مجی جیلنهال، رئیس هیئتداوران هشتاد و یکمین جشنواره فیلم ونه، با یک جمله کوتاه و برآمد، موج گستردهای از بحثها را در پرس کاف مجدد آرام کرد. او در واکنش به اتهامی مبنی بر اینکه اهدای شیر طلایی به «زن ناشناس» (Woman Unknown) اثر مای التوخی، تنها به خاطر جنسیت کارگردان صورت گرفته، با لحنی خشک و خندهدار پاسخ داد: «من در واقع «زن ناشناس» را ندیدهام. فقط گفتم: این توسط یک زن ساخته شده، پس شیر طلایی!»
فیلمی «مانند اشعه لیزری» که دلها را برد
اما بلافاصله پس از این شوخطنز، جیلنهال به جدیت کامل بازگشت. او تأکید کرد که تصمیم نهایی نتیجهی ساعتها بحث میان اعضای هیئتداوران بوده، نه تصمیمی یکجانبه یا نمادین. «هیئتداوران شامل کسانی بود چون کاوثر بن هانیه، جانینی تو، شهرهبانو سادات، چاویه جیانولی، دنیال بلامبرگ و فرانشيسكو کازتی. هر یک رأی معادل داشتند و گفتوگوها بسیار پیچیده و دراز थीं»، او گفت.
جیلنهال با نفس عمیقی افزود: «فکر میکنم خستهام از تکرار مکرر این مباحث. من ادامه خواهم داد، اما امروز در این مکان شگفتانگیز، فقط میخواهم یک فیلم فوقالعاده ساخته شده را جشن بگیرم که برای من مانند یک اشعه لیزری بود — دقیق، برشدار و بینظیر در نوع خود.»
جام ولپی برای ماتیلد آرسِل: اجماع نادر در تاریخ
هیئتداوران نه تنها شیر طلایی را به «زن ناشناس» داد، بلکه به نادرترین شکل ممکن، جام ولپی بهترین بازیگر زن را نیز به ماتیلد آرسِل، ستارهی فیلم، اهدای کرد. جیلنهال توضیح داد: «قوانین اجازه میدهد دو جایزه به برندهی شیر طلایی داده شود، تنها اگر جایزه دوم به اجماع آرا باشد. ما به اجماع آرا ماتیلد را تقدیر کردیم، چون او — میگویم به صراحت برای تمام مطبوعات — ما را از پا درخواهد آورد.»
«نازا» و شکوه مستندسازی سیستمی
تنها اثر دیگر مسابقه با مشارکت کارگردان زن، «نازا» (NAZA) بود، مستندی مشترک راشل زور و یووال ابراهام درباره درگیری غزه. این فیلم جایزه ویژه هیئتداوران را دریافت کرد. جیلنهال از «شجاعت و هوش عظیم» فیلم تحسین کرد و فاش کرد که کاوثر بن هانیه، عضو هیئتداوران، به او کمک کرد تا لایهی پنهان فیلم را ببیند: «نحوه فیلمبرداری و تدوین «نازا» دربارهی سیستمهاست، نه افراد. این مرا به یاد «منطقه علاقه» اثر جاناتان گلزر انداخت — که یکی از تولیدکنندگان «نازا» بوده — و زیبایی فیلم در بیان غیرحرفی و غیرمستقیم این موضوع نهفته بود.»
جشنواره فیلم ونه با این پالمارز، بار دیگر ثابت کرد که داوران با کنارگذاشتن پیشداوریها، به دنبال سینمایی هستند که با دقت جراحی و قدرت روایی، مخاطب را به چالش بکشد — چه کارگردانش مرد باشد، چه زن.
