باستانشناسان در سقاره یک مقبرهٔ تزئینشده را کشف کردند؛ آرامگاهی متعلق به نگهدار اسرار احکام سلطنتی، سِخِنتیو-پتاه، از دوران پادشاهی کهن که همزمان با ساخت اهرام بزرگ شکل گرفته بود. یافتهها نشانههایی از دفنهای دورهای و بازاستفادهٔ آرامگاه در دورههای بعدی را نشان میدهد.
مشخصات مقبره و عنوانهای صاحب آن
متون و نقوش داخل مقبره حاکی از آن است که سِخِنتیو-پتاه تنها «نگهدار اسرار احکام سلطنتی» نبود؛ او عنوانهایی چون «ناظر بر همهٔ کارهای پادشاه» و «ناظر اسناد سلطنتی» نیز داشته است. پژوهشگران این عنوانها را دال بر نقشهای بوروکراتیک و دسترسی به اسناد محرمانه در دربار میدانند. این تحلیل را آن میسی راث، مصرشناس مستقل، نیز مورد تأیید قرار داده است: Ann Macy Roth.
یافتههای داخل مقبره
- میز نذر و یک تشت تطهیر، نشانههایی از آیینهای تشییع و مناسک مذهبی
- دو «در دروغین» نمادین که احتمالاً به عنوان گذرگاههای نمادین برای روح متوفی به کار رفتهاند
- بیش از 100 عدد شابتی که احتمالاً به دفنهای بعدی مربوط میشوند (شابتی یا اوشبت)
- مجسمهٔ چوبی یک شاهین مرتبط با هوروس و بقایای کارتوناج
تاریخگذاری و بازاستفادهٔ آرامگاه
سبک طراحی درها و تزئینات نشان میدهد آرامگاه به اواخر دودمان پنجم یا اوایل دودمان ششم تعلق دارد؛ حدود 4350 سال پیش، در دورهٔ معروف به پادشاهی کهن. وجود تعداد زیاد شابتی و بقایای کارتوناج دلالت بر بازاستفادهٔ مقبره در دورههای بعدی دارد؛ رویهای رایج در سنتهای دفنی مصر باستان.
بوباستیون؛ زمینهٔ کشف و ارتباط با باستت
کشف در بخش بوباستیونِ سقاره انجام شده؛ محوطهای که در دورههای متأخر محل دفن گربهها و مرکز پرستش ایزدبانوی باستت شناخته میشد. در بیانیهٔ تیم کاوش اشارهای به دفن گربه در همین مقبره نشده است. سقاره بهعنوان یکی از گستردهترین مجموعههای آرامگاهی مصر، همچنان لایههای نوینی از تاریخ اداری و آئینی را آشکار میکند: سقاره در ویکیپدیا.
اهمیت این کشف برای بازسازی ساختار اداری مصر باستان
پیدا شدن آرامگاهی برای فردی با عناوین وابسته به اسناد سلطنتی به شناخت سازمان بوروکراتیک دربار عصر اهرام کمک میکند. اشیاء همراه مقبره نشان میدهد کارمندان دفترهای سلطنتی علاوه بر وظایف اداری، از آیینهای تشییع ویژه و اعتقادات پس از مرگ برخوردار بودهاند. بررسیهای بیشتر در اطراف بوباستیون میتواند اطلاعات جدیدی دربارهٔ نحوهٔ نگهداری پروندهها، آموزش و استخدام کاتبان و شبکهٔ نهادهای دربار در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
نکات کلیدی
- مقبرهٔ تزئینشده متعلق به سِخِنتیو-پتاه، دارندهٔ عناوین مرتبط با اسناد سلطنتی است.
- سبک تزئینات به اواخر دودمان پنجم یا اوایل دودمان ششم نسبت داده میشود.
- وجود بیش از 100 شابتی و بقایای کارتوناج نشاندهندهٔ دفنهای دورهای و بازاستفاده از آرامگاه است.
- یافتهها به درک بهتر ساختار بوروکراتیک و آئینهای تشییع در عصر اهرام کمک میکند.
گامهای بعدی پژوهش
برای تعیین توالی دفنها و بازهٔ زمانی هر مرحله، نیاز به تحلیلهای دقیقتر است. پیشنهادها شامل آزمونهای رادیوکربن و کرونوستراتیگرافی، آنالیز مواد کارتوناج و چوب، تصویربرداری پزشکی (CT) برای شناخت وضعیت مومیایی و، در صورت امکان، بررسی DNA است. این دادهها میتوانند تصویر روشنی از موقعیت اجتماعی سِخِنتیو-پتاه، ارتباطات خانوادگی و تغییرات آیینی در گذر زمان فراهم کنند.
کشفهای سقاره ثابت میکند هر گودال کاوش علاوه بر اشیاء ملموس، گوشههایی از سازمان اجتماعی و اندیشههای آیینی یک تمدن چندهزارساله را آشکار میسازد؛ کاوشهای پیشرو احتمالاً پرسشها و پاسخهای تخصصیتری ارائه خواهند داد.
