فیلم فمینیستی و فراطبیعی روبایات حسین، «عروس دشوار»، بهعنوان نخستین فیلم بلند بنگلادشی در بخش Horizons جشنواره فیلم ونیز پذیرفته شد و کلیپ اختصاصی تازهای از آن منتشر شده است.
ریشهٔ روایت: یادآور یک آرایشگاه در داکا
ایدهٔ اولیه از آنجا شکل گرفت که حسین در هفتسالگی همراه مادرش به آرایشگاهی در داکا میرفت و قصهٔ عروسی که در آرایشگاه مرده بود را شنید. تصویر سپیا و تأثیرگذار کودکی در ذهن او ماند و پس از چندین بازنویسی از سال 2006، سرانجام به یک فیلم بلند تبدیل شد.
عروس دشوار: بدن، زیبایی و فراطبیعی
داستان حول زینین (با بازی زینین چودحوری کریم) میچرخد؛ زنی که آمادهسازی برای عروسی او را وارد مجادلهای با بدن خویش میکند. تجربهٔ زیستهٔ زنانه و مطالعات جنسیتی کارگردان رهیافتی فراطبیعی و هولناک به فیلم بخشیده است؛ از جمله حضور مارمولکها و مارها که حسهایی را تصویر میکنند که با منطق عادی قابل توضیح نیستند.
پدرسالاری؛ متهمِ جمعی
حسین تأکید میکند فشارهای اجتماعی زیبایی را نباید بهتنهایی به مردان نسبت داد؛ ساختارهای قدرت و رفتارهای فرهنگی نیز سهم دارند. نقش صاحب آرایشگاه را آزرمی حقّ بادّون بازی میکند؛ شخصیتی که استانداردهای زیبایی را بر زینین تحمیل میکند و در صحنههایی تزریقهای زیبایی را نشان میدهد، نمونههایی که بهگفتهٔ سازنده در آرایشگاههای بنگلادش مرسوماند.
داکا، سیاست و خشونت علیه زنان
فضای فیلم ردپایی از ناآرامیهای ژوئیهٔ 2024 در بنگلادش دارد؛ تصاویر نظارت بر زنان و کنترل پوشش و رفتار. حسین میگوید فیلم پاسخی به یک رویداد واحد نیست، بلکه خشونت سیاسی مستمر در فضای داکا را بازنمایی میکند. اطلاعات بیشتر درباره جشنواره در صفحهٔ جشنواره فیلم ونیز در دسترس است.
بازیگران و فرآیند تولید
- زینین چودحوری کریم — نقش اصلی و نخستین تجربهٔ بازیگری؛ پیشتر دستیار کارگردان بود.
- آزرمی حقّ بادّون — نقش صاحب آرایشگاه.
- ریکیتا نوندین شیمو — در نقش مینوتی.
- سونرا کمال — از برندگان جایزهٔ ملی سینمای بنگلادش.
بازیگران فیلم سابقهٔ جوایز ملی بنگلادش دارند. تولید بهصورت همتولیدی بینالمللی انجام شده و شرکتهای فرانسوی، پرتغالی، نروژی، آلمانی و بنگلادشی در آن مشارکت داشتهاند. پروژه از صندوق Fondazione Prada Film Fund حمایت گرفته و فروش جهانی آن را شرکت Films Boutique برعهده دارد.
مسیر جشنوارهای «عروس دشوار» و چشمانداز جهانی
پس از ونیز، فیلم در فستیوالهای تورنتو و BFI لندن نیز نمایش خواهد یافت؛ رویدادهایی که شانس دیدهشدن و حضور در بازار جهانی را افزایش میدهند (TIFF).
تأثیر فرامرزی فشارهای زیبایی
حسین اشاره میکند فشارهای مرتبط با زیبایی محدود به جنوب آسیا نیست؛ زنان در مناطق مختلف جهان با دغدغههایی مشابه روبهرو هستند. این برداشتی فرامرزی فیلم را از یک روایت محلی فراتر برده و آن را به گفتوگویی بینالمللی دربارهٔ بدن، کنترل و طبقه تبدیل میکند.
پروژههای حمایتی و طرحهای آینده
حسین برنامهای برای اعطای کمکهزینه و منتورشیپ به فیلمسازان زن بنگلادشی راهاندازی کرده تا موانع ساختاری مانند دسترسی محدود به سرمایه و نبود مدارس رسمی فیلمسازی کاهش یابد. او همچنین روی پروژهای در لیسبون دربارهٔ مهاجرت یک زن بنگلادشی بدون مدارک کار میکند و اقتباس تلویزیونی رمان «The Cliffs» را نیز در دست دارد.
چرا «عروس دشوار» اهمیت دارد
این فیلم هم بهخاطر قرارگرفتن بهعنوان نخستین بلند بنگلادشی در بخشی مهم از جشنواره ونیز و هم بهخاطر ترکیب تجربهٔ شخصی و مطالعات جنسیتی در روایتی فراطبیعی، میتواند نقطهٔ عطفی برای دیدهشدن سینمای بنگلادش باشد و بحث دربارهٔ بدن و قدرت را بهشیوهای تازه پیش ببرد.
کلیپ اختصاصی منتشر شده و توجه جشنوارهها را جلب کرده؛ تماشاگران و منتقدان در انتظار ادامهٔ مسیر جشنوارهای و واکنش بینالمللی هستند.
