خلاصه خبر
شرکت بیوتکنولوژی Kindred Companion Sciences دو توله بیگل بهنامهای بیلی و آلفی تولید کرده است که با ویرایش ژنی، تولید پروتئین آلرژن اصلی سگها (Can f 1) در آنها حذف شده است. مت واتر، مؤسس شرکت و خود منتقدِ محرومیت از داشتن سگ بهخاطر آلرژی، بیش از یکونیم سال است با بیلی زندگی میکند و هیچ واکنش آلرژیک نشان نداده است.
روش ویرایش و تولید
پژوهشگران با استفاده از فناوری CRISPR ژن مسئول تولید پروتئین Can f 1 را غیرفعال کردند. سلولهای پوستی یک بیگل ماده ویرایش شد و سپس از طریق انتقال هستهٔ سلول سوماتیک (somatic cell nuclear transfer) این سلولهای ویرایششده به تخمکهای اهدایی وارد شدند. از میان ۲۵ رویان ایجادشده، دو رویان تا تولد رشد کردند و دو توله سالم به دنیا آمدند.
آزمایشها و نتایج
برای راستیآزمایی، توالی ژنتیکی تولهها بررسی شد تا ویرایش تثبیتشده تأیید شود. نمونههای بزاق و فلس پوست اندازهگیری شدند؛ سطح قابلتشخیص Can f 1 در این تولهها حذف شده بود، درحالیکه نمونههای سگهای غیرِ ویرایششده سیگنال قابلتوجهی از این پروتئین نشان دادند. مت واتر خود آزمون سوزن پوستی (skin-prick) را انجام داد: نمونهٔ سگ ویرایششده واکنشی ایجاد نکرد، اما نمونهٔ سگ غیرِ ویرایششده واکنش ایجاد کرد.
پیشینه پژوهشی
این اقدام نخستین تلاش برای کاهش آلرژن در حیوانات خانگی نیست. پژوهشهایی پیشتر روی کاهش Fel d 1، آلرژن اصلی گربهها، انجام شده و تیمی در کره جنوبی در ۲۰۲۴ گربهای با سطح بسیار پایین Fel d 1 گزارش کرد. مطالعات مرتبط میتوانند چارچوب روشها و ریسکها را روشنتر کنند.
ملاحظات ایمنی و اخلاقی
Kindred اعلام کرده معاینات دامپزشکی منظم ادامه دارد و بررسیهای لازم برای یافتن ویرایشهای خارج از هدف انجام شده و تا کنون نتیجهی قابل توجهی گزارش نشده است. با این حال موضوعات زیر باید پیگیری شوند:
- بررسیهای بلندمدت سلامت و رفاه حیوانات و تاثیر حذف یک پروتئین بر فیزیولوژی و ایمنی بدن.
- ارزیابی احتمال بروز ویرایشهای خارج از هدف در نسلهای بعد و روشهای نظارتی برای شناسایی آنها.
- پیامدهای زیستمحیطی و تأثیر بر تنوع ژنتیکی در صورت گسترش کلونینگ و استفاده تجاری.
- چارچوبهای قانونی، استانداردهای اخلاقی و دسترسی عادلانه به این فناوری.
چشمانداز کاربردی و تجاری
Kindred کار خود را از بیگل آغاز کرده و قصد دارد روش را به نژادهای دیگر و نیز سگهای خدماتی تسری دهد. استراتژی شرکت تولید حیوانات «مؤسس» از طریق کلونینگ است تا بتوان نسلهایی فاقد آلرژن را بهطور پایدار تولید کرد؛ چون ویرایش در تمام سلولها منتقل شده و در نسل بعد نیز قابل انتقال خواهد بود. این مسیر به سوالات مقرراتی، اقتصادی و اجتماعی جدیدی دامن میزند: چگونه ایمنی و رفاه تضمین میشود، چه کسانی به این حیوانات دسترسی خواهند داشت و پیامد بلندمدت بر تنوع ژنتیکی چیست.
منابع مرتبط
این موفقیت فنی مرزهای عملی و اخلاقی بیوتکنولوژی را گسترش داده است؛ اکنون لازم است قانونگذاران، دامپزشکان، پژوهشگران و جامعه عمومی در مورد چارچوبهای لازم برای کاربرد ایمن و مسئولانه تصمیمگیری کنند.
