روز پنجشنبه 3 سپتامبر، دو مدارگرد مأموریت BepiColombo همزمان از ماژول تأمین نیرو و پیشرانش جدا میشوند؛ رویدادی کلیدی در آستانهٔ ورود نهایی این مأموریت مشترک آژانس فضایی اروپا (ESA) و آژانس اکتشاف هوافضای ژاپن (JAXA) به منظومهٔ عطارد.
زمان و چگونگی جدا شدن دو مدارگرد BepiColombo
عملیات جدا شدن برای حوالی ساعت 08:00 بهوقت EDT (12:00 بهوقت گرینویچ) برنامهریزی شده است. ESA پخش زندهای را آغاز میکند و پس از توقف کوتاهی در 08:30 EDT (12:30 GMT) پوشش را برای دریافت سیگنالهای مدارگردهای آزادشده از سر میگیرد. برقراری لینکهای ارتباطی با مدارگردها زودتر از 09:53 EDT (13:53 GMT) انتظار نمیرود؛ در این بازه تیمهای کنترل مأموریت سلامت و وضعیت سیستمها را ارزیابی خواهند کرد.
مراحل بعدی در نقشهٔ مأموریت
- جدا شدن از ماژول نیرو آغاز فاز ورود به عطارد است؛ دو مدارگرد تا تاریخ 21 نوامبر همچنان در یک پیکربندی متصل باقی خواهند ماند و گِرویِ جذب گرانشی عطارد در آن تاریخ رخ میدهد.
- در صورت موفقیتآمیز بودن برنامه، مدارگرد MPO (تحت هدایت ESA) در روزهای 9 یا 10 دسامبر، مدارگرد ژاپنی Mio (MMO) را در مدار نهایی خود رها خواهد کرد؛ مداری بسیار بیضی با کمینهٔ ارتفاع حدود 590 کیلومتر و بیشینهٔ حدود 11,640 کیلومتر.
- MPO سپس مسیرش را تنظیم کرده و انتظار میرود تا 10 مارس 2027 به مدار نهایی مورد نظر برسد؛ مداری بیضی با اوج و حضیض در حدود 480 تا 1,500 کیلومتر.
- فاز علمی اصلی مأموریت از 6 آوریل 2027 آغاز میشود و دستکم یک سال زمینی ادامه مییابد.
هدف علمی و نقش هر مدارگرد
مأموریت BepiColombo بهصورت مشترک توسط ESA و JAXA اجرا میشود. دو مدارگرد وظایف مکملی دارند: MPO (Mercury Planetary Orbiter) زیر نظر ESA بر نقشهبرداری سطح، کانیشناسی و ترکیب شیمیایی تمرکز میکند و Mio (Mercury Magnetospheric Orbiter یا MMO) از JAXA میدان مغناطیسی و فراگردهای پلاسما اطراف عطارد را بررسی خواهد کرد.
اهداف علمی اصلی شامل تهیهٔ نقشهٔ کامل طیفهای نوری و ترکیبی، تعیین وضعیت هستهٔ داخلی عطارد (مذاب یا جامد بودن) و شناسایی منشأ و گسترهٔ میدان مغناطیسی این سیاره است. دادههای همزمان MPO و Mio میتواند روندهای داخلی، تکتونیک سطحی و تعامل میدان مغناطیسی با باد خورشیدی را در محیطی نزدیک به خورشید روشنتر کند. برای مرور تاریخچهٔ مأموریت و جزئیات بیشتر میتوانید به صفحهٔ ویکیپدیا دربارهٔ BepiColombo مراجعه کنید.
اهمیت مأموریت BepiColombo
عطارد با وجود نزدیکی به خورشید، هنوز سوالات بنیادین دربارهٔ ساختار داخلی و تاریخچهٔ تکاملیاش دارد. مشاهدات همزمان MPO و Mio میتواند بینشهای جدیدی دربارهٔ فرآیندهای داخلی، تکامل سطح و تعامل میدانهای مغناطیسی با ذرات باردار ارائه دهد که نه تنها برای درک عطارد، بلکه برای مطالعهٔ سیارات سنگی در دیگر منظومهها نیز حیاتی است.
چگونه پخش زنده و پوشش خبری را دنبال کنیم
پوششهای زنده از سوی آژانسها و رسانههای معتبر منتشر خواهد شد؛ از جمله صفحهٔ رسمی ESA و گزارشهای تخصصی مانند Space.com. دریافت و ثبت سیگنالهای اولیه پس از جدا شدن، محور توجه تیمهای کنترل زمین خواهد بود و اطلاعات وضعیت و سلامت مدارگردها در این لحظات ابتدایی مشخص میشود.
خلاصهٔ مسیر مأموریت تا امروز و روند پیشرو
BepiColombo در اکتبر 2018 پرتاب شد و با بهرهگیری از چندین مانور گرانشی مسیر طولانی و پیچیدهای را برای رسیدن به عطارد پیمود. اکنون با آغاز فاز ورود، تمرکز بر برقراری ارتباط پایدار، بررسی عملکرد ابزارها و آمادهسازی برای قرارگیری تدریجی در مدار نهایی است تا فاز علمی با بیشترین کارایی آغاز شود. در هفتهها و ماههای آینده جزئیات زمانبندی مشاهدات، وضعیت ابزارها و نتایج اولیه منتشر خواهد شد و هر کشف جدید میتواند تصویر ما از نزدیکترین همسایهٔ خورشید را دگرگون کند.
