جان تورتورو، ۶۹ ساله، چهل سال است که در سینمای آمریکا بازی میکند. چهرهای آشنا، رزومهای که oyunهای محوری با برادران کوئن، اسپایک لی و رابرت ردفورد را در بر میگیرد، و جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره کن برای «بارتون فینک» در سال ۱۹۹۱. اما در صبحهای اعلام نامزدیهای اسکار، نام او هرگز خوانده نشده است.
اکنون سونی پیکچرز کلاسیکس (SPC) با فیلم «تنها دزدکیش زنده در نیویورک» — اثر نویسنده و کارگردان نوا سگان که در ساندنس ۲۰۲۵ رونمایی شد و اکنون در تیلوراید تحسینبرانگیز است — کوشیده تا این «خشکسالی ۴۰ ساله» را به پایان برساند.
بازیگری که همیشه «در کادر» بوده، نه «مرکز کادر»
تورتورو در نسل بازیگرانی قرار دارد که همه میشناسندشان، اما کمی آنها را به عنوان نامزد اسکار جدی میانگارند. گانگستر در «مилرز کراسینگ»، استاد دانشگاه در «بارتون فینک»، کارآگاه در «ترنسفورمرز»، وکیل خسته در سریال شبِ آن (The Night Of)، و ایروینگ بیلیف در تفکیک (Severance) که دو نامزدی امی برایش به ارمغان آورد. آخرین نامزدی امی در ۲۰۲۵ به همبازیاش ترامل تیلمن باخت.
نزدیکترین لحظات به اسکار؟ ۱۹۹۴، نقش هربی استمپل در «کوییز شو» رابرت ردفورد، که گلدن گلوب و اسگ (SAG) آورد اما آکادمی نگاهش را به سوئی دیگر معطوف داشت.
«تنها دزدکیش زنده در نیویورک»: نقشی که تورتورو را میطلبد
در فیلم تازه، تورتورو هری لِمَن را ایفای میکند: یک دزدکیش کهنکار در شهری که پول نقد منسوخ شده، تلفنها نقشه و بلیت را جایگزین کردهاند، و احراز هویت دو عاملی دنیای مدرن را برای دزدی سنتی تقریباً غیرممکن ساخته. هری در حال مراقبت از همسر بیمارش رزی است، و فیلم استعارهای میسازد: مردی که نه تنها مشغلش، بلکه خود او در حال منسوخشدن است.
SPC این را «بهترین بازی تورتورو در طول کارنامه» مینامد. اغراق توزیعی؟ شاید. اما منتقدین در تیلوراید تایید کردند: تورتورو از نوع بازیگرانی است که «به صحنههای دیگران راه مییابد، جزئیتی مییابد که کسی فکرش را نکرده، و به نامحسوسترین شکل جذابترین آدم اتاق میشود.» آکادمی این شایستگی را بارها تقدیر کرده — فقط نه وقتی تورتورو در مرکز کادر ایستاده.
الگوی ریتارد جینکینز و «مهمان»
حمله جوایزی SPC فرمولی آشناست: باتجربهای محبوب که هرگز نامزد نشده، در نهایت نقش اولی مییابد شایسته استعدادهایش. ۲۰۰۷، ریتارد جینکینز با «مهمان» (The Visitor) اولین نامزدی اسکار خود را در سن ۶۰ سالگی گرفت. تورتورو امروز در آستانه ۷۰ سالگی، با بافت FESTIVALی قوی (کن، ساندنس، تیلوراید) و رزومه تلویزیونی پربرند، کاندیدای کلاسیک برای روایتی «سر سپردهگه» است که آکادمی تاریخچه دارد به آن پاسخ مثبت دهد.
اما قویترین پرونده این نیست که «به تورتورو اسکار دهید»، بلکه این است: «به آنچه تورتورو چهل سال است میکند نگاه کنید.»
حامیان قدرتمند: بوسمی، کورتیس و ماشین SPC
فيلم تنها روی دوش تورتورو نمیچرخد. استیو بوسمی — همزاد سینمایی تورتورو از دوران برادران کوئن — نقش مهمی دارد که میتواند اولین نامزدی جوایزی خود را برای «نه اسب وحشی» (Wild Horse Nine) تجربه کند. جیمی لی کورتیس، بهترین کمپینگر جوایز این سو آفتاب، یک صحنه «قاتل» (killer one-scene wonder) ارائه میدهد که میتواند در категоری بازیگر حامد زن رقایت کند.
سابقه SPC با عناوینی مثل «پدر» (آنتونی هاپکینز)، «مادرهای موازی» (پنهlope کروز)، و «من هم اینجا هستم» (فرناندا تورس) ثابت کرده که کار میدانی و ضربه زدن در لحظه حیاتی، کمپینهای «نیروکم» را برنده میسازد. تایلوراید تنها شروع بود؛ پیشنمایشها (precursors) در ماههای آینده سرنوشت نهایی را رقم میزنند.
«تنها دزدکیش زنده در نیویورک» داستانی است درباره مهارتهایی که تعلق به دورانی دیگر دارند، و تلاش برای اثبات اینکه هنوز ارزش دارند. این دقیقاً استدلال پرونده جوایزی تورتورو درباره خود اوست. آیا آکادمی در مارس ۲۰۲۶ بالاخره نام او را خواهد خواند؟ پاسخ در ماههای آتی فاش میشود.
