جیم برایدنستاین، مدیر سابق ناسا، در مصاحبهای با پادکست «این هفته در فضا» (This Week in Space) هشدار داد که پیچیدگی بیش از حد معماری فرودگرهای ماه در برنامه آرتمیس ممکن است به شکست این پروژه ملی منجر شود. او با اشاره به تأخیرهای مداوم در توسعه فرودگرهای استارشیپ و بلومون گفت: «این برمیگردد و ما را گاز میگیرد.»
نگرانی از پیچیدگی معماری آرتمیس
برایدنستاین که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ ریاست ناسا را بر عهده داشت، معماری کنونی مأموریتهای آرتمیس را «بسیار پیچیده» توصیف کرد و آن را با رویکرد سادهتر برنامه آپولو مقایسه نمود. به گفته او، «نبوغ آپولو در سادگی آن بود» و همین سادگی باعث شد که ناسا تنها هشت سال پس از اعلام جان اف. کندی، انسان را روی ماه فرود آورد.
مقایسه با سادگی آپولو
در مأموریتهای آپولو، موشک زحل ۵ فضانوردان را به همراه فرودگر ماه در یک پرتاب به فضا میفرستاد. اما در برنامه آرتمیس، فضاپیمای اوریون با موشک SLS پرتاب میشود و فرودگرهای استارشیپ و بلومون نیاز به پرتابهای جداگانه روی موشکهای متفاوت دارند. برایدنستاین تأکید کرد: «هر کاری که لازم است برای ساخت هر چه سریعتر یک فرودگر انجام دهیم، همان کاری است که باید به عنوان یک کشور انجام دهیم.»
چالشهای فرودگرهای استارشیپ و بلومون
ناسا قرارداد ساخت فرودگرهای سرنشیندار را به استارشیپ اسپیسایکس و بلومون بلو اوریجین واگذار کرده است. با این حال، هر دو فضاپیما هنوز به مدار نرسیدهاند و باید آزمایشهای صلاحیت متعددی از جمله فرود بدون سرنشین روی ماه را پشت سر بگذارند. برایدنستاین با اشاره به موفقیت اولین پرتاب SLS گفت: «اولین باری که SLS پرتاب شد، برای سرنشینان تأیید شده بود. انجام این کار سخت است، اما این کار را انجام داد.»
جدول زمانی فشرده و سوختگیریهای متعدد
بر اساس برنامه فعلی ناسا، اولین فرود سرنشیندار آرتمیس در سال ۲۰۲۸ و در مأموریت آرتمیس ۴ انجام خواهد شد. اما برایدنستاین هشدار میدهد که این جدول زمانی بسیار فشرده است. یکی از بزرگترین چالشها، نیاز به سوختگیری متعدد در مدار است. گزارش دفتر بازرس کل ناسا تخمین زده است که استارشیپ برای یک مأموریت کامل فرود روی ماه به حداقل ۱۵ پرتاب سوختگیری نیاز دارد.
پیش از مأموریت اصلی، ناسا در اواسط تا اواخر سال ۲۰۲۷ مأموریت آرتمیس ۳ را به عنوان تمرین عملی در مدار پایین زمین (LEO) انجام خواهد داد. در این مأموریت، فضانوردان اوریون با هر دو فرودگر اتصال خواهند داشت. طبق برنامه، فضانوردان میتوانند وارد بلومون شوند، اما استارشیپ تنها با یک آداپتور اتصال پرواز میکند و نه کابین خدمه کامل – که نشاندهنده پیشرفت کندتر استارشیپ است.
برایدنستاین در پایان گفت: «ما هنوز فرودگر نداریم و بدون فرودگر نمیتوانید روی ماه فرود بیایید. واقعاً به همین سادگی است و نگرانم که با گذشت زمان، این برمیگردد و ما را گاز میگیرد.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که ناسا پیشتر نارضایتی خود را از تأخیرهای اسپیسایکس ابراز کرده و اعلام کرده است که ممکن است در انتخاب فرودگر نهایی تجدیدنظر کند.
