کمبود جهانی حافظه که پیشتر بازار رایانههای شخصی، کنسولهای بازی و سرورهای سازمانی را تحت تأثیر قرار داده بود، اکنون قربانی جدیدی گرفته است: گوشیهای هوشمند ارزانقیمت. بر اساس جدیدترین گزارش مؤسسه تحقیقاتی Omdia، بازار گوشیهای زیر ۴۰۰ دلار امسال با کاهش ۲۲ درصدی مواجه خواهد شد و این افت، کل بازار جهانی گوشی را ۱۲ درصد نسبت به سال گذشته پایین میکشد. دلیل اصلی این بحران، افزایش سرسامآور قیمت قراردادهای حافظه DRAM و NAND flash است که حاشیه سود ناچیز تولید گوشیهای ارزان را به صفر رسانده است.
چرا حافظه اینقدر گران شده است؟
برای درک علت، باید به صورتحساب مواد (BOM) نگاه کرد. حتی اگر از تراشههای کمظرفیت استفاده شود، هزینه پایه تولید، آزمایش و بستهبندی این سیلیکون در چهار فصل گذشته به شدت افزایش یافته است. دلیل آن تغییر جهت تولید غولهای حافظه مانند SK hynix، سامسونگ و Micron از حافظه معمولی به سمت حافظه با پهنای باند بالا (HBM) است که برای تأمین تقاضای پرسود مراکز داده هوش مصنوعی استفاده میشود. در نتیجه، حافظه معمولی گوشیهای هوشمند با کمبود شدید مواجه شده است.
سهم ۶۴ درصدی حافظه در هزینه گوشیهای فوقارزان
گزارش فصلی Omdia نشان میدهد که بین سهماهه سوم ۲۰۲۵ و سهماهه اول ۲۰۲۶، سهم حافظه در هزینه تولید گوشیهای زیر ۴۰۰ دلار تقریباً دو برابر شده و به ۶۰ درصد رسیده است. در گوشیهای زیر ۹۹ دلار، این رقم به ۶۴ درصد میرسد. وقتی دوسوم هزینه تولید یک گوشی صرف رم و حافظه ذخیرهسازی میشود، دیگر برای پردازنده، صفحهنمایش، باتری و دوربین پولی باقی نمیماند.
- گوشیهای ۱۵۰ دلاری ناگهان به ۲۲۰ دلار میرسند و تقاضا از بین میرود.
- برندهای چینی مانند شیائومی (ردمی/پوکو)، اوپو، ویوو و ترنشن (تکنو و اینفینیکس) دیگر فضایی برای کاهش هزینه ندارند.
- تحلیلگر Omdia، زاکر لی، میگوید تولیدکنندگان مجبور به افزایش قیمت خردهفروشی برای حفظ حاشیه سود ناچیز هستند.
عقبنشینی از بازار پایینرده
در مواجهه با اقتصاد غیرقابل دوام، فروشندگان گوشی به آرامی در حال عقبنشینی از بازار پایینرده هستند و توجه خود را به ردههای قیمتی بالاتر معطوف میکنند. پیشبینی میشود بازار گوشیهای بالای ۴۰۰ دلار با ۵.۷ درصد رشد مقاومت نشان دهد، اما این بقا نیازمند کاهش هزینه در بخشهای دیگر است. برای مثال، تولیدکنندگان چینی از صفحهنمایشهای LTPO OLED به LTPS OLED روی آوردهاند تا ۳ تا ۵ دلار در هر دستگاه صرفهجویی کنند. همچنین در گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار، از پردازندههای نسل قبل استفاده میشود تا هزینه SoC کاهش یابد.
به نظر میرسد دوران گوشیهای ارزانقیمت به سر آمده است و مصرفکنندگان باید برای خرید یک گوشی جدید، بودجه بیشتری در نظر بگیرند.
