هند روز چهارشنبه با اعلام دو بسته انگیزههای کلان به ارزش نزدیک ۲۰ میلیارد دلار، جدیترین سیگنال خود را برای تبدیل شدن به قطب جایگزین چین در زنجیره تأمین جهانی الکترونیک صادر کرد. این حرکت استراتژیک که در قالب «طرح تولید گوشیهای موبایل» و برنامه گسترشیافته نیمهرسانا تدوین شده، هدف مستقیمی دارد: به حاشیه راندن سلطنتی ۶۳ درصدی چین بر تولید جهانی گوشیهای هوشمند.
دو موتور محرک: گوشی هوشمند و تراشه
دولت مودی با تخصیص ۶۲۵ میلیارد روپیه (۶.۵ میلیارد دلار) به طرح تولید گوشیهای موبایل در خمسة سال، و تعهد ۱.۲۸ تریلیون روپیه (۱۳.۳ میلیارد دلار) برای تقویت اکوسیستم نیمهرسانا، دو ستون فقرات سختافزاری را همزمان هدف قرار داده است. طرح گوشیهای هوشمند که تا مارس ۲۰۳۱ تداوم خواهد داشت، مشوقهای پویایی از ۲.۲۵ تا ۵ درصد بر اساس فروش واجدشرط، و ۱.۵ درصد اضافه برای بومیسازی قطعات کلیدی در نظر گرفته. موازیسازی این برنامه با طرح تراشههای ۲۰۲۱ که اکنون تجهیزات، مواد، طراحی و R&D را در آغوش گرفته، نشاندهنده درک نیودلهی از این واقعیت است که «مونتاژ» بدون «قطعهسازی»، وابستگی استراتژیک را برطرف نمیکند.
آیفون، پرچمدار تغییر帕ردایم
موفقیت هند در جذب اپل، الگو و اثبات مفهوم این استراتژی بوده است. از آغاز مونتاژ در ۲۰۱۷ تا امروز که یکچهارم آیفونهای جهان در هند متولد میشوند، اپل از طریق فاکسکان و گروه تاتا، زنجیره تأمین خود را به سرعت از چین متغیّر کرده است. هفته گذشته تأییدJoint Venture ویوو و دیکسون تکنولوژییز، و لغو تعرفههای واردات قطعات، سیگنالهای قوی برای سامسونگ، شیائومی، اوپو و سایر بازیگران است که هند دیگر «کارخانه مونتاژ» نیست، بلکه «مرکز تولید» در حال تحول به «مرکز نوآوری» است.
از «مونتاژ بیشتر» به «عمق، تحقیق و ارزش داخلی»
ناونکندار سینگ، معاون تحقیق IDC، این تغییر را «ریشهای» توصیف میکند: هند در مونتاژ نهایی برتری داشته، اما همچنان بر قطعات وارداتی وابسته مانده است. برنامه جدید به سمت عمق، R&D و ثبت ارزش داخلی میروید.
این نگاه در مشوق ۳ درصدی برای طراحی و تحقیق محصول با هدف پرورش برندهای بومی متجلی شده است؛ تلاشی برای احیای میراث میکرومکس، کاربون و لوا در مواجهة غولهای چینی که اکنون بخش اعظم بازار را تسخیر کردهاند.
چالشهای پیشرو: فاصله تا قله هنوز زیاد است
با تمام پیشرفتها، اعداد کانترپوینت ریسرچ واقعیتنگرانه است: چین ۶۳ درصد، هند ۱۸ درصد تولید جهانی. تارون پاتاک، مدیر تحقیق کانترپوینت، به تککرانچ گفت: برندها در پی صرفهجویی در هر سنت هستند چون قیمت حافظه در اوج است. تولید محلی در بلندمدت، به ویژه با روپیه ضعیفتر، میتواند مزیت رقابتی ایجاد کند.
انتظار دولت تولید ۳۹ تریلیون روپیه (۴۰۵ میلیارد دلار) و ایجاد ۶۰ هزار شغل مستقیم در خمسة سال، مقیاسآمد است اما اجرای موثر، بومسازی تنگنالهای تأمینکننده (display، باتری، ماژول دوربین، PCB) و توسعه نیروی انسانی مهارتدار، کلید موفقیت نهایی خواهد بود.
نتیجهگیری: یک بازی استراتژیک درازمدت
مشوقهای میلیاردی هند نه تنها برای جذب سرمایه، بلکه برای بازتعریف جایگاه جغرافیایی-اقتصادی کشور در عصر دیجیتال است. اگر نیودلهی بتواند بوم قطعهسازی را پیریزی کند، برندهای بومی را پرورش دهد و محیط تجاری را پایدار نگه دارد، میتواند در دایره Chevalier successivo post-China، بازیگری نادیدهناپذیر شود. اما این مسیر، مستلزم تداوم سیاستگذاری، شفافیت قانونگذاری و سرمایهگذاری مداوم در زیرساختهای سخت و نرم است.
