پیتروآنجلو بوتافوکو، رئیس دوسالانه ونیز، در کنفرانس مطبوعاتی جشنواره فیلم این شهر، با لحنی تند اتحادیه اروپا را به دلیل لغو کمکهزینه ۲ میلیون یورویی محکوم کرد. این واکنش اتحادیه اروپا در پاسخ به بازگشت روسیه به نمایشگاه هنری دوسالانه پس از حمله به اوکراین در سال ۲۰۲۲ صورت گرفت.
بوتافوکو در سخنرانی پرشوری خود پیش از اعلام فهرست فیلمهای جشنواره ونیز، تأکید کرد که تسلیم فشارهای بروکسل نخواهد شد. او هشدار داد که چنین تسلیمی «استقلال و آزادی بیان» بنیاد هنری را که در شش بخش هنری شامل هنر، معماری، سینما، رقص، موسیقی و تئاتر فعالیت میکند، تضعیف خواهد کرد.
تأثیر قطع بودجه بر بخش سینما
اگرچه این اختلاف مستقیماً به نمایشگاه هنری مربوط میشود، اما بوتافوکو خاطرنشان کرد که پیامدهای آن بخش سینما را نیز درگیر میکند. بودجههای لغوشده برای دوسالانه هنری هزینه نمیشدند؛ در عوض، این مبالغ فعالیتهای بخش سینما، بهویژه صندوق فیلم «کالج دوسالانه» و ابتکارات «پل تولید ونیز» را تأمین میکرد.
بوتافوکو گفت: «آنها امروز ما را به دلیل یک تصمیم سیاسی رها میکنند، قطعاً نه یک تصمیم قانونی و قطعاً نه یک تصمیم فرهنگی. آنها ما را در مسیرمان رها میکنند، اما دوسالانه نمیتواند این موضوع را بپذیرد.»
موقف اتحادیه اروپا
اظهارات آتشین بوتافوکو در پی اعلامی صادر شد که اوایل این هفته توسط آژانس اجرایی آموزش و فرهنگ کمیسیون اروپا (EACEA) منتشر شد. این آژانس در بیانیه خود تأیید کرد که تهدید قطع کمکهزینه را عملی خواهد کرد.
توماس رنیه، سخنگوی اتحادیه اروپا، در پاسخ به درخواست اظهار نظر مجله وریتی گفت: «به دنبال ارزیابی حقوقی و توصیه کمیسیون، EACEA تصمیم به توقف کمکهزینه جاری ۲ میلیون یورویی به بنیاد دوسالانه ونیز گرفته است. رویدادهای فرهنگی که با بودجه مالیاتدهندگان اروپایی تأمین میشوند، باید از ارزشهای دموکراتیک، گفتگوی باز، تنوع و آزادی بیان پاسداری کنند — ارزشهایی که در روسیه امروزی رعایت نمیشوند.»
دفاع از حضور روسیه و تنش با دولت ایتالیا
رئیس دوسالانه از حضور روسیه دفاع کرده و یادآور شده است که مقررات نمایشگاه هنری این بنیاد تصریح میکند هر کشوری که با ایتالیا روابط دیپلماتیک دارد، حق شرکت در این رویداد را داراست. روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ از نسخه همان سال دوسالانه هنری کنار رفت و در رویداد سال ۲۰۲۴ نیز غایب بود.
بوتافوکو به دلیل این تصمیم با دولت ایتالیا که نظارت بر بنیاد دوسالانه را بر عهده دارد، درگیر شد. با این حال، دولت ایتالیا تاکنون تصمیم گرفته با برکناری او مداخله نکند و از موضع خود عقبنشینی کرده و به روسیه اجازه شرکت داده است.
این تقابل میان استقلال هنری و فشارهای سیاسی نشان میدهد که دوسالانه ونیز در ماههای پیش رو با چالشی پیچیده روبهرو خواهد بود؛ حفظ استقلال فرهنگی در شرایطی که جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و تنشهای ژئوپلیتیک بر هر عرصهای از روابط بینالمللی سایه انداخته است.
