مطالعهٔ مرکز محققان و قصهگوها در دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس (UCLA) نشان میدهد نسل Z و نسل Alpha خواستار تصویرهای پیچیده، متنوع و واقعگرایانه از دین و معنویت در فیلمها و سریالها هستند. تیم CSS بیش از 2,000 نفرِ 14 تا 24 ساله را بررسی کرد و دریافت بسیاری از این مخاطبان نسبت به نحوهٔ نمایش باورهایشان حساساند و انتظار روایتهایی فراتر از کلیشه دارند.
دادههای کلیدی درباره روایتهای معنوی
- تنها حدود 40% شرکتکنندگان احساس کردند افراد با باورهایی مشابه آنها بهدرستی در رسانهها نشان داده شدهاند.
- 70% از پاسخدهندگان مذهبی اظهار کردند نحوهٔ نمایش دین یا معنویتشان در رسانه، رفتار دیگران نسبت به آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
- بیش از 97% از مذهبیها و 80% از غیرمذهبیها گفتهاند یک اثر رسانهای آنها را از منظر معنوی تحت تأثیر، الهامبخش یا تسلیبخش کرده است.
- مخاطبان جوان از سازندگان محتوا انتظار دارند نمایندگی واقعی در صفحه و در اتاقهای تصمیمگیری فراهم شود، جنبهٔ روزمرهٔ دین نشان داده شود، تنوع درون جوامع مذهبی برجسته شود و شخصیتهای معنوی پیچیده بهجای سمبولیک خلق شوند.
اهمیت روایتهای معنوی هالیوود برای صنعت سرگرمی
یلدا تی. اُهلز، بنیانگذار و مدیرعامل CSS و استاد روانشناسی UCLA، میگوید این نسلها در برههای از زندگی قرار دارند که ساختارهای مذهبی ثابت را ترک کرده یا بازتعریف میکنند و در محیطهای متنوعتری رشد مییابند؛ بنابراین مشاهدهٔ «کشمکش با ایمان» برای آنها اهمیت دارد. در مراسم The Future of Faith مدیران اجرایی شرکتهایی مانند نتفلیکس، آمازون، NBC و Lionsgate حضور داشتند و گفتگوها نشان داد صنعت سرگرمی به دنبال راههایی برای پاسخگویی به این خواسته است.
فرصت بازار و نمونههای موفق
اُهلز معتقد است فرصت فراتر از بخشهای اختصاصی «ایمان» قرار دارد؛ محتواهای محور معنویت میتوانند در ژانرها و بخشهای مختلف استودیوها ادغام شوند و مخاطب گستردهتری جذب کنند. شرکتکنندگان چند نمونه مثبت را نام بردند از جمله فیلمهایی مانند Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery، Over the Moon و Bend It Like Beckham و سریالهایی مانند Mo، The Good Place، Ms. Marvel و Avatar: The Last Airbender.
نمونهای بحثبرانگیز اما تأثیرگذار، Unorthodox است؛ سریالی که خروج یک زن از جامعهٔ یهودی ارتدکس را روایت میکند و به پرسشهایی دربارهٔ هویت و ایمان دامن زد.
پیام سخنرانان و سازندگان
داستین لنس بلک، نویسندهٔ برندهٔ اسکار، از تجربهٔ شخصی و کار روی اقتباس Under the Banner of Heaven گفت و تأکید کرد روایتهایی که از درون ایمان شکل میگیرند میتوانند هم تأثیرگذار باشند و هم پرسشبرانگیز؛ روایتهایی که ممکن است برخی گروهها را آزرده کنند اما برای نسل جوانی که به منابع اطلاعاتی متنوع دسترسی دارد معتبر و جاذب بهنظر برسند.
چالشها و راهکارها برای سازندگان محتوا
- نمایندگی در تیمهای تولید: حضور افراد با پیشینهٔ مذهبی متنوع در نگارش و تصمیمگیری، واقعگرایی را افزایش میدهد.
- پرهیز از کلیشهها: برجستهسازی جنبههای روزمره و اختلافات درون گروهی مؤثرتر از تمرکز صرف بر افراطیهاست.
- فضای گفتوگو و کشمکش: ساختارهای داستانی باید فضایی برای پرسش و کشمکش در ایمان فراهم کنند تا مخاطب جوان با اثر ارتباط برقرار کند.
گامهای عملی برای هالیوود
یافتههای مطالعه نشان میدهد تولیدکنندگان محتوا با اتخاذ رویکردی بازتر و واقعگرایانهتر در پرداخت به دین و معنویت میتوانند هم اعتبار هنری و هم جذب مخاطب جوانتر را افزایش دهند. انتظار میرود در آیندهٔ نزدیک عناصر معنوی در ژانرهای متنوع بیشتر دیده شوند و نمایندگیهای واقعی در اتاقهای نویسندگی تقویت شوند؛ مسیری که هم ریسک دارد و هم پاداش.
منابع: مرکز محققان و قصهگوها (CSS)، دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس و گزارشهای مرتبط. برای اطلاعات تکمیلی دربارهٔ نسلها میتوانید به صفحات Generation Z و Generation Alpha در ویکیپدیا مراجعه کنید.
