ناسا اعلام کرد تلاش برای ارتقای مدار رصدخانه نیل گهرلز سوییفت پس از بروز مشکل کنترل جهتگیری در فضاپیمای خصوصی LINK متوقف شده است.
چه اتفاقی افتاد؟
پراب تخصصی LINK از شرکت Katalyst Space، که تحت قرارداد «Swift Boost» با ناسا فعالیت میکرد، در ۳ ژوئیه با موشک Pegasus XL به فضا فرستاده شد تا به رصدخانه سوییفت نزدیک شده و با گرفتن و بالا بردن آن مدارش را تثبیت کند. تقریباً سه هفته پس از پرتاب، LINK دچار چرخش خارج از کنترل شد و تیم مأموریت نتوانست این مشکل را بهمیزانی برطرف کند که مانور تقویتی برای سوییفت انجام شود.
واکنش ناسا و وضعیت مأموریت
در بیانیهای که امروز، ۱۹ اوت، منتشر شد، ناسا اعلام کرد تلاشها برای ارتقای مدار سوییفت خاتمه یافته اما کل مأموریت لغو نشده است. LINK همچنان تلاش خواهد کرد دیدار نزدیک را انجام دهد تا عملیات مانور و نزدیکشدن را تمرین کرده و توانمندیهایی بهجز گرفتن فضاپیما — مانند مانورهای همجواری و نمایش فناوری — را نشان دهد. این دادهها میتواند برای مأموریتهای خدماتدهی مداری آینده ارزشمند باشد.
چرا مأموریت از ابتدا دشوار بود
- پیش از اعطای قرارداد، فعالیت خورشیدی افزایش یافته و مدار سوییفت سریعتر از پیشبینیها در حال زوال بود.
- ناسا در سال ۲۰۲۵ قراردادی ۳۰ میلیون دلاری به Katalyst داد و شرکت کمتر از یک سال برای طراحی، ساخت و آزمایش LINK فرصت داشت.
- اجرای مانورهای دقیق مهندسی در محیط مداری و در فاز نهایی عمر یک فضاپیما همواره ریسک فنی بالایی دارد.
اظهارات رسمی
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، گفت: «این نتیجهای نیست که انتظار داشتیم، اما دلیل ارزش تلاش برای این مأموریت را تغییر نمیدهد.» وی افزود اقدام سریع و پذیرش ریسکهای محاسبهشده زمانی توجیهپذیر است که بازده علمی یا فنی قابلتوجهی داشته باشد.
اهمیت علمی سوییفت
رصدخانه نیل گهرلز سوییفت (Neil Gehrels Swift Observatory) یکی از ابزارهای کلیدی برای ردیابی پدیدههای پرانرژی همچون انفجارهای پرتو گاما، اَبَرنوختهای تازه کشفشده و فورانهای سریع رادیویی است. سوییفت قابلیت جهتگیری سریع دارد و میتواند مشاهدات همزمان در اشعه ایکس، فرابنفش و نور مرئی انجام دهد؛ قابلیتی حیاتی برای پژوهشهای لحظهای و واکنش سریع به رویدادهای گذرا در کیهان.
پیامدها و چشمانداز
با توجه به عدم امکان ارتقای مدار توسط LINK، ناسا برآورد میکند که سوییفت قبل از پایان سال وارد جو زمین شده و از کار خواهد افتاد. آژانس در عین حال به دنبال گزینههای جایگزین برای حفظ توان واکنش سریع به رویدادهای کیهانی است و بهصورت موقت از مأموریتهای دیگر برای پر کردن این خلأ استفاده خواهد کرد.
Katalyst و ناسا در فاز بعدی مأموریت به همکاری ادامه میدهند تا دیدار و نمایش مانور LINK در نزدیکی سوییفت را اجرا و تحلیل کنند. این تمرینها میتواند پایهای برای سرویسدهی و تعمیر ماهوارهها در مدار باشد؛ حوزهای که مطالعات و پروژههای متعددی در آن جریان دارد: مطالعات و پروژههای سرویسدهی مداری.
دورنما
ناکامی LINK در اجرای ارتقای مدار، یک عقبگرد برای نجات فوری سوییفت است اما تجربه بهدستآمده در طراحی سریع، پرتاب هوابرد و نمایشهای همجواری میتواند به توسعه روشهای سرویسدهی و تعمیر ماهوارهها کمک کند. اکنون تمرکز روی تحلیل دقیق خطاها، استخراج درسهای فنی و استفاده از دادههای مانور برای آمادهسازی مأموریتهای بعدی قرار دارد.
برای اطلاعات بیشتر درباره رصدخانه سوییفت و تاریخچه آن میتوانید به صفحه ناسا درباره مأموریت مراجعه کنید: NASA Swift.
