در حالی که سیاست تراشهای ایالات متحده با تردید و نوسان همراه است، چین نه تنها به توسعه بازار داخلی خود ادامه میدهد، بلکه زمینهساز یک اتحاد تجاری جدید با روسیه شده است. تحریمهای غربی که برای محدود کردن دسترسی چین و روسیه به فناوری پیشرفته طراحی شده بودند، اکنون به عاملی برای شکلگیری یک زنجیره تأمین موازی تبدیل شدهاند.
اتحاد چین و روسیه برای دور زدن تحریمها
وقتی گرمان گرف، مدیرعامل اسبربانک، در ماه مه اعلام کرد که امیدوار است مدل هوش مصنوعی GigaChat را روی پردازندههای چینی اجرا کند، نشانهای از تغییر عمیق در زنجیره تأمین جهانی بود. اسبربانک به دلیل تحریمهای غربی نمیتواند از سختافزارهای پیشرفته غربی استفاده کند و اکنون به هواوی روی آورده است. محتملترین گزینه برای تأمین قدرت سیستمهای اسبربانک، خانواده Ascend 950 هواوی است.
اما هواوی با سفارشهای عظیمی از سوی شرکتهایی مانند بایتدنس، علیبابا و تنسنت مواجه است. بایتدنس به تنهایی ۵.۶ میلیارد دلار برای خرید Ascend 950PR اختصاص داده است. هواوی برنامه دارد تا ۷۵۰ هزار واحد از این تراشه را در سال ۲۰۲۶ تولید کند و درآمد ۱۲ میلیارد دلاری از فروش تراشههای هوش مصنوعی در سال جاری پیشبینی میکند.
سهم سایر شرکتها در این اتحاد
تنها اسبربانک نیست که به دنبال تراشههای چینی است. ترامپلین الکترونیکس، یک شرکت دولتی روسی، پردازندهای به نام ایرتیش را بر اساس طراحی Loongson Technology چین عرضه کرده است. همچنین المنت، بزرگترین تولیدکننده تراشه روسیه، که اسبربانک ۴۱.۹ درصد از سهام آن را در اختیار دارد، تولید ریزتراشهها را در چین برای بازار خودروی این کشور آغاز کرده است.
به گفته آلن مگارد، تحلیلگر ارشد C4ADS، «محدودیتهای اقتصادی روسیه را به سمت راهحلهای محاسباتی چینی سوق میدهد. صنعت دفاعی روسیه میتواند تراشههای غربی را برای سیستمهای تسلیحاتی فردی تأمین کند، اما بخش فناوری غیرنظامی آن توانایی خرید این تراشهها را ندارد. بنابراین، بخشهای الکترونیک و محاسبات چین به مقرونبهصرفهترین گزینه روسیه تبدیل شدهاند.»
آیا اقدامات غرب نتیجه معکوس داده است؟
طعنهآمیز این است که سیاست غربی، که برای کند کردن توسعه فناوری چین و روسیه طراحی شده بود، دقیقاً همان بلوک تجاری را ایجاد کرده که از آن جلوگیری میکرد. تحریمهای آمریکا با نوسانات زیادی همراه بوده است. در طول ۱۲ ماه، دولت ترامپ فروش H200 انویدیا را ممنوع کرد، سپس آن را آزاد کرد، تعرفه ۲۵ درصدی اعمال کرد و چارچوب مجوزی ایجاد کرد که کارشناسان آن را متناقض خواندند.
شورای روابط خارجی این سیاست را «از لحاظ استراتژیک ناهماهنگ» توصیف کرده است. این بیثباتی باعث شده چین و روسیه به سرعت به سمت ایجاد یک زنجیره تأمین موازی حرکت کنند. مگارد معتقد است که مسکو ترجیح میدهد یک بلوک فناوری موازی با پکن بسازد، اما این بلوک به نفع چین خواهد بود.
آینده زنجیره تأمین تراشه
اگرچه روسیه ممکن است به یک مشتری وابسته به اکوسیستم نیمههادی چین تبدیل شود، اما کرملین تحت رهبری ولادیمیر پوتین احتمالاً از تسلیم کامل حاکمیت خودداری خواهد کرد. با این حال، روند فعلی نشان میدهد که همکاری فناوری بین دو کشور در حال تعمیق است. تامز هاردویر گزارش داده است که این تغییر میتواند تأثیرات بلندمدتی بر بازار جهانی تراشه داشته باشد.
در نهایت، کنترلهای صادراتی آمریکا که برای تضعیف چین طراحی شده بودند، اکنون به عاملی برای تقویت همکاری چین و روسیه تبدیل شدهاند. این موضوع نه تنها زنجیره تأمین فعلی را تغییر میدهد، بلکه میتواند به ظهور یک بلوک فناوری جدید منجر شود که در آن چین نقش اصلی را ایفا میکند.
