چین در چارچوب طرح پانزدهم پنج‌ساله توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر (2026–2030) هدف دارد دست‌کم 370 گیگاوات ظرفیت جدید تولید برق خورشیدی و بادی را در هفت پایگاه عمده ایجاد کند. این اقدام بخش مهمی از برنامه‌ای گسترده‌تر برای افزایش سهم تجدیدپذیرها در سبد انرژی ملی و تقویت زیرساخت‌های شبکه است.

سازمان‌های منتشرکننده و چارچوب برنامه

سند طرح توسط کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات (NDRC) و اداره ملی انرژی چین (NEA) منتشر شده و چهار هدف کمی کلیدی تا سال 2030 را مشخص می‌کند: ظرفیت نصب‌شده، تولید برق، توسعه کاربردهای غیربرقی و تضمین امنیت تأمین انرژی.

تمرکز بر بیابان، اراضی بایر و پایگاه‌های بزرگ

برنامه بر توسعه فتوولتائیک در بیابان‌ها، بهره‌برداری از اراضی بایر برای نیروگاه‌های خورشیدی و توسعه نیروگاه‌های بادی در مقیاس بزرگ تأکید دارد. به‌گزارش PV Tech، ایجاد پایگاه‌های نمایشی برای ارسال 100٪ برق سبز بین استان‌ها مدنظر است و هفت پایگاه بزرگ در مناطقی مانند شین‌جیانگ، گذرگاه هکسی، خمش رود زرد، شمال هِبی و حوضه سونگ‌لیا نقش محوری خواهند داشت.

نمای شماتیک پایگاه‌های بادی و خورشیدی در چین

اهداف عددی تا 2030

  • مصرف انرژی تجدیدپذیر: معادل حدود 1.8 میلیارد تن زغال‌سنگ استاندارد.
  • ظرفیت نصب‌شده کل: تقریباً 3.5 میلیارد کیلووات (3,500 GW) و تولید سالانه نزدیک به 6,000 TWh برق.
  • بادی و خورشیدی: هدف‌گذاری برای رسیدن به حدود 2,800 GW ظرفیت و پوشش نزدیک به 50٪ از ظرفیت برق کشور.
  • تولید برق از بادی و خورشیدی: تولیدی در حدود 4,000 TWh که تقریباً 30٪ از تولید کل برق را تشکیل می‌دهد.
  • کاربردهای غیر برقی: افزایش حدود 1.5 برابری مصرف تجدیدپذیرها برای گرمایش، تولید هیدروژن و مواد خام صنعتی معادل نزدیک به 150 میلیون تن زغال‌سنگ استاندارد.

شبکه، تنظیم‌پذیری و ذخیره‌سازی

برای مقابله با ناپیوستگی تولید و گلوگاه‌های انتقال، هر یک از پایگاه‌ها با منابع تنظیمی مکمل پشتیبانی خواهند شد. راهکارهای مطرح شامل ذخیره‌سازی پمپی، نیروگاه خورشیدی متمرکز (CSP) و سامانه‌های نوین ذخیره‌سازی انرژی است که برای تثبیت تولید بادی و خورشیدی ضروری‌اند.

فن‌آوری‌ها و راهکارهای کلیدی ذخیره‌سازی

  • باتری‌های لیتیوم-یون و باتری‌های جریان برای پاسخ سریع و مدیریت پیک.
  • ذخیره‌سازی پمپی برای تأمین توان بلندمدت و تنظیم فصلی بار.
  • ذخیره‌سازی حرارتی و نیروگاه خورشیدی متمرکز برای همگرایی تولید و ذخیره‌سازی حرارتی-الکتریکی.
  • هیدروژن به‌عنوان حامل انرژی و راهکاری برای مصرف غیر برقی در صنایع و حمل‌ونقل.
  • راهکارهای ترکیبی و سامانه‌های کنترلی پیشرفته برای ادغام تولید متمرکز با تولید پراکنده.

برای معرفی سامانه‌های نوین ذخیره‌سازی و نمونه‌هایی از کاربردها می‌توانید به مطلب مرتبط در سایت مراجعه کنید: سامانه‌های نوین ذخیره‌سازی انرژی.

نمونه‌ای از تاسیسات ذخیره‌سازی انرژی کنار نیروگاه‌های تجدیدپذیر

دوره اجرا و نقش تولید پراکنده

طرح مشخص کرده که 370 GW جدید عمدتاً در بازه 2026–2030 و در همان هفت پایگاه توسعه یابد، اما هم‌زمان از توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی توزیع‌شده نیز حمایت خواهد شد. ترکیب خوشه‌های بزرگ تولید و تولید پراکنده، انعطاف‌پذیری شبکه و مصرف محلی را تقویت می‌کند و ساختار تأمین برق پاک را متنوع‌تر می‌سازد.

پیامدها برای بازارهای داخلی و جهانی

تحقق این هدف تقاضای بلندمدت برای مواد اولیه، تجهیزات و فناوری‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر را افزایش و زنجیره تأمین جهانی پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی و سیستم‌های ذخیره‌سازی را دگرگون خواهد کرد. از منظر داخلی، فشار برای توسعه خطوط انتقال بیناستانی، فناوری‌های HVDC و زیرساخت‌های ذخیره‌سازی بیشتر می‌شود.

چشم‌انداز

این هدف‌گذاری نشان‌دهنده تغییر مسیر سریع در سیاست‌گذاری انرژی چین است؛ افزوده‌شدن ظرفیت گسترده نیازمند هماهنگی توسعه شبکه، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های ذخیره‌سازی و سیاست‌گذاری حمایتی برای بهره‌برداری موثر است. تحقق آن می‌تواند آثار قابل‌توجهی بر الگوهای تولید، مصرف و تجارت انرژی در سال‌های آینده برجای گذارد.

برای مرور سابقه و روند بلندمدت می‌توانید صفحه انرژی‌های تجدیدپذیر در چین (Wikipedia) را ببینید.