اسکات بسن، وزیر خزانهداری ایالات متحده، روز چهارشنبه با هشداری جدی به شرکتهای هوش مصنوعی چینی اعلام کرد که تحریم همچنان یکی از گزینههای مطرح است. این موضعگیری پس از آن صورت گرفت که کاخ سفید، شرکت Moonshot را به تقطیر غیرمجاز مدل Fable متعلق به شرکت Anthropic متهم کرد.
تقطیر مدل: مرز باریک میان بهینهسازی و سرقت فکری
تقطیر مدل تکنیکی رایج در آموزش هوش مصنوعی است که طی آن یک مدل کوچکتر از خروجیهای یک مدل بزرگتر یاد میگیرد. اگرچه این فرآیند میتواند حقوق مالکیت فکری را نقض کند، به طور گسترده به عنوان یک روش بهینهسازی قانونی نیز استفاده میشود. مرز میان این دو کاربرد، یکی از چالشبرانگیزترین مسائل حقوقی صنعت هوش مصنوعی به شمار میرود.
بسن در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «متنباز به معنای فرصت آزاد برای غارت مالکیت فکری آمریکایی نیست.» او افزود که وقتی شرکتهای چینی به صورت پنهانی و در مقیاس صنعتی حملات تقطیری انجام میدهند که به حد سرقت مالکیت فکری میرسد، «تحریمها و قرار گرفتن در فهرست نهادهای تحریمی از گزینههای روی میز خواهند بود.»
اوایل همین هفته، بسن اعلام کرده بود که دولت ایالات متحده مدلهای متنباز چینی را برای شناسایی نشانههای سرقت مالکیت فکری بررسی میکند و در صورت کشف تخلف، تحریم اعمال خواهد شد.
ادعای دسترسی Moonshot به سرورهای ممنوعه انویدیا
اظهارات جدید بسن ساعاتی پس از موضعگیری مایکل کرتسیوس، رئیس سیاست علم و فناوری کاخ سفید، مطرح شد. کرتسیوس شرکت Moonshot را به انجام تقطیر در مقیاس بزرگ علیه مدلهای آمریکایی متهم کرد و ادعا کرد که این شرکت «سرورهای مجهز به GB300 انویدیا را تهیه کرده و در تایلند نیز به GB300 دسترسی داشته، احتمالاً برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود.»
این ادعاها سوالات جدی درباره نقض قوانین کنترل صادرات آمریکا توسط Moonshot مطرح کرده است. سرورهای GB300 بخشی از نسل Blackwell انویدیا هستند که فروش آنها به شرکتهای چینی ممنوع است.
تردید درباره روایت کاخ سفید
برای کارشناسان، روایت کاخ سفید با یک چالش زمانبندی روبرو است: مدل Fable تنها از ۱ جولای به صورت عمومی در دسترس بوده است، و این بازه کوتاه باعث تردید درباره این ادعا میشود که مدل Kimi K3 عمدتاً از طریق تقطیر از Fable توسعه یافته باشد. Moonshot هفته گذشته مدل K3 را به عنوان یک مدل با وزنهای باز منتشر کرد و قابلیتهای پیشرفته آن، مدلهای کسبوکاری آزمایشگاههای پیشرو هوش مصنوعی آمریکا را به چالش کشیده است.
ظهور این مدل تردیدهایی درباره توانایی شرکتهای آمریکایی در توجیه نیازهای سرمایهگذاری عظیم پشتیبان رقابت هوش مصنوعی پیشرو ایجاد کرده است. اگر یک شرکت چینی بتواند با روشهای بهینهسازی به قابلیتهای رقابتی دست یابد، زیرساخت اقتصادی کل صنعت هوش مصنوعی تحت فشار قرار میگیرد.
فشار برای ممنوعیت مدلهای چینی
این اتفاق بحث گستردهتری را در واشنگتن درباره هجوم مدلهای متنباز چینی تشدید کرده است. دین بال، مشاور سابق هوش مصنوعی کاخ سفید و رئیس فعلی آیندهنگری استراتژیک OpenAI، استدلال کرده که ایالات متحده باید استفاده از مدلهای با وزنهای باز چینی را محدود یا عملاً ممنوع کند تا هم مزیت تکنولوژیکی آمریکا حفظ شود و هم ریسکهای احتمالی امنیت ملی کاهش یابد.
با تشدید این بحثها، روزهای پیشرو برای صنعت هوش مصنوعی بینالمللی سرنوشتساز خواهد بود. واکنش آمریکا به مدلهای متنباز چینی نهتنها آینده شرکت Moonshot و شرکتهای مشابه را تعیین میکند، بلکه ممکن است قواعد جدیدی برای رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی پایهگذاری کند.
