یک صاحبخانه در شهرداری ریبیلد هنگام ساخت تراس در حیاط پشتی مجموعهای غیرمنتظره یافت: بیش از 40 پوند (18.5 کیلوگرم) نقرهٔ هزارساله که در خاک دفن شده بود. این کشف که بزرگترین انباره نقره عصر وایکینگ شناختهشده در دانمارک است، تصویر روشنتری از شبکههای تجاری و ساختار اقتصادی آن دوره ارائه میدهد.
آنچه پیدا شد
گنج شامل حدود 700 قطعه نقره است که انواع مختلفی از اشیاء را در برمیگیرد:
- شمشها و قطعات نقرهٔ قالبخورده
- دستبندها، تزئینات و جواهرات
- 47 سکهٔ کامل و چندین قطعه سکهٔ خردشده
- آویزهای نمادین، از جمله آویز چکش ثور (Mjölnir)
حدود 320 قطعه در یک ظرف سفالی قرار داشتند و بقیه در خاک اطراف یافت شدند. روی یکی از شمشها خطوط رونیک (رونها) حک شده که بهنظر میرسد «Hutu» را نشان میدهد؛ احتمالاً نام فرد یا علامت مالکیت.
نمونهها و سرنخهای تاریخی
میان سکهها دو پنی آنگلوساکسون وجود دارد که مربوط به دوران ادوارد بزرگ (حکومت 899 تا 924 میلادی) است؛ این نکته کمک میکند انباره به سدهٔ دهم میلادی مربوط شود. همچنین حضور سکههای اسلامی گواه پیوندهای دوربرد اسکاندیناویاییها با شرق و جهان اسلام است و نشان میدهد فلزات و پولهای وارداتی یا بازپراکندهشده در منطقه به چرخهٔ اقتصادی محلی وارد شدهاند.
شبکههای تجاری عصر وایکینگ
ترکیب سکههای آنگلوساکسون و اسلامی نشان میدهد که دانمارکیهای عصر وایکینگ علاوه بر مبادلات منطقهای در اروپا، ارتباطات تجاری با مناطق شرقی و جهان اسلام برقرار کرده بودند. شواهد پیشین از ذوب و بازپراکندهسازی پولهای خارجی وجود داشته و این انباره تصویری کاملتر از نحوهٔ گردش فلزات و کالاها در آن زمان ارائه میکند.
اهمیت اقتصادی و ساختار انباره
توربن ساراو، مدیر میراث فرهنگی موزههای شمال یوتلند، میگوید: «وقتی وزن مجموعه را تحلیل میکنیم، سرنخهایی دربارهٔ شیوههای اقتصادی عصر وایکینگ آشکار میشود.» بسیاری از شمشها و قطعات نقره را میتوان بر اساس وزن در دستههای مشخص گروهبندی کرد؛ این نشانهای از ذخیرهٔ حسابشدهٔ ثروت است، نه مجموعهای تصادفی از اشیاء.
سؤالهای بیپاسخ و مراحل بعدی بررسی
برخی پرسشهای کلیدی که باید پاسخ داده شوند:
- هدف از دفن انباره چه بوده است؟ مخفیسازی در زمان ناامنی، سپردهگذاری برای بازپسگیری یا کاربرد آیینی؟
- آیا انباره به یک فرد یا خانوار تعلق داشته یا بخشی از ذخایر تجاریِ گروهی بوده است؟
- موقعیت مکانی دفن چه اطلاعاتی دربارهٔ مسیرهای تجاری و سکونتگاههای مجاور میدهد؟
پاسخ این پرسشها نیازمند کاوشهای باستانشناسی منظم، آنالیز ترکیب فلزی، تاریخگذاری دقیق و مقایسه با یافتههای مشابه است. انجام این مطالعات در منطقهای که هماکنون تحت توسعه است چالشهایی دارد، اما مستندسازی دقیق و نمونهبرداری محافظهکارانه میتواند اطلاعات ارزشمندی فراهم کند.
انباره برای ارزیابی و حفاظت رسمی به موزهٔ ملی دانمارک ارسال شده تا تحقیقات دقیقتری روی تاریخ، ترکیب فلزی و شبکههای مبادلاتی آن انجام گیرد. یافتهها میتوانند تصویر ما از اقتصاد، دین و ارتباطات بینالمللی وایکینگها را تقویت یا بازنویسی کنند و ممکن است در آیندهای نزدیک در نمایشگاهی عمومی به نمایش گذاشته شوند.
پیام به آینده
کشف چنین انباری یادآور آن است که لایههای تاریخی زیر سطح زمین هنوز اطلاعات قابلتوجهی در خود دارند. حفظ، مستندسازی و تحلیل دقیق این مجموعه اهمیت علمی و آموزشی بالایی دارد؛ کاری که موزهها و پژوهشگران میتوانند از طریق نمونهبرداری، آنالیز عنصری و مطالعات تطبیقی انجام دهند تا نمایی ملموس از اقتصاد و زندگی روزمرهٔ دورهٔ وایکینگ پیش چشم بازدیدکنندگان قرار گیرد.
منابع مرتبط: برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ وایکینگها و نمادها به صفحهٔ وایکینگها و برای اطلاعات دربارهٔ دوران ادوارد بزرگ به صفحهٔ ادوارد بزرگ مراجعه کنید.
