«ویرد ال» یانکوویچ، طنزپرداز سرشناس موسیقی، پس از انصراف از یک تبلیغ نرمافزار هوش مصنوعی در هفتههای اخیر، حالا فاش کرده که سال گذشته پیشنهاد دستکم یک میلیون دلاری برای اجرا در جشنواره کمدی ریاض در عربستان سعودی را رد کرده است.
یانکوویچ در گفتوگو با نشریه پنسیلوانیایی TribLive گفت: «ای کاش آدمها چیزهایی به من پیشنهاد میدادند که پذیرفتنشان حس بدی به من نمیداد. فکر نمیکنم این موضوع را جایی ذکر کرده باشم، اما برای جشنواره کمدی ریاض دعوت شدم؛ کاری که اصلاً نمیخواستم انجام دهم. نمیخواهم بگویم چقدر، اما مبلغی هفترقم برای یک اجرا پیشنهاد دادند؛ بیشتر از هر مبلغی که تا به حال در زندگیام برای یک اجرا به من پیشنهاد شده است. اما ساده نمیتوانستم بخشی از آن باشم.»
جشنوارهای که صنعت کمدی را دو نیم کرد
این جشنواره دولتی پاییز گذشته برگزار شد و کمدینهای سرشناس آمریکایی مانند دیو شاپل، بیل بر، لوئی سی.کی.، پیت دیویدسون و عزیز انصاری در آن حضور یافتند. رویدادی که بهسرعت به موضوعی جنجالی تبدیل شد و شکاف عمیقی در میان کمدینها ایجاد کرد.
یانکوویچ در توضیح تصمیمش افزود: «به کسی که پول گرفته نیش و کنایه نمیزنم، چون مطمئنم همه کسانی که آنجا رفتند پول زیادی گرفتند و دلایل و توجیهات خودشان را داشتند. اما من به اندازه کافی کار میکنم که اگر مبلغی حس ناراحتی به من میدهد، نیازی به گرفتنش نداشته باشم، و آن کار تا حدودی همین حس را به من داد.»
انتقادات از رژیم محمد بن سلمان
برخی کمدینها مانند مارک مارون، جیمی کیمل و دیوید کراس، این رویداد را به دلیل ارتباطش با رژیم به رهبری ولیعهد محمد بن سلمان بهشدت نقد کردند. پذیرش دستمزد از دولتی که در میان دیگر جنایاتش، دستور قتل روزنامهنگار جمال خاشقجی را صادر کرده بود، برای بسیاری غیرقابلقبول بود.
کمدین آتسوکو اوکاتسوکا در ایکس (توییتر سابق) فاش کرد که پیشنهادی شامل «محدودیتهای محتوایی» را رد کرده است؛ محدودیتهایی که کمدینها را از شوخی درباره دولت سعودی، سیستم قضایی یا رسوم مذهبی منع میکرد. او نوشت: «این پول مستقیماً از ولیعهد میآید که بدون روند قضایی عادلانه، روزنامهنگاران، مجرمان جرائم غیرخشن مواد مخدر و وبلاگنویسان را اعدام میکند.»
شین گیلیس نیز گفت که یک «موقف اصولی» اتخاذ کرده و یک «کیسه پول قابلتوجه» را برای اجرا رد کرده است. منابع در آن زمان به Variety گفته بودند که دستمزدهای کمدینها از اواسط ارقام ششگانه تا 1.6 میلیون دلار برای یک اجرا متغیر بود.
کمدینهایی که از تصمیمشان دفاع کردند
بسیاری از کمدینهایی که در عربستان اجرا کردند، از تصمیمشان دفاع کردند. عزیز انصاری گفت: «آدمهایی آنجا هستند که با کارهای دولت موافق نیستند و نسبت دادن بدترین رفتارهای دولت به آن افراد عادلانه نیست» و افزود که امیدوار است این جشنواره باعث شود «کارها بازتر شوند.» بیل بر آن را «یکی از سه تجربه برتر» خود خواند و گفت «اعضای خاندان سلطنتی عاشق این اجرا بودند.» لوئی سی.کی. هم آن را «فرصت خوبی» دانست و گفت «کمدی راهی عالی برای ورود و شروع صحبت است.» دیو شاپل نیز روی صحنه در عربستان شوخی کرد که «صحبت کردن در اینجا از آمریکا راحتتر است.»
هنوز مشخص نیست که آیا جشنواره کمدی ریاض در سال 2026 برگزار خواهد شد یا خیر، اما شکاف ایجادشده در جامعه کمدینها نشان میدهد که تقابل هنر، اخلاق و پول همچنان یکی از پیچیدهترین چالشهای صنعت سرگرمی خواهد ماند.
