تابستان برای بسیاری از مردم دنیا با خاطرات هاتداگ، روزهای ساحلی و نوشیدن چای یخ در ایوان گره خورده است؛ اما در عصر گرمایش جهانی، یک آیین جدید و نگرانکننده به این فهرست اضافه شده: استنشاق دود ناشی از آتشسوزیهای مهیب جنگلی که صدها کیلومتر دورتر شعلهور هستند.
غرب میانه، شمال شرق آمریکا و بخشهایی از کانادا این هفته با لایهای غلیظ از دود روبرو شدند که آسمان را به رنگ نارنجی تیره و وهمآلودی درآورد و هشدارهای گسترده کیفیت هوا را به دنبال داشت. منبع اصلی این دود کجاست؟ آتشسوزیهای گسترده در ایالت مینهسوتای آمریکا و استان انتاریوی غربی در کانادا.
بیداد آتش در کانادا و انتقال دود تا سواحل شرقی
کانادا کانون اصلی این بحران است؛ روز جمعه ۱۱۹ آتشسوزی غیرقابل کنترل در سراسر این کشور فعال بودند. شدت شعلهها به حدی است که دود به ارتفاع بالایی از جو صعود کرده و به لطف جریانهای جت به سمت شرق منتقل میشود. همین مکانیسم باعث شد شیکاگو و دیترویت روز جمعه بدترین کیفیت هوا را در میان کلانشهرهای جهان تجربه کنند. نیویورک و واشنگتن دیسی نیز در فهرست ده شهر اول با آلودهترین هوا قرار گرفتند.
مقامات شهری از ساکنان خواستهاند در خانه بمانند و راههایی برای کاهش مواجهه با ذرات ریز و مضر دود بیابند. اگرچه پیشبینی میشود در برخی مناطق تا پایان هفته هوای تازهای جریان یابد، اما آتشسوزیها هیچ نشانهای از فروکش کردن از خود نشان نمیدهند و ممکن است تابستان امسال بارها شاهد تکرار این پدیده باشیم.
نقش سوختهای فسیلی در تشدید فاجعه
سوزاندن سوختهای فسیلی شانس وقوع آتشسوزیهای مخرب و به تبع آن، رویدادهای مکرر دود را به شدت افزایش داده است. آسمان نارنجیرنگی که این هفته به سواحل شرقی آمریکا رسید، یادآور سال ۲۰۲۳ است، زمانی که بدترین فصل آتشسوزی در تاریخ کانادا دود را به این منطقه راهی کرد. صحنههای مشابهی در همین تابستان در اروپا (با آتشسوزی در اسپانیا) و در سالهای گذشته در نقاط دوردستی مانند استرالیا و کالیفرنیا نیز دیده شده است.
تحقیقات منتشر شده در سال گذشته در مجله نیچر (Nature) نشان میدهد که اگر جهان استفاده از زغالسنگ، نفت و گاز را کاهش ندهد، اوضاع فقط وخیمتر خواهد شد. این مطالعه پیشبینی میکند که دود آتشسوزی تا اواسط قرن بیست و یکم، سالانه باعث مرگ ۷۱,۴۲۰ نفر در ایالات متحده شود که ۷۳ درصد افزایش نسبت به دهه ۲۰۱۰ میلادی است. برآورد میشود بین اکنون و آن زمان، تا ۱.۹ میلیون نفر در آمریکا به دلیل مشکلات بهداشتی ناشی از دود جان خود را از دست بدهند.
آیندهای تاریکتر در انتظار است
تصاویر زیر نمایی از هجوم دود این هفته به شهرهای بزرگ آمریکا است. اگر روند افزایش دما ادامه یابد، این رویدادها بدون شک پیشدرآمدی بر شیوعهای بدتر و مرگبارتر خواهند بود.
