تحلیل جدیدی ازسوی سازمان Transport & Environment (T&E) نشان میدهد که تعرفههای ضد یارانه اتحادیه اروپا بر خودروهای برقی وارداتی از چین، اگرچه در کاهش سهم بازار خودرویهای برقی (BEV) ساختهشده در چین توسط برندهای غربی موثر بوده، اما نتوانسته جلوی گسترش برندهای خودروی چینی را بگیرد. در پی این تعرفهها، غولهای صنعت نظیر تسلا، بیامو و وولوا خطوط تولید خود را از چین به اروپا منتقل کردهاند، در حالی که واردات باتریهای چینی — که از تقریبا هیچ تعرفهای معافند — به شدت افزایش یافته است.
برندهای غربی: بازگشت تولید به خاک اروپا
بر اساس دادههای سه ماهه اول سال ۲۰۲۶، سهم خودرویهای برقی تولیدشده در چین در بازار BEV اتحادیه اروپا از اوج ۲۲ درصد در سال ۲۰۲۴ (زمان اعمال تعرفهها) به ۱۷ درصد کاهش یافته است. این افت عمدتا ناشی از استراتژی "بومیسازی تولید" برندهای غربی است.
- سهم تولیدکنندگان اروپایی از واردات BEV چینی: از ۳۸٪ (۲۰۲۴) به ۲۳٪ (سه ماهه اول ۲۰۲۶) کاهش یافته.
- سهم تسلا: از ۲۶٪ به ۱۹٪ افت کرده است.
- اکنون بیش از نیمی از واردات BEV چینی مربوط به برندهای بومی چین (مانند BYD، SAIC، Geely) میباشد.
واکنش متفاوت برندهای چینی: تعرفهها برندهی یکسان نیستند
تحلیل T&E نشان میدهد که نرخ تعرفه متغیر، نتایج بسیار متفاوتی برای خودروسازان چینی به همراه آورده است:
| شرکت | نرخ تعرفه | تأثیر بر واردات BEV (۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵) |
|---|---|---|
| SAIC (امجی / MG) | ۳۵٪ | نزدیک به نصف کاهش یافته |
| BYD | ۱۷٪ | بیش از دو برابر افزایش یافته |
با وجود تعرفهها، خودرویهای برقی برندهای چینی همچنان ۲۱ درصد ارزانتر از همتایان اروپایی خود باقی ماندهاند. این مزیت قیمتی، موتور رشد مستمر آنها در بازار اروپا است.
استراتژی جدید چینیها: بومیسازی (Onshoring) و سوگیری به سمت PHEV
خودروسازان چینی به جای خروج از بازار، به دو استراتژی کلیدی روی آوردهاند:
- تأسیس کارخانه در اروپا: از زمان اعلام تحقيق ضد یارانه توسط کمیسیون اروپا در سپتامبر ۲۰۲۳، ۱۰ کارخانه تولید جدید توسط برندهای چینی در اروپا اعلام شده است.
- تمرکز بر هیبریدیهای پلاگ-این (PHEV): با توجه به اینکه تعرفهها عمدتا بر BEVها متمرکز بوده، برندهای چینی سهم خود را در بازار PHEV اروپا از ۳٪ (۲۰۲۴) به ۱۳٪ افزایش دادهاند.
چالش استراتژیک:增長 سبعگانه واردات باتریهای چینی
نکتهی критиکل تحلیل T&E، افزایش هفتگانه واردات باتریهای چینی به اروپا در دوره ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ است. این باتریها که تقریبا بدون تعرفه وارد میشوند، اکنون ستون فقرات تولید خودروی برقی در اروپا را تشکیل میدهند. تولیدکنندگان اروپایی در حال حاضر کمتر از یکسوم تولید باتری در قاره را در اختیار دارند و آینده آنها مبهم است.
T&E تخمین میزند که اعمال تعرفه ۲۰ درصدی بر باتریهای چینی، قیمت نهایی خودرویهای برقی ساختهشده در اروپا را در میانگین تنها ۲.۸ درصد افزایش میدهد، در حالی که میتواند فضای لازم برای رشد صنعت باتری بومی را فراهم آورد.
خطر کاهش اهداف CO2: کارت triunfo برندهای چینی در ۲۰۳۵
تحلیل همچنین اثر بازنگری اهداف انتشار CO2 خودرویی را مدلسازی کرده است. پیشنهاد «مسیحی مانچینی سالینی» (Massimiliano Salini MEP)، مقرر قانون در پارلمان اروپا، برایoslابت کردن این اهداف، میتواند سناریوی خطرناکی را رقم بزند:
- سناریوی کمیسیون اروپا: سهم برندهای چینی در ۲۰۳۵ → ۱۵٪
- سناریوی اهداف ضعیفتر (پیشنهاد سالینی): سهم برندهای چینی در ۲۰۳۵ → ۳۰٪
این یعنی با تضعیف قوانین اکولوژیک، اروپا نه تنها از اهداف خود سبزسازی عقب میماند، بلکه نیمی از بازار خودروی برقی را به رقبای چینی تسلیم میکند.
«تعرفههای اتحادیه اروپا تا حدی کار کرد. کارخانههای غربی تولید را به اروپا منتقل کردند و تولیدکنندگان چینی شروع به بومیسازی کردند. اما رقابتپذیری شرکتهای اروپایی در فناوری خودروی برقی و باتری همچنان در خطر است. استانداردهای CO2 خودرویی کلید ساخت بازار خودروی برقی در اروپا هستند، اما اگر اتحادیه اروپا میخواهد زنجیره تامین باتری داخلی قوی بسازد، ترکیبی از تشویقها و حفاظت لازم خواهد بود.»
چهار توصیه کلیدی T&E به مقننین اروپا
- گسترش تدابیر دفاع تجاری به باتریهای چینی: افزایش تعرفه از سطح فعلی بسیار پایین برای ایجاد Trường بازی عادلانه.
- جلوگیری از دور زدن تعرفهها: ممانعت از انتقال تولید به کشورهای شخص ثالث (مانند ماراکش، تایلند، مجارستان) برای دور زدن قوانین اروپا.
- تصویب فوری قانون شتابدهنده صنعتی (Industrial Accelerator Act) و قانون ناوگانهای شرکتی: برای ایجاد تقاضای مطمئن برای خودروهای برقی و باتریهای Made-in-EU.
- حفظ اهداف CO2 برای ۲۰۳۰ و ۲۰۳۵: تضمین مسیر الکتریکیسازی و جلوگیری از مزیت رقابتی بیدرد китайها.
منبع: Transport & Environment (T&E) | گزارش کامل موجود در سایت مرجع.
