رویای یک کارگردان زن بنگلادشی برای حضور در جشنواره ونیز به حقیقت پیوست. فیلم «عروس سرسخت» (The Difficult Bride) به کارگردانی روبایات حسین، درام ماورائی و فمینیستی، به بخش مسابقه افقهای (Horizons) هفتاد و هشتمین جشنواره فیلم ونیز راه یافته است. این نخستین بار است که یک فیلم بلند از بنگلادش در این رویداد معتبر سینمایی به نمایش درمیآید. شرکت فیلمز بوتیک (Films Boutique) نیز فروش جهانی این اثر را بر عهده گرفته است.
داستان فیلم و بازیگران
داستان «عروس سرسخت» در سالن زیبایی مِیفِیر، یک آرایشگاه قدیمی در داکا، روایت میشود. زینین چودوری کریم در نخستین تجربه بازیگری خود در نقش اصلی، شخصیتی را به تصویر میکشد که با آمادهسازیهای عروسی، بهتدریج وارد دنیایی نگرانکننده میشود؛ دنیایی که در آن زیبایی، ایمان، خاطره و ترس در هم تنیده شدهاند. فیلمنامه از یک افسانه شهری الهام گرفته که حسین در کودکی شنیده بود: داستان عروسی که در همان سالن زیبایی، در شرایطی مرموز جان خود را از دست داده است.
در این فیلم، سه تن از برندگان جایزه ملی فیلم بنگلادش – ازمری حق بدون، ریکیتا ناندین شیمو و سونرا کمال – در کنار زینین چودوری کریم و ضمیر خان (در یک حضور افتخاری) ایفای نقش کردهاند.
عوامل تولید و پشتیبانیهای بینالمللی
تصویربرداری اصلی این فیلم در بنگلادش انجام شده و پستولید آن در پاریس و لیسبون تکمیل شده است. «عروس سرسخت» چهارمین اثر بلند روبایات حسین است که از اولین دوره صندوق فیلم فونداسیون پرادا (Fondazione Prada Film Fund) حمایت پستولید دریافت کرده است. فیلمبرداری این اثر بر عهده لیونور تلس، فیلمبردار پرتغالی، بوده است که در سال 2016 با یک فیلم کوتاه، در جوانترین سن ممکن، خرس طلایی جشنواره برلین را از آن خود کرد. همچنین جیم ویلیامز، آهنگساز بریتانیایی که موسیقی فیلمهایی چون «خام» (Raw) و «تیتان» (Titane) از ژولیا دوکورنو را در کارنامه دارد، موسیقی متن این فیلم را ساخته است.
این فیلم با همکاری شرکتهای فرانسوی Les Films de l’Après-Midi، پرتغالی Midas Filmes، بنگلادشی Khona Talkies، نروژی Barentsfilm و آلمانی Tandem Production تولید شده است. از نهادهای حمایتکننده نیز میتوان به یوریایمیج، CNC فرانسه، ICA پرتغال، Sorfønd نروژ و صندوق سینمای جهانی آلمان (World Cinema Fund) اشاره کرد.
پیشینه کارگردان و استقبال از فیلم
روبیات حسین پیش از این با فیلم «ساخت بنگلادش» (Made in Bangladesh) در سال 2019، در بخش سینمای معاصر جهان جشنواره تورنتو به نمایش درآمد و برای نخستین بار نامزد جایزه صفحه نمایش آسیا پاسیفیک شد. نخستین فیلم او «مهرجان» (2011) در جشنوارههای نورتامپتون و تیبورون جایزه گرفت و فیلم دومش «تحت ساخت» (2015) در لوکارنو و استکهلم به نمایش درآمد.
ژان-کریستف سیمون، مدیرعامل فیلمز بوتیک، در این باره گفت: «ما بهویژه به این افتخار میکنیم که به ما اعتماد شده تا فیلم جدید روبایات را عرضه کنیم. پس از موفقیت «ساخت بنگلادش»، او یک اثر سینمایی واقعاً منحصربهفرد دیگر خلق کرده است که یک شخصیت زن بیپروا را به مخاطبان سراسر جهان معرفی میکند. هم از نظر زیباییشناختی و هم از نظر موضوعی، این فیلم قدرتمند و سرگرمکننده با بسیاری از مخاطبان درباره وضعیت زنانی که در جوامع مردسالار با نگاه به بدنشان روبهرو هستند، سخن خواهد گفت.»
روبیات حسین نیز در بیانیهای گفت: «یک فیلم از سالها کار، فداکاری، صبر، خلاقیت و عشق افراد زیادی متولد میشود. من از تمام تیم، بازیگران، عوامل، تهیهکنندگان مشترک و همکارانمان عمیقاً سپاسگزارم.»
زمینه اجتماعی و اهمیت حضور در ونیز
انتخاب «عروس سرسخت» در حالی صورت میگیرد که حقوق زنان در بنگلادش با فشارهای فزاینده گروههای مذهبی افراطی مواجه است. این فیلم نه تنها یک دستاورد سینمایی برای بنگلادش محسوب میشود، بلکه صدای زنان این کشور را در یک بستر بینالمللی به گوش جهان میرساند. جشنواره فیلم ونیز از 2 تا 12 سپتامبر (12 تا 22 شهریور) برگزار خواهد شد و «عروس سرسخت» در بخش افقها به نمایش درمیآید.
