دولت کانادا به سیاستی دست زده که اجازه میدهد سالانه تا 49 هزار خودروی ساخت چین با تعرفه عادی 6.1 درصد وارد کشور شود؛ تصمیمی که در کنار جنگ تعرفهای شدید میان آمریکا و کانادا، چالشهای بزرگی برای صنعت خودروسازی آمریکای شمالی رقم زده است.
سیاست دولت کارنی و ورود خودروهای چینی
نشریه «والروس» (The Walrus) که خود را «محفل گفتوگوی کانادا» مینامد، در مقالهای به سیاست دولت مارک کارنی پرداخته است که امکان وارداد سالانه 49 هزار خودروی چینی را با تعرفه عادی 6.1 درصد فراهم میکند. این سیاست در تضاد با رویکرد جاستین ترودو، نخستوزیر پیشین کانادا قرار دارد که تعرفه اضافی 100 درصدی بر خودروهای وارداتی از چین اعمال کرده بود؛ رویکردی همسو با سیاست آمریکا در دوره بایدن که تعرفه مشابهی را وضع کرده بود.
جنگ تعرفهای میان آمریکا و کانادا
از زمان اعمال تعرفههای اولیه، جنگ تعرفهای بیسابقهای میان دو کشور درگرفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعمال تعرفه اضافی 50 درصدی بر بسیاری از محصولات کانادایی، تنشها را تشدید کرد. او همچنین تهدید به لغو توافقنامه تجاری چندجانبه میان کانادا، آمریکا و مکزیک کرده است؛ توافقنامهای که امکان ارسال کالا بدون عوارض گمرکی میان این سه کشور را فراهم میکند.
بزرگترین بهرهبردار از این توافق، خودروسازان آمریکایی بودهاند که میتوانند خودرو و قطعات را در کانادا یا مکزیک تولید کرده و بدون پرداخت عوارض وارداتی در آمریکا به فروش برسانند. نکته قابلتوجه این است که ترامپ خود این توافقنامه را در دوره اول ریاستجمهوریاش مذاکره کرد.
یک صنعت، دو کشور
صنعت خودروسازی آمریکا و کانادا در عمل یکپارچه است. کارخانهها و خطوط تولید در دو سوی رودخانه دیترویت به هم پیوند خوردهاند. کامیونی که در آمریکا مونتاژ میشود ممکن است برای نصب موتور یا صندلیهای ساخت کانادا از مرز عبور کند و بالعکس.
تأثیر ورود خودروهای برقی چینی بر بازار کانادا
برخی تحلیلگران هشدار میدهند که پذیرش 49 هزار خودروی الکتریکی چینی، صنعت خودروسازی کانادا را ویران خواهد کرد. اما «والروس» معتقد است تأثیرات بسیار ظریفتر از این ارزیابی است. بر اساس گزارش آمار کانادا، فروش خودروهای بدون انتشار گاز گلخانهای در ماه مارس نسبت به سال گذشته نزدیک به 75 درصد افزایش یافته و به 12.2 درصد از کل فروش خودروهای نو رسیده است. این رقم اگرچه نصف میانگین جهانی 25 درصد است، اما بیش از دو برابر نرخ فروش در آمریکا محسوب میشود.
چالش توان خرید و قیمت اولیه
ریچل دوران، مدیر اجرایی انرژی پاک کانادا، اندیشکده اقلیم و انرژی مستقر در دانشگاه سایمون فریزر، میگوید بازار جهانی خودروهای الکتریکی بسیار سریعتر از کانادا در حرکت است. اگرچه هزینه نگهداری خودروهای برقی به دلیل ارزانتر بودن برق نسبت به بنزین کمتر است، اما مشکل اصلی در کانادا قیمت اولیه خرید است.
دوران تأکید میکند که شکاف توان خرید واقعی وجود دارد. کاناداییهای جوانتر به پذیرش خودروهای الکتریکی علاقهمند هستند، اما قیمت باید مناسب باشد. او معتقد است خودروهای الکتریکی چینی نقشی کلیدی در بازار خواهند داشت؛ نه بهعنوان پاسخ کامل و نه بهعنوان دلیلی برای رها کردن تولید داخلی، بلکه بهعنوان نیرویی که خودروسازان را به رقابت سختتر بر سر قیمت وادارد.
آینده صنعت خودروسازی در تعارض منافع
پرسش بنیادینی که مطرح میشود این است: آیا کانادا میتواند همزمان از مشاغل خودروسازی محافظت کند و جایی برای خودروهای برقی ارزانقیمت باز کند؟ چه اتفاقی میافتد وقتی کانادا تلاش میکند خودروهای برقی را پیش از آنکه زیرساختهای پیرامونی — شامل تخفیفهای مالیاتی، شبکه شارژ، تعمیرات، بیمه، تأمین مالی و سیاست صنعتی — کاملاً تثبیت شود، مقرونبهصرفهتر کند؟
تجربه اروپا نشان میدهد ورود خودروهای برقی چینی میتواند به کاهش قیمتها کمک کند، زیرا خودروسازان سنتی را وادار میسازد قیمت محصولات خود را بازنگری کنند. کانادا اکنون در نقطهای حساس قرار دارد که باید میان حفظ صنعت داخلی و دسترسی همگانی به حملونقل پاک توازن برقرار کند — تصمیمی که آینده صنعت خودروسازی کل آمریکای شمالی را شکل خواهد داد.
