجتماعی به چشم میآید و دغدغههای هویتی، آزادیهای فردی و زوال شهرت از جمله موضوعات تکرارشوندهاند.
محورهای اصلی و المانهای «ترس از پروانهها»
- روند روایت کارآگاهی و معمایی همراه با فضاهای رمزآلود
- وحشتِ بدنی بهعنوان ابزار روایت و تجربهٔ درونی شخصیت
- کنکاش در پرسشهای هویتی و رابطهٔ فرد با بدن خود
- استفاده از ترکیب طنز تلخ و ملانکولی برای برجستهسازی تضادهای اجتماعی
- گسترهٔ همکاریهای بینالمللی در تولید و بازیگری
نگاه به آینده
«ترس از پروانهها» فرصتی برای اوروشادزه است تا با ترکیب ژانرها — کارآگاهی، ماورایی و وحشتِ بدنی — به پرسشهای پیچیدهٔ هویتی و تجربیات بدنی زنان نزدیک شود. در وضعیتی که تولید داخلی در گرجستان همچنان دستخوش تنش است، این پروژه میتواند نمادی از تلاش برای گسترش همکاریهای فراملی و یافتن راههای تازه برای روایتهای شخصی و بغرنج باشد.
جشنواره فیلم سارایوو از ۱۴ تا ۲۱ اوت برگزار میشود و حضور «نقش فرعی» در بخش مسابقه، فرصتی برای دیدهشدن آثار اوروشادزه پیش از آغاز تولید فیلم جدید فراهم آورده است.
